259 դիտում

Թոքամզի բորբոքում , պլևրիտ սուր կամ քրոնիկական ընթացք ունեցող, թոքամզի ընդերային (թոքային) և վիսցերալ (առպատային) թերթիկների բորբոքման հիվանդություն։ Այն կարող է ուղեկցվել թոքամզի խոռոչում էքսուդատի կուտակումով՝ էքսուդատիվ պլևրիտ , կամ թոքամզի թերթիկների մակերեսին ֆիբրինոզ փառի առաջացումով՝ չոր թոքամզաբորբ (ֆիբրինոզ պլևրիտ) ։ ÕŠÕ¡Õ©Õ¸Õ£Õ¥Õ¶Õ¥Õ¦ Ըստ պաթոգենեզի պլևրիտները լինում՝ Õ¡Õ¼Õ¡Õ»Õ¶Õ¡ÕµÕ«Õ¶, Õ¥Ö€Õ¢ Õ¢Õ¸Ö€Õ¢Õ¸Ö"Õ´Õ¡Õ¶ Õ¡Õ¼Õ¡Õ»Õ¶Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Ö…Õ»Õ¡Õ­Õ¨ Õ¿Õ¥Õ²Õ¡Õ¯Õ¡ÕµÕ¾Õ¡Õ® Õ§ Õ©Õ¸Ö"Õ¡Õ´Õ¦Õ« Õ©Õ¥Ö€Õ©Õ«Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´, երկրորդային, երբ այն առաջանում է որպես օրգանիզմում այլ պրոցեսների հետևանք (ուռուցքային, կանգային, տրավմատիկ , բորբոքային՝ թարախային,ալերգիկ և աուտոիմուն )։Լինում է վարակիչ և ոչ վարակիչ։ Վարակիչ թոքամզի բորբոքում Վարակիչ թոքամզի բորբոքման հարուցիչները տուբերկուլոզի ցուպիկը, կոկերը և վիրուսներն են։ Մարդիկ հաճախ տառապում են տուբերկուլոզային թոքամզի բորբոքումով (երբ առաջնային պրոցեսը տեղակայվում է թոքերում ու ավշագեղձերում) և թոքերի բորբոքման ընթացքը բարդացնող թոքամզի բորբոքմամբ։ Ոչ վարակիչ թոքամզի բորբոքում Ոչ վարակիչ թոքամզի բորբոքման շարքին են դասվում տոքսիկ թոքամզի բորբոքումը, որն առաջանում է նյութափոխանակության թունավոր արգասիքներով թոքամզի գրգռման դեպքում, ինչպես նաև տրավմատիկ և ուռուցքային թոքամզի բորբոքումները։ Գոյություն ունի նաև առաջնային թոքամզի բորբոք, որի պատճառները դեռևս պարզաբանված չեն։ Ô¿Õ¬Õ«Õ¶Õ«Õ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ ÕºÕ¡Õ¿Õ¯Õ¥Ö€ Ô¹Õ¸Ö"Õ¡Õ´Õ¦Õ« Õ¢Õ¸Ö€Õ¢Õ¸Ö"Õ¸Ö'Õ´Õ¨ ÕºÕ¡ÕµÕ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Ö€Õ¥Õ¶ Õ¢Õ¡ÕªÕ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶ Õ¯Õ¬Õ«Õ¶Õ«Õ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ°Õ¥Õ¿Ö‡ÕµÕ¡Õ¬ Õ±Ö‡Õ¥Ö€Õ«, Õ¹Õ¸Ö€ (Ö†Õ«Õ¢Ö€Õ«Õ¶Õ¡ÕµÕ«Õ¶), Õ¸Ö€Õ« Õ¤Õ¥ÕºÖ"Õ¸Ö'Õ´ Õ©Õ¸Ö"Õ¡Õ´Õ¦Õ« Õ©Õ¥Ö€Õ©Õ«Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¾Ö€Õ¡ Õ¡Õ¼Õ¡Õ»Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¹Õ¸Ö€ ÖƒÕ¡Õ¼ (Õ¿Õ¸Ö'Õ¢Õ¥Ö€Õ¯Õ¸Ö'Õ¬Õ¸Õ¦, Õ©Õ¸Ö"Õ¥Ö€Õ« Õ¢Õ¸Ö€Õ¢Õ¸Ö"Õ¸Ö'Õ´), թաց (էքսուդատիվ), երբ թոքամզի խոռոչը լցվում է շճային, շճա-ֆիբրինային արտաքիրտով առաջանում է տուբերկուլոզի, ռևմատիզմի ժամանակ կամ որպես ինքնուրույն հիվանդություն), արյունային (տուբերկուլոզի, ուռուցքների դեպքում), թարախային և նեխային (թոքերի թարախակույտի դեպքում)։ Ըստ տեղակայման թոքամզի բորբոքումը լինում է՝ Õ½Õ¡Õ°Õ´Õ¡Õ¶Õ¡ÖƒÕ¡Õ¯ Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ®Õ¸Ö'Õ¶Ö‰ Չոր պլևրիտի հիմնական կլինիկական արտահայտությունը ցավն է։ Ախտահարված կողմում ցավերն ունենում են սուր բնույթ, ինտենսիվ են և ուժեղանում են խորը ներշնչման, հազի և դեպի առողջ կողմ թեքվելու ժամանակ։ Հաճախ դիտվում է սուբֆեբրիլ ջերմության բարձրացում։ Ընդհանուր զննման ժամանակ ուշադրություն է գրավում հիվանդի հարկադրական դիրքը. հիվանդը պառկում է ախտահարված կողմի վրա՝ ձեռքերով սեղմելով կրծքավանդակի առավել ցավոտ հատվածը։ Դա թույլ է տալիս որոշ չափով սահմանափակել թոքի և թոքամզի թերթիկների էքսկուրսիան և մեղմացնել ցավը։ Դիտվում է հաճախացած, մակերեսային շնչառություն, կրծքավանդակի ախտահարված կեսը հետ է մնում շնչառական ակտից։ Պերկուտոր հայտնաբերվում է պարզ թոքային հնչյուն,աուսկուլտացիայի ժամանակ՝ վեզիկուլյար, երբեմն թուլացած շնչառություն։ Չոր պլևրիտի հիմնական օբյեկտիվ նշանը կրծքավանդակի սահմանափակ հատվածում պլևրայի քսման աղմուկն է, որը լսվում է ներշնչման և արտաշնչման ժամանակ, ուժեղանում է ստետասկոպը սեղմելիս և չի փոխվում հազից հետո։ Հիվանդության սկզբում պլևրայի քսման աղմուկը նուրբ է, հիշեցնում է կրեպիտացիա։ Ֆիբրինոզ փառի ձևավորման հետ աղմուկը դառնում է ավելի կոպիտ, հիշեցնում է ձյան ճռճռոց։ Էքսուդատիվ պլևրիտը մեծամասամբ սկսվում է չոր պլևրիտի ախտանիշներից, սակայն շուտով կլինիկական պատկերը փոխվում է, մարմնի ջերմությունը բարձրանում է մինչև ֆեբրիլ թվերի և ուղեկցվում դողով, սարսուռով, առատ քրտնարտադրությամբ, աճող ինտոքսիկացիայի ախտանիշներով։ Հիվանդը կրծքավանդակի ախտահարված կողմում նշում է ծանրության զգացողություն և գանգատվում է «չբացվող թոքի» զգացումից։ Էքսուդատի կուտակմանը զուգընթաց կլինիկական պատկերում առաջնային են դառնում զարգացող շնչառական անբավարարության նշանները, դիտվում է հևոց, որը էքսուդատի ոչ մեծ քանակի դեպքում կրում է տախիպնոեի բնույթ։ Հեղուկի ավելի մեծ ծավալի դեպքում հևոցը ձեռք է բերում ներշնչական (ինսպիրատոր) բնույթ։ Հիվանդը գրավում է հարկադրական դիրք՝ կիսանստած քիչ թեքված դեպի հիվանդ կողմը։ Ô±Õ­Õ¿Õ¸Ö€Õ¸Õ·Õ¸Ö'Õ´ Ռենտգենաբանական հետազոտությունը պլևրիտի ախտորոշման հարցում ունի որոշիչ նշանակություն, էքսուդատիվ պլևրիտի առաջնային ռենտգենաբանական նշանը սուր կող-ստոծանիական անկյան հարթեցումն է՝ հեղուկի սահմանի ներփքումով։ Առավել զգայուն մեթոդ է համակարգչային շերտագրությունը։ Ô±Õ¦Õ¡Õ¿ Õ°Õ¡Õ¶Ö€Õ¡Õ£Õ«Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ¶