67 views

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) 2009 թվականին ՅՈՒՆԻՍԵՖԻ հետ համատեղ հայտարարել է Թոքաբորբի դեմ պայքարի և կանխարգելման գլոբալ պլանի մասին, որի նպատակն է բարձրացնել թոքաբորբի՝ որպես մանկական մահվան հիմնական պատճառի մասին իրազեկվածությունը և խթանել գործողությունները, որոնք ավելի արդյունավետ կլուծեն խնդիրները: Ô¹Õ¸Ö"Õ¡Õ¢Õ¸Ö€Õ¢Õ¥Ö€Õ¨ Õ¿Õ¡Ö€Õ¢Õ¥Ö€ ÕºÕ¡Õ¿Õ³Õ¡Õ¼Õ¡Õ£Õ«Õ¿Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ´Õ¢, Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ®Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ´Õ¢, Õ´Õ¸Ö€Ö†Õ¸Õ¬Õ¸Õ£Õ«Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ ÖƒÕ¸ÖƒÕ¸Õ­Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Õ¾ Ö‡ Õ¯Õ¬Õ«Õ¶Õ«Õ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¡Ö€Õ¿Õ¡Õ°Õ¡ÕµÕ¿Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Õ¾ Õ©Õ¸Ö"Õ¥Ö€Õ« Õ½Õ¸Ö'Ö€ Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Õ¯Õ«Õ¹ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ­Õ¸Ö'Õ´Õ¢ Õ¥Õ¶, Õ¸Ö€Õ¸Õ¶Ö" Õ¢Õ¶Õ¸Ö€Õ¸Õ·Õ¾Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶ Õ©Õ¸Ö"Õ¥Ö€Õ« Õ¼Õ¥Õ½ÕºÕ«Ö€Õ¡Õ¿Õ¸Ö€ Õ°Õ¡Õ¿Õ¾Õ¡Õ®Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Ö€Õ´Õ¡Õ´Õ¢: Õ€Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ¶Õ·Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¶ Õ¥Õ¶` Õ»Õ¥Ö€Õ´Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨, Õ°Õ¡Õ¦Õ¨, Õ­Õ¸Ö€Õ­Õ¡Ö€Õ¿Õ¡Õ¤Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨ Ö‡ Õ¨Õ¶Õ¤Õ°Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Ö€ Õ©Õ¸Ö'Õ¬Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨: Աշխարհում տարեկան 450 միլիոն մարդ հիվանդանում է թոքաբորբով: 2017 թվականին թոքաբորբից մահացել է 2.56 միլիոն մարդ: Թոքաբորբը հանդիսանում է մինչև 5 տարեկան երեխաների մահվան բոլոր դեպքերի 14%-ի պատճառ, կամ` 740 հազար մահվան դեպքեր տարեկան: Ներկայումս ամբողջ աշխարհում, այդ թվում նաև Հայաստանում, կորոնավիրուսային հիվանդությամբ պայմանավորված` համաճարակային իրավիճակը շարունակում է մնալ լարված: Հանրության ուշադրության կենտրոնում է այն մտահոգությունը, թե ինչպես խուսափել նոր վիրուսից և վերջինով պայմանավորված թոքաբորբից: Շնչառական վիրուսային վարակները, այդ թվում` COVID-19-ը, կարող են հանգեցնել առաջնային վիրուսային թոքաբորբերի, ինչպես նաև նպաստել երկրորդային բակտերիալ թոքաբորբի զարգացմանը: Այն առավել բնորոշ է գրիպի վիրուսով հարուցված վարակին: Համաձայն ԱՀԿ-ի COVID-19-ի վարման ուղեցույցի` երկրորդային կամ ուղեկցող բակտերիալ վարակները հաճախակի չեն COVID-19-ով միջին ծանրության պացիենտների մոտ: Վերջերս կատարված համակարգված վերլուծության համաձայն` COVID-19-ով հոսպիտալացման ժամանակ միայն 8% դեպքում է արձանագրվում երկրորդային բակտերիալ վարակ: Հակաբիոտիկների լայնածավալ և անհիմն օգտագործումը չպետք է խրախուսվի, քանի որ այն կարող է հանգեցնել բակտերիալ կայունության ավելի բարձր ցուցանիշների: Հակաբիոտիկների գերօգտագործումը COVID-19-ի ժամանակ մեծացնում է բազմակայուն մանրէների առաջացման և փոխանցման ռիսկը, ինչը կապակցված է հիվանդացության և մահացության աճի հետ: Վարակիչ հիվանդություններից, այդ թվում՝ COVID-19-ից և հնարավոր բարդություններից պաշտպանվելու լավագույն, անվտանգ և արդյունավետ միջոցը կանխարգելիչ պատվաստումներն են: Բայցևայնպես, ամբողջ աշխարհում շարունակում են արձանագրվել պատվաuտումների միջոցով կանխարգելվող հիվանդությունները, այդ թվում՝ թոքաբորբերը, այն դեպքում, երբ կանխարգելման լավագույն և արդյունավետ միջոցը՝ պատվաստումները, հասանելի են և կիրառվում են արդեն տասնյակ տարիներ: Հայաստանում կորոնավիրուսային հիվանդության դեմ պատվաստումները ևս հասանելի են և անվճար: