logo

առողջ բլոգ

բլոգ
առողջ կենսակերպ
գեղեցկությունմարմնի խնամքառողջ սնունդ
հիվանդություններ
հիվանդություններհոգեբանությունհարցազրույցներմանկական խնամքապագայի բժշկություն
բժշկական տեղեկատվություն
հաղորդաշար
ժամանց
հայտարարություններմշակույթսպորտճամփորդական նորություններբաղադրատոմս
am
  • Armenian_Flag AM
  • UK_Flag EN
  • Russian_Flag RU
  • 21:37:41
    21:37:41

    Կայքի քարտեզ

    healthy lifestyle

    diseases

    med info

    entertainment

    Հետևեք մեզ

    բլոգ
    Արխիվ
    Մեր մասին
    գեղեցկություն
    մարմնի խնամք
    առողջ սնունդ
    հիվանդություններ
    հոգեբանություն
    հարցազրույցներ
    մանկական խնամք
    ապագայի բժշկություն
    հաղորդաշար
    հայտարարություններ
    մշակույթ
    սպորտ
    ճամփորդական նորություններ
    բաղադրատոմս
    https://www.facebook.com/AroxjBlog
    https://www.youtube.com/@ԱռողջԲլոգ
    https://www.instagram.com/aroxjblog.am/
    ⓒlogo

    առողջ բլոգ

    2026 | Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են։

    qoutesԿարմրուկ․ ի՞նչ պետք է իմանան ծնողները

    Կարմրուկը սուր և խիստ վարակիչ վիրուսային հիվանդություն է, որը հիմնականում ախտահարում է շնչառական համակարգը։ Այն կարող է հանդիպել ցանկացած տարիքում, սակայն հատկապես վտանգավոր կարող է լինել փոքր երեխաների համար։

    Կարմրուկը միայն մաշկային ցանով արտահայտվող հիվանդություն չէ․ որոշ դեպքերում այն կարող է առաջացնել լուրջ բարդություններ, այդ թվում՝ թոքաբորբ:

    Ինչպե՞ս է փոխանցվում կարմրուկը

    Կարմրուկը չափազանց վարակիչ է։ Վիրուսը փոխանցվում է օդային ճանապարհով, երբ վարակված մարդը հազում, փռշտում կամ պարզապես շնչում է։

    Վիրուսը կարող է օդում կամ վարակված մակերեսների վրա պահպանել վարակելու ունակությունը մինչև երկու ժամ։ Վարակված մարդը կարող է հիվանդությունը փոխանցել դեռևս ցանի առաջացումից մոտ 4 օր առաջ և շարունակել վարակիչ մնալ ցանի ի հայտ գալուց հետո ևս մոտ 4 օր։

    Կարմրուկի հիմնական ախտանիշները

    Հիվանդության առաջին նշանները սովորաբար ի հայտ են գալիս վարակվելուց մոտ 7-14 օր անց։

    Սկզբնական ախտանիշներն են՝

    • բարձր ջերմություն,

    • հազ,

    • քթահոսություն,

    • կարմրած և արցունքակալած աչքեր,

    • ընդհանուր թուլություն։

    Ախտանիշների սկսվելուց 2–3 օր անց բերանի խոռոչում կարող են հայտնվել փոքր սպիտակ բծեր, որոնք հայտնի են որպես Կոպլիկի բծեր։

    Մի քանի օր անց առաջանում է կարմրուկին բնորոշ ցանը։ Այն սովորաբար սկսվում է դեմքից և մազարմատներից, ապա աստիճանաբար տարածվում է դեպի պարանոց, իրան, ձեռքեր և ոտքեր։

    Ինչո՞վ է կարմրուկի ցանը տարբերվում

    Կարմրուկի ժամանակ ցանը սովորաբար սկսվում է դեմքից և տարածվում մարմնի մյուս հատվածներ՝ ներքևից վերև։

    Սկզբում մաշկի վրա առաջանում են հարթ կարմիր բծեր, որոնց վրա երբեմն կարող են լինել փոքր բարձրացած հատվածներ։ Ցանի տարածման ընթացքում առանձին բծերը կարող են միաձուլվել։

    Ցանի առաջացման ժամանակ երեխայի ջերմությունը կարող է կրկին բարձրանալ։

    Որքա՞ն վտանգավոր է կարմրուկը

    Երեխաների մեծ մասը ապաքինվում է, սակայն կարմրուկը որոշ դեպքերում կարող է առաջացնել բարդություններ։

    Դրանցից են՝

    • ականջի վարակները,

    • փորլուծությունն ու ջրազրկումը,

    • թոքաբորբը,

    • աչքերի հետ կապված խնդիրները,

    • էնցեֆալիտը՝ գլխուղեղի բորբոքումը։

    Բարդությունների վտանգն ավելի բարձր է հատկապես մինչև 5 տարեկան երեխաների, թերսնուցում ունեցող և թուլացած իմունային համակարգով մարդկանց մոտ։

    Ինչպե՞ս է բուժվում կարմրուկը

    Կարմրուկի դեմ հատուկ հակավիրուսային բուժում սովորաբար չկա։ Բուժման հիմնական նպատակը երեխայի վիճակը թեթևացնելը և բարդությունները կանխելն է։

    Կարևոր է ապահովել բավարար հեղուկ և սնունդ, հետևել երեխայի ընդհանուր վիճակին և բժշկի ցուցումով բուժել առաջացած բարդությունները։

    Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը կարմրուկով հիվանդ երեխաների որոշ խմբերի համար խորհուրդ է տալիս նաև վիտամին A-ի ընդունում՝ համապատասխան դեղաչափով և բժշկի հսկողությամբ։ 

    Ե՞րբ պետք է դիմել բժշկի

    Եթե կասկածում եք, որ երեխան կարող է կարմրուկ ունենալ կամ շփվել է կարմրուկով հիվանդ մարդու հետ, անհրաժեշտ է հնարավորինս արագ կապ հաստատել բժշկի հետ։

    Ցանկալի է նախապես զանգահարել բուժհաստատություն և տեղեկացնել կարմրուկի կասկածի մասին, որպեսզի հնարավոր լինի նվազեցնել մյուս մարդկանց վարակման վտանգը։

    Շտապ բժշկական օգնություն է անհրաժեշտ, եթե երեխայի վիճակը կտրուկ վատանում է, դժվարանում է շնչառությունը, նկատվում են ջրազրկման նշաններ, արտահայտված թուլություն կամ գիտակցության փոփոխություններ։

    Ինչպե՞ս կանխարգելել կարմրուկը

    Կարմրուկից պաշտպանվելու ամենաարդյունավետ միջոցը պատվաստումն է։

    Կարմրուկի դեմ պատվաստանյութը հաճախ ներառված է համակցված ԿԿԽ/MMR պատվաստանյութում, որը պաշտպանում է կարմրուկից, կարմրախտից և խոզուկից։

    Լիարժեք պաշտպանության համար սովորաբար անհրաժեշտ է պատվաստանյութի երկու դեղաչափ։ Պատվաստումների կոնկրետ ժամանակացույցը պետք է ճշտել երեխայի բժշկի հետ և առաջնորդվել տվյալ երկրի պատվաստումների ազգային օրացույցով։

    Աղբյուրը՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն, ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոն

    կարդալ ավելին
    banner

    qoutesՀայաստանում 45–68 տարեկան կանայք կարող են անվճար սքրինինգային հետազոտություն անցնել

    Առողջության համընդհանուր ապահովագրության ծրագրի շրջանակում Հայաստանում մեկնարկել են արգանդի պարանոցի, կոլորեկտալ և կրծքագեղձի քաղցկեղի հայտնաբերման սկրինինգային երեք ծրագրեր։ Այս մասին այսօր՝ հոկտեմբերի 6-ին կայացած մամուլի ասուլիսում հայտնել է ՀՀ առողջապահության նախարարի ուռուցքաբանության գծով խորհրդատու Հայկուհի Գյոքչյանը։

    Նրա խոսքով՝ 45-ից 68 տարեկան կանայք կարող են ինքնուրույն գրանցվել ArMed համակարգի միջոցով և իրենց նախընտրած բժշկական հաստատությունում անցնել սկրինինգային մամոգրաֆիա․ դրա համար նույնիսկ ընտանեկան բժշկի ուղեգիր չի պահանջվում։

    Գյոքչյանը նշել է, որ ներկայում մամոգրաֆիկ սարքավորումներով ապահովված են ապահովագրության ծրագրում ընդգրկված Երևանի բոլոր կլինիկաները։ Այսպիսով, համապատասխան տարիքային խմբի կանայք կարող են ինքնուրույն ընտրել բուժհաստատությունն ու հետազոտվել ծրագրի շրջանակում։

    Մարզերի համար Առողջապահության նախարարությունը ձեռք է բերել ևս 10 մամոգրաֆ, որոնք տեղադրվել են մարզային կենտրոններում։ Գյոքչյանի փոխանցմամբ՝ առաջիկայում մարզային բուժհաստատությունները նույնպես կմիանան սքրինինգային ծրագրին։

    Մասնագետը նաև ընդգծել է, որ ապահովագրության շնորհիվ պացիենտների համար համաֆինանսավորման թիրախային մեխանիզմով հասանելի են դարձել թանկարժեք ախտորոշիչ և բուժիչ միջամտություններ։ Մասնավորապես, ծրագրում ներառվել է պոզիտրոն-էմիսիոն տոմոգրաֆիան (ՊԷՏ-ԿՏ), որը մինչև 2026 թվականը մատուցվում էր վճարովի հիմունքներով (արժեքը կազմում էր շուրջ 450–500 հազար դրամ)։ Այժմ պետությունը ծածկում է հետազոտության արժեքի 50%-ը, իսկ մնացած 50%-ը վճարում է պացիենտը։

    Նմանատիպ մեխանիզմ է գործում նաև ռադիովիրաբուժության պարագայում։ Նախկինում այնպիսի մեթոդները, ինչպիսիք են «գամմա-դանակն» ու «կիբեռ-դանակը», ամբողջությամբ վճարվում էին պացիենտների կողմից և կարող էին արժենալ 1 մլն դրամից ավելի։ Այժմ դրանք նույնպես տրամադրվում են համաֆինանսավորման սկզբունքով։

    Գյոքչյանի խոսքով՝ փոփոխությունները վերաբերում են նաև մետաստատիկ ուռուցքաբանական հիվանդություններ ունեցողներին։ Եթե նախկինում թանկարժեք դեղերի զգալի մասը նրանք ստիպված էին ձեռք բերել սեփականմիջոցներով, ապա այժմ այդ ծախսերի մեծ մասն իր վրա է վերցնում պետությունը։

    Միևնույն ժամանակ, նախարարի խորհրդատուն ընդգծել է, որ առաջնահերթ խնդիրներից է մնում դեղացանկի ընդլայնումը։ Ուռուցքաբանությունը արագ է զարգանում, և շուկայում անընդհատ հայտնվում են նոր թիրախային ու իմունաթերապևտիկ դեղամիջոցներ, որոնցից շատերը բավականին թանկ արժեն։ «Պետության խնդիրն է՝ հնարավորինս համընթաց քայլել ժամանակի հետ և գոնե մասնակիորեն պացիենտներին ապահովել այդ դեղերով», — հայտարարել է Գյոքչյանը։

    կարդալ ավելին
    banner

    qoutesԻնչո՞ւ է ձեր խմած դեղի կեսը «անհետանում». Գաղտնիք, որի մասին լռում են դեղատները

    Ինչո՞ւ է ձեր խմած դեղի կեսը «անհետանում». Գաղտնիք, որի մասին լռում են դեղատները

    Պատկերացրեք՝ դուք գնել եք թանկարժեք վիտամիններ կամ դեղահաբեր, վճարել եք 10.000 դրամ, բայց ձեր օրգանիզմն իրականում ստանում է միայն 2.000 դրամի օգուտ։ Շոկային է, չէ՞։ Բարի գալուստ Կենսամատչելիության աշխարհ։

    🤔

    Ի՞նչ է դա իրականում

    Կենսամատչելիությունը (Bioavailability) այն տոկոսն է, որը դեղահաբից իրականում հասնում է ձեր արյան մեջ և սկսում «աշխատել»։ Եթե դուք դեղը ներարկում եք երակի մեջ, կենսամատչելիությունը 100% է։ Բայց հենց խմում եք հաբը, սկսվում է «արգելքների հաղթահարումը»՝

    Ստամոքսահյութի թթվայնությունը

    Լյարդի «ֆիլտրը» (որը փորձում է չեզոքացնել ամեն ինչ)

    Աղիների ներծծման ունակությունը

    💡

    Ինչպե՞ս «չփոշիացնել» դեղի ազդեցությունը

    Սնունդը կարևոր է. Կան դեղեր, որոնք յուղի հետ ներծծվում են 5 անգամ ավելի լավ, և կան այնպիսիք, որոնց ազդեցությունը սնունդը զրոյացնում է։

    Ջո՜ւր, ոչ թե հյութ. Նարնջի կամ թուրինջի հյութը կարող է «խենթացնել» ձեր ֆերմենտները՝ դեղի ազդեցությունը դարձնելով կամ վտանգավոր ուժեղ, կամ անօգուտ թույլ։

    Ոչ մի ինքնագործունեություն. Հաբը կիսելը կամ պատիճը (capsule) բացելը կարող է լինել ձեր ամենամեծ սխալը։ Պատիճը պաշտպանում է դեղը ստամոքսի թթվից, որպեսզի այն տեղ հասնի աղիներում։

    Կարևոր է. Եթե դեղը չի աշխատում, հաճախ մեղավորը դեղը չէ, այլ այն, թե ինչպես եք դուք այն մատուցել ձեր օրգանիզմին։

    📌

    Պահպանե՛ք այս գրառումը, որ չկորցնեք, և կիսվեք մտերիմների հետ, ովքեր սիրում են դեղերը «խմել» սուրճով կամ թեյով։

    Նյութը ՝ @hovhannes

    կարդալ ավելին
    banner

    qoutesՄենինգիտի մասին 5 տարածված միֆ

    Մենինգիտի մասին որոշ պատկերացումներ այնքան տարածված են, որ հաճախ ընդունվում են որպես փաստ։ Պարզաբանենք դրանցից հինգը։

    1️⃣

    «Առանց գլխարկի կամ թաց մազերով դուրս գալուց մենինգիտ է առաջանում»։

    Գլխարկ չկրելը կամ թաց մազերով դուրս գալը մենինգիտի անմիջական պատճառ չեն։ Վարակային մենինգիտը հարուցում են բակտերիաները, վիրուսները և այլ միկրոօրգանիզմներ։

    2️⃣

    «Մենինգիտով հիվանդանում են միայն երեխաները»։

    Մենինգիտը կարող է զարգանալ ցանկացած տարիքում։ Նորածիններն ու փոքր երեխաները խոցելի խմբերից են, սակայն մեծահասակները նույնպես կարող են հիվանդանալ։

    3️⃣

    «Եթե ցան չկա, ուրեմն մենինգիտ չէ»։

    Մենինգիտը կարող է ընթանալ առանց ցանի։ Դրա բացակայությունը պատճառ չէ բժշկական օգնությունը հետաձգելու համար։

    4️⃣

    «Հիվանդի հետ շփված յուրաքանչյուր մարդ մենինգիտ է ունենում»։

    Շփման ժամանակ կարող է փոխանցվել հարուցիչը, բայց ոչ բոլոր վարակվածների մոտ է մենինգիտ զարգանում։ Որոշ մարդիկ հարուցիչը կրում են առանց ախտանիշների։

    Մենինգոկոկային հիվանդություն ունեցող անձի հետ սերտ շփման դեպքում անհրաժեշտ է արագ կապվել բժշկի հետ․ կարող է պահանջվել կանխարգելիչ դեղորայք։

    5️⃣

    «Մեկ պատվաստումը պաշտպանում է մենինգիտի բոլոր տեսակներից»։

    Մենինգիտի բոլոր պատճառներից պաշտպանող մեկ ընդհանուր պատվաստանյութ չկա։ Տարբեր պատվաստանյութեր պաշտպանում են տարբեր հարուցիչներից։ Պատվաստված լինելը նույնպես չի բացառում մենինգիտի հավանականությունը։

    🤒

    Ջերմությունը, ուժեղ գլխացավը, պարանոցի կարկամությունը կամ գիտակցության խանգարումը մի՛ անտեսեք։ Մենինգիտի կասկածի դեպքում անհապաղ դիմեք շտապ բժշկական օգնության։

    Մենինգիտի ախտորոշման համար անհրաժեշտ հետազոտությունները բժիշկն ընտրում է՝ ելնելով պացիենտի վիճակից։

    📣

    Շուրջօրյա՝ 24 ժամ հասանելի հետազոտություններ ԻՀԱԿ-ի լաբորատորիայում

    Ողնուղեղային հեղուկի ընդհանուր և մանրէաբանական հետազոտությունները հասանելի են օրվա ցանկացած ժամի։

    Մենինգիտի կասկածի դեպքում անհապաղ դիմեք շտապ բժշկական օգնության։

    🔴

    Մի՛ սպասեք հերթագրման։

    📞

    Ծառայությունների և դիմելու կարգի մասին տեղեկանալու համար
    զանգահարեք 8424։

    կարդալ ավելին
    banner

    qoutesՀայաստանը հասել է հեպատիտ B-ի վերահսկման տարածաշրջանային թիրախներին

    Հայաստանը Եվրոպական տեխնիկական խորհրդատվական փորձագետների խմբի (ETAGE) կողմից վավերացվել է որպես հեպատիտ B-ի վերահսկման տարածաշրջանային թիրախներին հասած երկիր։ Ձեռքբերման կապակցությամբ ԱՀԿ հայաստանյան գրասենյակի նախաձեռնությամբ Հայաստանին հանձնվեց պաշտոնական հավաստագիր:

    «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) գնահատման շրջանակում առանցքային նշանակություն են ունեցել հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստումների բարձր ընդգրկվածությունը, պերինատալ փոխանցման կանխարգելումը և պատվաստված խմբերում HBsAg-ի տարածվածության ցածր մակարդակի ապահովումը։

    Ձեռքբերումը կարևոր քայլ է Հայաստանի իմունականխարգելման և հեպատիտ B-ի կանխարգելման ոլորտում և արտացոլում է ՀՀ կառավարության ու Առողջապահության նախարարության կողմից իրականացվող հետևողական քաղաքականության և միջոցառումների արդյունքները։

    ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը, ողջունելով ներկաներին, նշեց, որ հավաստագիրը մեծ ձեռքբերում է և վկայում է այն մասին, որ ազգային իմունականխարգելման ծրագիրն աշխատում է և արդեն իսկ տալիս է իր արդյունքները։

    «Մեր երեխաները զերծ են հեպատիտ B-ի սուր վիճակներից և այս շատ ծանր քրոնիկ հիվանդությունից։ Սա առաջին հերթին առողջապահական հարց է, բայց սա նաև տնտեսական հարց է։ Ամեն ամիս հեպատիտ B-ով քրոնիկ վիճակում գտնվող անձը ծախսում է 30-40 հազար դրամ միայն դեղորայքի վրա։ Պատկերացրեք՝ սա յուրաքանչյուր անձի և ընտանիքի, ինչպես նաև պետության համար ինչպիսի մեծ բեռ է։ Մենք, ներդնելով մեր երեխաների առողջության մեջ, նրանց զերծ ենք պահում հետագայում այս հիվանդությունից և ծախսերից։ Կարծում եմ՝ սա շատ մեծ արդյունք է, և ես շնորհավորում եմ ու շնորհակալություն եմ հայտնում ամբողջ առողջապահական համակարգին, մեր բուժաշխատողներին, առողջապահության կազմակերպիչներին և նախարարությանը նման ձեռքբերման առիթով»,- ասաց նախարարը։

    Ավանեսյանի խոսքով՝ լավ արդյունք ունենալը չի նշանակում կանգ առնել, անհրաժեշտ է առաջ շարժվել ու նոր թիրախներ սահմանել։

    «Իհարկե, սա առիթ է՝ հետ նայելու, տեսնելու, որ մեր քաղաքականությունները և ջանքերը արդյունք են տալիս, և շարժվելու առաջ՝ էլ ավելի մեծ թիրախներ ընդգրկելու նպատակով։ Մենք նաև քննարկում ենք հիմա հեպատիտ B-ի քրոնիկ վիճակների կառավարման դեղորայքային ապահովման հարցը, որովհետև շատ կարևոր է, որ մեր պացիենտները նաև պաշտպանված լինեն իրենց ընթացիկ բուժման առումով։ Առաջին հերթին, մենք նախատեսում ենք հղիներին այս ծրագրում ներառելու հարցը, հետագայում՝ նաև ընդլայնելու։

    Բայց պիտի շարունակենք պատվաստումների և ընդհանուր իմունականխարգելման ծրագրի շատ կարևոր աշխատանքները։ Այս ձեռքբերումները շատ հեշտ է կորցնելը, պետք է այն պահպանենք և էլ ավելի բարելավենք»,- ասաց նախարարը։

    ԱՀԿ Եվրոպական տարածաշրջանի գրասենյակի Պատվաստումների ծրագրերի հզորացման թիմի ղեկավար Ռոբերտա Պաստորեն ընդգծեց, որ ուրախ է Հայաստանում գտնվելու և ԱՀԿ Եվրոպական տարածաշրջանային գրասենյակը ներկայացնելու համար՝ նշելով, որ Հայաստանը պատվաստումների միջոցով հասել է հեպատիտ B-ի վերահսկման նպատակներին։

    Նրա խոսքով՝ ԱՀԿ Եվրոպական տարածաշրջանային գրասենյակը, 2015 թվականին, Եվրոպական պատվաստանյութերի գործողությունների ծրագրի շրջանակում, հեպատիտ B-ի վերահսկումը հռչակել է առաջնահերթություն։ Այն շարունակում է մնալ նպատակ նաև Եվրոպական պատվաստումների օրակարգ 2030-ի, ինչպես նաև վիրուսային հեպատիտների վերացման տարածաշրջանային գործողությունների ծրագրերի շրջանակում։

    «Հեպատիտ B-ի վերահսկման նպատակների իրականացումը հաստատվում է խիստ գնահատման գործընթացի միջոցով, որի շրջանակում ուսումնասիրվում են պատվաստումների ընդգրկվածության ցուցանիշները և հեպատիտ B-ի տարածվածությունը։ Հայաստանը ձեռնարկել է անհրաժեշտ բոլոր քայլերը՝ հեպատիտ B-ի վերահսկման նպատակների իրականացումը հաստատող ապացույցներ հավաքագրելու համար։

    Հայաստանի վավերացման գործընթացը հաստատեց, որ վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում երկրի ջանքերը հաջող են եղել նորածինների և երեխաների շրջանում հեպատիտ B-ի դեմ համընդհանուր պատվաստում ներդնելու և պատվաստումների բարձր ծածկույթ ապահովելու գործում »,- ասաց Պաստորեն։

    Ըստ նրա՝ սա ապացուցում է, որ Հայաստանը ոչ միայն հասել է հեպատիտ B-ի վերահսկման իր նպատակին, այլև անցել է դրանից՝ մոտենալով հիվանդության վերացման նպատակին։

    «Ցանկանում եմ շնորհավորել ձեզ այս ձեռքբերման համար, որը Հայաստանին դարձնում է 11 վավերացված երկրներից մեկը։ Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում պատվաստումների նկատմամբ նվիրվածության և ներդրումների շնորհիվ դուք կարողացել եք ստեղծել երեխաների և դեռահասների մի սերունդ, որը կմեծանա որպես ավելի առողջ մեծահասակ: Նրանք զերծ կլինեն հեպատիտ B-ի վարակից և դրա ծանր ու մահացու հետևանքներից»,- նշեց նա։

    ՀՀ ԱՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի (ՀՎԿԱԿ) գլխավոր տնօրեն Ստեփան Աթոյանը, խոսելով թիրախային ձեռքբերմանը հասնելու ճանապարհի մասին, նշեց, որ սա ոչ միայն անցած տարիների աշխատանքի ամփոփումն է, այլև մի ճանապարհ, որի հիմքում ընկած են պետական և առողջապահական հետևողական քաղաքականությունը, առողջապահության ոլորտի մասնագետների նվիրված աշխատանքը և միջազգային գործընկերների աջակցությունը։

    «Գիտենք, որ հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստումը ներդրվեց ազգային օրացույցում մոտ 30 տարի առաջ և, ինչպես ցանկացած նոր ներդրվող պատվաստանյութ, անցավ իր հաջորդիվ փուլերը՝ սկզբից հերքում, հետո՝ մասամբ համակերպում և վերջապես ընդունում։ Դրա արդյունքում մենք հիմա ունենք այն պատկերը, ինչը նշվեց գործընկերոջ կողմից։ Իրականացված սոցիալական հետազոտություններն էլ փաստում են այս հաջողությունը։

    Published by At https://armenpress.am/hy/article/1262090

    կարդալ ավելին
    banner

    qoutesԿարմրուկ․ ի՞նչ պետք է իմանան ծնողները

    Կարմրուկը սուր և խիստ վարակիչ վիրուսային հիվանդություն է, որը հիմնականում ախտահարում է շնչառական համակարգը։ Այն կարող է հանդիպել ցանկացած տարիքում, սակայն հատկապես վտանգավոր կարող է լինել փոքր երեխաների համար։

    Կարմրուկը միայն մաշկային ցանով արտահայտվող հիվանդություն չէ․ որոշ դեպքերում այն կարող է առաջացնել լուրջ բարդություններ, այդ թվում՝ թոքաբորբ:

    Ինչպե՞ս է փոխանցվում կարմրուկը

    Կարմրուկը չափազանց վարակիչ է։ Վիրուսը փոխանցվում է օդային ճանապարհով, երբ վարակված մարդը հազում, փռշտում կամ պարզապես շնչում է։

    Վիրուսը կարող է օդում կամ վարակված մակերեսների վրա պահպանել վարակելու ունակությունը մինչև երկու ժամ։ Վարակված մարդը կարող է հիվանդությունը փոխանցել դեռևս ցանի առաջացումից մոտ 4 օր առաջ և շարունակել վարակիչ մնալ ցանի ի հայտ գալուց հետո ևս մոտ 4 օր։

    Կարմրուկի հիմնական ախտանիշները

    Հիվանդության առաջին նշանները սովորաբար ի հայտ են գալիս վարակվելուց մոտ 7-14 օր անց։

    Սկզբնական ախտանիշներն են՝

    • բարձր ջերմություն,

    • հազ,

    • քթահոսություն,

    • կարմրած և արցունքակալած աչքեր,

    • ընդհանուր թուլություն։

    Ախտանիշների սկսվելուց 2–3 օր անց բերանի խոռոչում կարող են հայտնվել փոքր սպիտակ բծեր, որոնք հայտնի են որպես Կոպլիկի բծեր։

    Մի քանի օր անց առաջանում է կարմրուկին բնորոշ ցանը։ Այն սովորաբար սկսվում է դեմքից և մազարմատներից, ապա աստիճանաբար տարածվում է դեպի պարանոց, իրան, ձեռքեր և ոտքեր։

    Ինչո՞վ է կարմրուկի ցանը տարբերվում

    Կարմրուկի ժամանակ ցանը սովորաբար սկսվում է դեմքից և տարածվում մարմնի մյուս հատվածներ՝ ներքևից վերև։

    Սկզբում մաշկի վրա առաջանում են հարթ կարմիր բծեր, որոնց վրա երբեմն կարող են լինել փոքր բարձրացած հատվածներ։ Ցանի տարածման ընթացքում առանձին բծերը կարող են միաձուլվել։

    Ցանի առաջացման ժամանակ երեխայի ջերմությունը կարող է կրկին բարձրանալ։

    Որքա՞ն վտանգավոր է կարմրուկը

    Երեխաների մեծ մասը ապաքինվում է, սակայն կարմրուկը որոշ դեպքերում կարող է առաջացնել բարդություններ։

    Դրանցից են՝

    • ականջի վարակները,

    • փորլուծությունն ու ջրազրկումը,

    • թոքաբորբը,

    • աչքերի հետ կապված խնդիրները,

    • էնցեֆալիտը՝ գլխուղեղի բորբոքումը։

    Բարդությունների վտանգն ավելի բարձր է հատկապես մինչև 5 տարեկան երեխաների, թերսնուցում ունեցող և թուլացած իմունային համակարգով մարդկանց մոտ։

    Ինչպե՞ս է բուժվում կարմրուկը

    Կարմրուկի դեմ հատուկ հակավիրուսային բուժում սովորաբար չկա։ Բուժման հիմնական նպատակը երեխայի վիճակը թեթևացնելը և բարդությունները կանխելն է։

    Կարևոր է ապահովել բավարար հեղուկ և սնունդ, հետևել երեխայի ընդհանուր վիճակին և բժշկի ցուցումով բուժել առաջացած բարդությունները։

    Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը կարմրուկով հիվանդ երեխաների որոշ խմբերի համար խորհուրդ է տալիս նաև վիտամին A-ի ընդունում՝ համապատասխան դեղաչափով և բժշկի հսկողությամբ։ 

    Ե՞րբ պետք է դիմել բժշկի

    Եթե կասկածում եք, որ երեխան կարող է կարմրուկ ունենալ կամ շփվել է կարմրուկով հիվանդ մարդու հետ, անհրաժեշտ է հնարավորինս արագ կապ հաստատել բժշկի հետ։

    Ցանկալի է նախապես զանգահարել բուժհաստատություն և տեղեկացնել կարմրուկի կասկածի մասին, որպեսզի հնարավոր լինի նվազեցնել մյուս մարդկանց վարակման վտանգը։

    Շտապ բժշկական օգնություն է անհրաժեշտ, եթե երեխայի վիճակը կտրուկ վատանում է, դժվարանում է շնչառությունը, նկատվում են ջրազրկման նշաններ, արտահայտված թուլություն կամ գիտակցության փոփոխություններ։

    Ինչպե՞ս կանխարգելել կարմրուկը

    Կարմրուկից պաշտպանվելու ամենաարդյունավետ միջոցը պատվաստումն է։

    Կարմրուկի դեմ պատվաստանյութը հաճախ ներառված է համակցված ԿԿԽ/MMR պատվաստանյութում, որը պաշտպանում է կարմրուկից, կարմրախտից և խոզուկից։

    Լիարժեք պաշտպանության համար սովորաբար անհրաժեշտ է պատվաստանյութի երկու դեղաչափ։ Պատվաստումների կոնկրետ ժամանակացույցը պետք է ճշտել երեխայի բժշկի հետ և առաջնորդվել տվյալ երկրի պատվաստումների ազգային օրացույցով։

    Աղբյուրը՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն, ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոն

    կարդալ ավելին
    banner

    qoutesՀայաստանում 45–68 տարեկան կանայք կարող են անվճար սքրինինգային հետազոտություն անցնել

    Առողջության համընդհանուր ապահովագրության ծրագրի շրջանակում Հայաստանում մեկնարկել են արգանդի պարանոցի, կոլորեկտալ և կրծքագեղձի քաղցկեղի հայտնաբերման սկրինինգային երեք ծրագրեր։ Այս մասին այսօր՝ հոկտեմբերի 6-ին կայացած մամուլի ասուլիսում հայտնել է ՀՀ առողջապահության նախարարի ուռուցքաբանության գծով խորհրդատու Հայկուհի Գյոքչյանը։

    Նրա խոսքով՝ 45-ից 68 տարեկան կանայք կարող են ինքնուրույն գրանցվել ArMed համակարգի միջոցով և իրենց նախընտրած բժշկական հաստատությունում անցնել սկրինինգային մամոգրաֆիա․ դրա համար նույնիսկ ընտանեկան բժշկի ուղեգիր չի պահանջվում։

    Գյոքչյանը նշել է, որ ներկայում մամոգրաֆիկ սարքավորումներով ապահովված են ապահովագրության ծրագրում ընդգրկված Երևանի բոլոր կլինիկաները։ Այսպիսով, համապատասխան տարիքային խմբի կանայք կարող են ինքնուրույն ընտրել բուժհաստատությունն ու հետազոտվել ծրագրի շրջանակում։

    Մարզերի համար Առողջապահության նախարարությունը ձեռք է բերել ևս 10 մամոգրաֆ, որոնք տեղադրվել են մարզային կենտրոններում։ Գյոքչյանի փոխանցմամբ՝ առաջիկայում մարզային բուժհաստատությունները նույնպես կմիանան սքրինինգային ծրագրին։

    Մասնագետը նաև ընդգծել է, որ ապահովագրության շնորհիվ պացիենտների համար համաֆինանսավորման թիրախային մեխանիզմով հասանելի են դարձել թանկարժեք ախտորոշիչ և բուժիչ միջամտություններ։ Մասնավորապես, ծրագրում ներառվել է պոզիտրոն-էմիսիոն տոմոգրաֆիան (ՊԷՏ-ԿՏ), որը մինչև 2026 թվականը մատուցվում էր վճարովի հիմունքներով (արժեքը կազմում էր շուրջ 450–500 հազար դրամ)։ Այժմ պետությունը ծածկում է հետազոտության արժեքի 50%-ը, իսկ մնացած 50%-ը վճարում է պացիենտը։

    Նմանատիպ մեխանիզմ է գործում նաև ռադիովիրաբուժության պարագայում։ Նախկինում այնպիսի մեթոդները, ինչպիսիք են «գամմա-դանակն» ու «կիբեռ-դանակը», ամբողջությամբ վճարվում էին պացիենտների կողմից և կարող էին արժենալ 1 մլն դրամից ավելի։ Այժմ դրանք նույնպես տրամադրվում են համաֆինանսավորման սկզբունքով։

    Գյոքչյանի խոսքով՝ փոփոխությունները վերաբերում են նաև մետաստատիկ ուռուցքաբանական հիվանդություններ ունեցողներին։ Եթե նախկինում թանկարժեք դեղերի զգալի մասը նրանք ստիպված էին ձեռք բերել սեփականմիջոցներով, ապա այժմ այդ ծախսերի մեծ մասն իր վրա է վերցնում պետությունը։

    Միևնույն ժամանակ, նախարարի խորհրդատուն ընդգծել է, որ առաջնահերթ խնդիրներից է մնում դեղացանկի ընդլայնումը։ Ուռուցքաբանությունը արագ է զարգանում, և շուկայում անընդհատ հայտնվում են նոր թիրախային ու իմունաթերապևտիկ դեղամիջոցներ, որոնցից շատերը բավականին թանկ արժեն։ «Պետության խնդիրն է՝ հնարավորինս համընթաց քայլել ժամանակի հետ և գոնե մասնակիորեն պացիենտներին ապահովել այդ դեղերով», — հայտարարել է Գյոքչյանը։

    կարդալ ավելին
    banner

    վերջին գրառումներ

    banner

    Նախատեսվում է աջակցության չափը սահմանել 1 մլն դրամ՝ անկախ երեխայի կարգաթվից

    1415 դիտում

    30 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 20:27

    banner

    Եթե հիմա դժվար շրջան է քո կյանքում, կարդա մինչև վերջ

    1598 դիտում

    30 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 19:45

    banner

    Արդյոք հղիներին կամ հղիություն պլանավորելիս թուլատրվում է ալկոհոլ

    1384 դիտում

    30 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 08:25

    banner

    Սիրտը օրգանիզմի շարժիչն է, այն մատակարարում է արյուն և թթվածնին ամբողջ օրգանիզմին

    1104 դիտում

    29 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 08:18

    բժշկական տեղեկատվություն

    banner

    Կատարակտ. պատճառները, ախտանիշները և ժամանակակից բուժման մոտեցումները

    798 դիտում

    25 ՄԱՅԻՍ 2026 08:53

    banner

    Չինաստանից՝ Հայաստան․ Հեռավար վիրահատություն «Սլավմեդ բժշկական կենտրոնում»

    2157 դիտում

    17 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 09:10

    banner

    Ռևմատոիդ արթրիտ

    1758 դիտում

    02 ՀՈՒԼԻՍ 2026 08:40

    banner

    Ե՞րբ է անհրաժեշտ բարիատրիկ վիրահատություն և ինչպե՞ս կանխել հաստ աղիքի ուռուցքները

    4276 դիտում

    02 ՀՈՒՆԻՍ 2026 09:03

    banner

    Սեքսուալ անհամատեղելիություն․ պատճառներ, դրսևորումներ և լուծման ուղիներ

    679 դիտում

    29 ՄԱՅԻՍ 2026 11:50

    banner

    Արգանդի վզիկի քաղցկեղ․ Առաջին նշաններ, ախտորոշում և կանխարգելում

    518 դիտում

    29 ՄԱՅԻՍ 2026 11:18

    banner

    Ինչպե՞ս է փոխվում կյանքը լազերային կոռեկցիայից հետո

    790 դիտում

    27 ՄԱՅԻՍ 2026 11:33

    banner

    Ամանորյա սեղանի վտանգները․ ինչպես խուսափել սննդային թունավորումներից

    674 դիտում

    27 ՄԱՅԻՍ 2026 11:24

    banner

    Վինիրներ՝ ինչպե՞ս ստանալ իդեալական ժպիտ առանց վնասելու ատամները

    647 դիտում

    27 ՄԱՅԻՍ 2026 11:16

    banner

    Ցիստիտ. Ինչպե՞ս պաշտպանել միզուղիների առողջությունը

    992 դիտում

    25 ՄԱՅԻՍ 2026 12:01

    banner

    Կատարակտ. պատճառները, ախտանիշները և ժամանակակից բուժման մոտեցումները

    798 դիտում

    25 ՄԱՅԻՍ 2026 08:53

    banner

    Չինաստանից՝ Հայաստան․ Հեռավար վիրահատություն «Սլավմեդ բժշկական կենտրոնում»

    2157 դիտում

    17 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 09:10

    առողջ կենսակերպ

    banner

    9 գործնական կանոն` սննդակարգի խելամիտ ու արդյունավետ փոփոխության համար

    516 դիտում

    16 ՀՈՒԼԻՍ 2026 12:55

    banner

    1 ճաշի գդալ մեղր ≈ 4 թեյի գդալ շաքարավազ

    1212 դիտում

    22 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 08:34

    banner

    Նուշը չի թեթևացնում տագնապայնության և դեպրեսիայի ախտանիշները. JN

    1788 դիտում

    12 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 19:05

    banner

    Սեզոնային սնունդ՝ ավելի բազմազան սննդակարգի համար

    1238 դիտում

    26 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 11:00

    banner

    Սենյակային բույսեր․ որոնք կարող են բացասաբար ազդել առողջության վրա

    796 դիտում

    07 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 12:29

    banner

    Ինչպե՞ս է շոգն ազդում սրտի վրա

    710 դիտում

    05 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 14:08

    banner

    Ջերմային հարվածը շոգից

    728 դիտում

    31 ՀՈՒԼԻՍ 2026 08:04

    banner

    Սիրտը կիզիչ շոգի պայմաններում․ ծայրահեղ բարձր ջերմաստիճանը՝ որպես սիրտանոթային ռիսկի կարևորագույն գործոն

    789 դիտում

    21 ՀՈՒԼԻՍ 2026 11:30

    banner

    Օրգազմ մարզման ժամանակ

    546 դիտում

    17 ՀՈՒԼԻՍ 2026 19:56

    banner

    Օդորակիչը մեքենայում. օգուտներն ու հնարավոր ռիսկերը առողջության համար

    834 դիտում

    17 ՀՈՒԼԻՍ 2026 08:18

    banner

    9 գործնական կանոն` սննդակարգի խելամիտ ու արդյունավետ փոփոխության համար

    516 դիտում

    16 ՀՈՒԼԻՍ 2026 12:55

    banner

    1 ճաշի գդալ մեղր ≈ 4 թեյի գդալ շաքարավազ

    1212 դիտում

    22 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 08:34

    հիվանդություններ

    banner

    Երեխաների տարիքային առանձնահատկությունները և գաջեթներից կամ ցանկացած այլ էկրաններից կախվածության ռիսկերը

    1472 դիտում

    28 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 08:09

    banner

    Մենինգիտի մասին 5 տարածված միֆ

    778 դիտում

    06 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ 2026 10:38

    banner

    Կարմրուկ․ ի՞նչ պետք է իմանան ծնողները

    948 դիտում

    04 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ 2026 20:33

    banner

    Եթե հիմա դժվար շրջան է քո կյանքում, կարդա մինչև վերջ

    1598 դիտում

    30 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 19:45

    banner

    Արդյոք հղիներին կամ հղիություն պլանավորելիս թուլատրվում է ալկոհոլ

    1384 դիտում

    30 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 08:25

    banner

    Ի՞նչ անել, եթե կենդանին կծել կամ ճանկռել է

    1394 դիտում

    28 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 11:39

    banner

    Ֆոլաթթուն՝ B9 վիտամինը, կարևոր դեր ունի մեր օրգանիզմի բնականոն աշխատանքի համար

    1590 դիտում

    24 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 21:59

    banner

    Կառավարությունն այսօրվա նիստում հաստատել է «Որդեգրման և որդեգրման վերահսկողության իրականացման կարգերը»

    1012 դիտում

    24 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 21:57

    banner

    Ի՞նչ է կատարվում սրտի հետ առավոտյան արթնանալիս

    1953 դիտում

    15 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 13:16

    banner

    Ամուր ընտանիք ունենալու տեսակետից նախաամուսնական սեքսոլոգիական խորհրդատվությունը շատ կարևոր է

    4189 դիտում

    04 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 08:31

    banner

    Երեխաների տարիքային առանձնահատկությունները և գաջեթներից կամ ցանկացած այլ էկրաններից կախվածության ռիսկերը

    1472 դիտում

    28 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 08:09

    banner

    Մենինգիտի մասին 5 տարածված միֆ

    778 դիտում

    06 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ 2026 10:38

    ժամանց

    banner

    Այս տարի Ս. Աստվածածնի Վերափոխման տոնը՝ Խաղողօրհնեքը, կնշվի օգոստոսի 16-ին

    1004 դիտում

    08 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 21:45

    banner

    Ինչպես պատրաստել չամիչով տնական բուլկի

    978 դիտում

    27 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 19:12

    banner

    Գոհար Ավետիսյանը՝ դերասանուհու դերում, Զիրոյանը՝ Արկադի Դումիկյանի կերպարում, իսկ կարմիր գորգին՝ հարսանեկան անակնկալ. կայացավ «Մեկ in Մեկ» ֆիլմի պրեմիերան

    1899 դիտում

    25 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 09:49

    banner

    Գավառում առաջին անգամ անցկացվել է ձիարշավի մրցաշար

    940 դիտում

    23 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 09:41

    banner

    ՄԱԿ-ի Զբոսաշրջության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի համոզմամբ՝ բժշկական տուրիզմը արագ զարգացող ուղղություններից է

    1332 դիտում

    22 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 17:57

    banner

    Նոր ուղղություն «Շիրակ» օդանավակայանից

    1625 դիտում

    01 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 12:03

    banner

    Արգել գյուղի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին վերածնվում է

    1132 դիտում

    27 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 09:36

    banner

    Սոֆիա-Երևան-Սոֆիա ուղիղ չվերթները կվերսկսվեն նոյեմբերի 7-ից

    818 դիտում

    26 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 09:47

    banner

    Դասական համերգային ծրագիր

    714 դիտում

    19 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 20:23

    banner

    Ինչո՞ւ են Կրիշտիանու Ռոնալդուն և Ջորջինա Ռոդրիգեսը որոշել ամուսնանալ իրենց տան հյուրասենյակում

    817 դիտում

    17 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 08:01

    banner

    Այս տարի Ս. Աստվածածնի Վերափոխման տոնը՝ Խաղողօրհնեքը, կնշվի օգոստոսի 16-ին

    1004 դիտում

    08 ՕԳՈՍՏՈՍ 2026 21:45

    banner

    Ինչպես պատրաստել չամիչով տնական բուլկի

    978 դիտում

    27 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 19:12

    banner

    Ի՞նչ անել, եթե կենդանին կծել կամ ճանկռել է

    1394 դիտում

    28 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 11:39

    banner

    Ինչպես պատրաստել չամիչով տնական բուլկի

    978 դիտում

    27 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 19:12

    banner

    Գոհար Ավետիսյանը՝ դերասանուհու դերում, Զիրոյանը՝ Արկադի Դումիկյանի կերպարում, իսկ կարմիր գորգին՝ հարսանեկան անակնկալ. կայացավ «Մեկ in Մեկ» ֆիլմի պրեմիերան

    1899 դիտում

    25 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2026 09:49

    ամենաշատ դիտված

    banner
    Հայաստանում առաջին անգամ կայացել է ռոբոտային հեռավար վիրահատություն

    «Սլավմեդ բժշկական կենտրոն»-ը հերթական առաջանցիկ քայլն է կատարում հայաստանյան առողջապահության ոլորտում։ Կլինիկայում հաջողությամբ իրականացվել է երկրում առաջին ռոբոտային հեռավար վիրահատությունը։ Բելգիայում գտնվող աշխարհի առաջատար ուրոլոգներից մեկը՝ Ալստ քաղաքի OLV հիվանդանոցի ուրոլոգիայի բաժանմունքի ղեկավար և Orsi ակադեմիայի գործադիր տնօրեն, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Մոտտրիեն ավելի քան 3300 կմ հեռավորությունից վիրահատել է «Սլավմեդ»-ում գտնվող պացիենտին։

    Շագանակագեղձի քաղցկեղի վաղ՝ առաջնային փուլում գտնվող պացիենտի մոտ իրականացվել է շագանակագեղձի՝ ռոբոտ-ասիստենցված արմատական հեռացում։ Հեռավար վիրահատական միջամտությունն անցել է հարթ և անվտանգ՝ շնորհիվ «Սլավմեդ»-ի բուժանձնակազմի բարձր պատրաստվածության և բացառիկ տեխնիկական հագեցվածության։

    «Սլավմեդ բժշկական կենտրոն»-ի հիմնադրման առաջին իսկ օրվանից մենք ընտրել ենք շարունակական զարգացման ու կատարելագործման, ժամանակակից մոտեցումների և նորարարությունների որդեգրման ուղին։ Այսօր մեզ համար առանձնահատուկ կարևոր և ուղենշային ձեռքբերում է Հայաստանում առաջին ռոբոտային հեռավար վիրահատության իրականացումը»,- ասել է «Սլավմեդ բժշկական կենտրոն»-ի հիմնադիր Արմինե Հովակիմյանը։

    Նշենք, որ «Սլավմեդ»-ն առաջինն է Հայաստանում ներդրել ռոբոտային վիրաբուժությունը և ձևավորել այս ոլորտում մասնագիտացված վիրաբուժական թիմ։ Հեռավար վիրահատության հաջող իրականացման կարևոր գրավականներից են «Սլավմեդ»-ում ներդրված գերժամանակակից Toumai MT-1000 ռոբոտային համակարգը, որը համալրված է Հայաստանում միակ և բացառիկ՝ հեռավար վիրահատությունների իրականացման համար նախատեսված առանձին մոդուլով, ինչպես նաև բժշկական կենտրոնում առկա գերարագ ինտերնետային կապուղիները։

    Այս տեխնոլոգիական հնարավորությունները թույլ են տալիս ցանկացած հեռավորությունից անխափան կառավարել ռոբոտային համակարգը և ապահովել վիրահատության անվտանգ ու ճշգրիտ ընթացքը։ Նախապատրաստական մեծ աշխատանքներ են կատարվել՝ ադապտացնելու երկու կլինիկաների ռոբոտային համակարգերը։ 

    «Սլավմեդ բժշկական կենտրոն»-ի Ուրոլոգիական բաժանմունքի ղեկավար Մհեր Մխիթարյանը, ով ողջ ընթացքում ֆիզիկապես գտնվել է վիրասրահում՝ պացիենտի և ռոբոտի կողքին, ընդգծել է․ «Ինձ համար մեծ նշանակություն ունի այս իրադարձությունը, որովհետև բժշկությունը սկսում է սահմաններ չճանաչել։ Մեր պացիենտը, վստահելով մեր կլինիկային ու թիմին, առանց վարանելու ընտրեց այս տարբերակը։ Ես վիրասրահում էի և պատրաստ էի ցանկացած վայրկյանի, որևէ տեխնիկական խնդրի դեպքում, անմիջապես շարունակել վիրահատությունն այստեղից, այնպես որ պացիենտի կյանքին ու առողջությանը ոչ մի խնդիր չէր կարող սպառնալ»։

    Այս ձեռքբերմամբ Հայաստանը դասվում է աշխարհի առաջատար այն երկրների շարքին, որոնք ունեն հեռավար վիրահատության ծառայություն։ 

    «Սլավմեդ» ԲԿ Ռոբոտային վիրաբուժության և էնդոսկոպիկ ծառայության ղեկավար, ընդհանուր և լապարոսկոպիկ վիրաբույժ Լևոն Գրիգորյանը նշել է,  որ այս ամենը հնարավոր է դարձել ամբողջական հեռավիրահատական համակարգ ներդնելու միջոցով։ «Մեր մարտավարությունն է՝ ՀՀ յուրաքանչյուր քաղաքացու համար բժշկության մակարդակը հավասարեցնել աշխարհի առաջատար կենտրոններին։ Այս համակարգն ապահովում է աշխարհի ցանկացած առաջատար մասնագետի հմտությունների ներկայությունը մեր վիրասրահում։ Սա նաև ֆինանսական մեծ խնայողություն է պացիենտների համար։ Այլևս կարիք չկա հսկայական գումարներ ծախսել արտերկիր մեկնելու և այնտեղ մնալու համար. նույն ծառայությունը նրանք ստանում են հայրենիքում՝ ավելի մատչելի արժեքով»,- հավելել է Լևոն Գրիգորյանը:

    «Հեռավար վիրահատությունների ժամանակ թիմերի միջև համակարգված աշխատանքը շատ կարևոր է։ «Սլավմեդ»-ն ապահովեց այդ բարձր մակարդակը՝ ևս մեկ անգամ փաստելով տարածաշրջանում իր առաջատար դիրքը։ Ռոբոտային հեռավար վիրաբուժության ներդրմամբ կլինիկան նոր էջ է բացում, և ես ցանկանում եմ իմ փորձով ու գիտելիքներով նպաստել, որպեսզի այս ձեռնարկը մեծ հաջողություններ գրանցի»,- ասել է վիրահատող բժիշկ, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Մոտտրիեն։

    Պացիենտի անվտանգությունն ապահովվել է բազմաշերտ պաշտպանությամբ. կապի հնարավոր ընդհատման դեպքում գործում են ապահովագրող այլ կապուղիներ, իսկ երկու կողմից անխափան աշխատում են ինժեներական և վիրաբուժական թիմերը։

    banner
    Ամուր ընտանիք ունենալու տեսակետից նախաամուսնական սեքսոլոգիական խորհրդատվությունը շատ կարևոր է

    Ամուր ընտանիք ունենալու տեսակետից նախաամուսնական սեքսոլոգիական խորհրդատվությունը շատ կարևոր է, քանի որ բացի սեռավարակների և սերմնահեղուկի հետազոտություններից ընդգրկում է նաև սեքսուալության դրսևորումների և սեռական կյանքի հոգեհիգիենայի մասին տեղեկատվություն, որը հաճախ կանխարգելում է շատ սեքսուալ խանգարումների առաջացումը:

    Երեխաների, դեռահասների, երիտասարդների սեռակրթությունը ձևավորում է շրջապատի նկատմամբ տվյալ սեռի համար բնորոշ վերաբերմունքը:

    💡

    Ապատեղեկատվությունից հնարավորինս խուսափելու նպատակով ցանկալի է, որ երեխաներն անհրաժեշտ գիտելիքներ ունենան սեռերի միջև եղած տարբերությունների և սերնդի շարունակության մասին: Ծնողներն այդ հարցում ունեն բացառիկ կարևորություն։

    Անհրաժեշտ է դեռահասի մեջ ձևավորել ոչ միայն ցանկությունները խոհեմաբար ղեկավարելու ընդունակություն, այլև հոգատար վերաբերմունք իր ապագա դերի նկատմամբ: Այսինքն՝ նա պետք է լավատեսորեն վերաբերի սիրուն, ընտանիքին, հղիությանը, ծննդաբերությանը:

    Առողջ սեռական և վերարտադրողական կյանք ունենալու համար կարևոր է զերծ մնալ ռիսկի այնպիսի գործոններից, ինչպիսինն են ծխելը, ալկոհոլի չարաշահումը, թմրանյութերը, ավելորդ քաշը, սակավաշարժությունը, որոնք սեռական առողջությունը վնասող գործոններ են։

    Առցանց խաղերից կախվածությունը, խաղամոլությունը, վիրտուալ սեռական կյանքով տարվելը խաթարում են ընտանեկան և զույգային առողջ ներդաշնակ փոխհարաբերությունները։

    Սեռապես առողջ անհատն ունի դրական վերաբերմունք դեպի սեռականությունը, ունակ է վարելու անվտանգ սեռական կյանք՝ զերծ բռնությունից և հարկադրանքից:

    👨‍⚕️

    Սեքսապաթոլոգիայի գծով ԱՆ խորհրդատու` Սևադա Հակոբյան

    4189 դիտում

    banner
    Այսօրվանից ուժի մեջ է մտնում «ծնողական ժամ» կարգավորումը

    Այսօրվանից ուժի մեջ է մտնում «ծնողական ժամ» կարգավորումը։

    ❓

    Ի՞նչ է սա նշանակում։

    Աշխատող ծնողները (այդ թվում՝ խնամատար ծնողը, որդեգրողը և խնամակալը) կարող են աշխատանքային օրվա ընթացքում ժամանակավորապես բացակայել՝ երեխայի խնամքի, դաստիարակության, կրթական գործընթացներին մասնակցելու կամ երեխայի շահերից բխող այլ կարևոր հարցերով զբաղվելու համար։

    🔻

    Ինչպե՞ս է գործելու նոր կարգավորումը։

    Ծնողական ժամը տրամադրվում է հետևյալ ծավալով․
    • մինչև 12 տարեկան 1 կամ 2 երեխա ունեցող ծնողին՝ օրական մինչև 30 րոպե,
    • մինչև 12 տարեկան 3 և ավելի երեխա ունեցող ծնողին՝ օրական մինչև 1 ժամ,
    • մինչև 18 տարեկան ֆունկցիոնալության ծանր կամ խորը սահմանափակում ունեցող երեխայի ծնողին՝ օրական մինչև 1 ժամ՝ անկախ երեխաների թվից։

    📌

    Ինչպե՞ս օգտվել։

    Ծնողական ժամը տրամադրվում է աշխատողի գրավոր դիմումի հիման վրա, և գործատուն չի կարող մերժել այն։

    ℹ️

    Կարևոր է իմանալ։

    Ծնողական ժամի կիրառման ընթացքում պահպանվում է աշխատողի հիմնական աշխատավարձը, իսկ գործավարձով վարձատրվողների դեպքում՝ միջին աշխատավարձը (բացառությամբ պարգևատրման գումարների)։

    ❓

    Ի՞նչ է սա նշանակում։

    Աշխատող ծնողները (այդ թվում՝ խնամատար ծնողը, որդեգրողը և խնամակալը) կարող են աշխատանքային օրվա ընթացքում ժամանակավորապես բացակայել՝ երեխայի խնամքի, դաստիարակության, կրթական գործընթացներին մասնակցելու կամ երեխայի շահերից բխող այլ կարևոր հարցերով զբաղվելու համար։

    🔻

    Ինչպե՞ս է գործելու նոր կարգավորումը։

    Ծնողական ժամը տրամադրվում է հետևյալ ծավալով․
    • մինչև 12 տարեկան 1 կամ 2 երեխա ունեցող ծնողին՝ օրական մինչև 30 րոպե,
    • մինչև 12 տարեկան 3 և ավելի երեխա ունեցող ծնողին՝ օրական մինչև 1 ժամ,
    • մինչև 18 տարեկան ֆունկցիոնալության ծանր կամ խորը սահմանափակում ունեցող երեխայի ծնողին՝ օրական մինչև 1 ժամ՝ անկախ երեխաների թվից։

    📌

    Ինչպե՞ս օգտվել։

    Ծնողական ժամը տրամադրվում է աշխատողի գրավոր դիմումի հիման վրա, և գործատուն չի կարող մերժել այն։

    ℹ️

    Կարևոր է իմանալ։

    Ծնողական ժամի կիրառման ընթացքում պահպանվում է աշխատողի հիմնական աշխատավարձը, իսկ գործավարձով վարձատրվողների դեպքում՝ միջին աշխատավարձը (բացառությամբ պարգևատրման գումարների)։

    banner
    Չինաստանից՝ Հայաստան․ Հեռավար վիրահատություն «Սլավմեդ բժշկական կենտրոնում»

    Չինաստանի Շանհայ քաղաքից՝ ավելի քան 6800 կմ հեռավորությունից (մոտ 9000 կմ երկարությամբ օպտիկական կապուղու միջոցով), «Սլավմեդ բժշկական կենտրոն»-ի Ռոբոտային վիրաբուժության և էնդոսկոպիկ ծառայության ղեկավար, ընդհանուր և լապարոսկոպիկ վիրաբույժ Լևոն Գրիգորյանը ռոբոտային հեռավար համակարգի միջոցով ճողվածքներով տառապող 2 հիվանդների մոտ իրականացրել է ճողվածքների պլաստիկա՝ ժամանակակից ցանցային պրոթեզների կիրառմամբ։

    Վիրաբույժը Շանհայի «MicroPort MedBot»-ի գլխամասային կենտրոնից հեռավար կառավարել է «Սլավմեդում» տեղակայված ռոբոտային վիրաբուժական համակարգը, իսկ վիրասրահում ներկա «Սլավմեդի» բժշկական թիմը և ինժեներական խումբն ապահովել են վիրահատությունների անվտանգ և անխափան ընթացքը։

    Սա կարևոր քայլ է ոչ միայն բժշկական տեխնոլոգիաների կայացման, հայ մասնագետների միջազգային համագործակցության, փորձի և մասնագիտական ներուժի ընդլայնման, այլ նաև բարձրակարգ բժշկության համար աշխարհագրական սահմանների հաղթահարման առումով։ Սա ապագայի բժշկության նախատիպն է և այն սկսում է կայանալ նաև Հայաստանում։

    «Այս ձեռքբերումը «Սլավմեդ բժշկական կենտրոնի» մասնագիտական ներուժի և Հայաստանում առաջատար բժշկական տեխնոլոգիաների ներդրման ուղղությամբ մեր հետևողական աշխատանքի արդյունքն է։ Այն հաստատում է, որ ժամանակակից բժշկության մեջ աշխարհագրական հեռավորությունն այլևս չի սահմանափակում մասնագիտական կարողությունները։ Վստահ ենք, նման նախաձեռնությունները ամրապնդում են Հայաստանի դերը միջազգային բժշկական ոլորտում»,- ասել է «Սլավմեդ բժշկական կենտրոն»-ի հիմնադիր Արմինե Հովակիմյանը։

    Տեխնոլոգիական այս նորարարության շնորհիվ վիրաբույժը կարող է հեռավար կառավարել ռոբոտային վիրաբուժական համակարգը՝ անկախ իր գտնվելու վայրից՝ ապահովելով վիրահատության ճշգրիտ, վերահսկելի և անվտանգ իրականացումը։

    Հեռավար վիրահատության կարևորագույն նախապայմաններից են կապի անխափանությունն ու տեխնոլոգիական համակարգերի հուսալիությունը։

    Այդ նպատակով նախապես իրականացվել են բազմաթիվ փորձարկումներ և տեխնիկական ու կազմակերպչական աշխատանքներ։ Պացիենտի անվտանգությունն ապահովվել է բազմաշերտ համակարգով․ կապի հնարավոր ընդհատման դեպքում գործում են պահուստային կապուղիներ, իսկ երկու կողմերում անխափան աշխատում են ինժեներական և վիրաբուժական թիմերը։

    «Սլավմեդ բժշկական կենտրոնի» Ռոբոտային վիրաբուժության և էնդոսկոպիկ ծառայության ղեկավար Լևոն Գրիգորյանի խոսքով՝ իրականացված միջամտություններն իրենց ձևաչափով բացառիկ են և նոր հնարավորություններ են ստեղծում Հայաստանում վիրաբուժության զարգացման համար։

    «Այս ձեռքբերմամբ Հայաստանը միանում է առաջատար երկրների շարքին. այսուհետ, անհրաժեշտության դեպքում, մենք կարող ենք մեր պացիենտների կողքին լինել աշխարհի բոլոր անկյուններից, որտեղ հասանելի է համապատասխան ռոբոտային համակարգը։ Մեզ համար առաջնահերթը պացիենտի անվտանգությունն է, ինչը հնարավոր է ապահովել բացառապես գերճշգրիտ վիրաբուժական ռոբոտային համակարգերի և ժամանակակից գերարագ կապի միջոցների առկայության պայմաններում, ինչով որ այսօր զինված է «Սլավմեդ բժշկական կենտրոն»-ը։ Տեխնիկական նման հագեցվածությունը և բարձր մասնագիտական հմտություններ ունեցող վիրաբուժական թիմի առկայության դեպքում է միայն հնարավոր վիրահատություններն իրականացնել բարձր ճշգրտությամբ և վերահսկելիությամբ»,-ասել է նա:

    Այս գործընթացում առանցքային նշանակություն է ունեցել «Սլավմեդում» ներդրված Toumai ռոբոտային համակարգը, որը համալրված է Հայաստանում միակ՝ հեռավար վիրահատությունների համար նախատեսված առանձին մոդուլով, ինչպես նաև բժշկական կենտրոնի գերարագ ինտերնետային կապուղիները։

    Վիրասրահում վիրահատությունը վերահսկվել է «Սլավմեդի» մուլտիդիսցիպլինար ռոբոտային վիրաբուժական թիմի կողմից, ովքեր յուրաքանչյուր պահի պատրաստ են եղել անհրաժեշտության դեպքում իրենց վրա վերցնել վիրահատության կառավարումը, ապահովելով պացիենտի անվտանգությունը հենց տեղում։

    «Սլավմեդ բժշկական կենտրոնի» ընդհանուր և էնդոսկոպիկ վիրաբույժ Նարեկ Ամիրյանը նշել է․ «Մենք բազմիցս փորձարկել ենք համակարգը, մանրակրկիտ նախապատրաստվել և այսօր արդեն կարող ենք փաստել՝ տեխնոլոգիան հաղթահարեց հազարավոր կիլոմետրերի հեռավորությունը։ Երկու վիրահատությունն էլ շատ հաջող իրականացվեցին»։

    Միկրոպորտ Մեդբոտ Ընկերության հիմնադիր Չաո Հեն նշել է․ «Ռոբոտային հեռավար վիրաբուժությունը միայն տեխնոլոգիական առաջընթաց չէ․ այն նոր հորիզոններ է բացում միջազգային մասնագիտական համագործակցության և վիրաբուժական փորձի փոխանակման համար։ «Սլավմեդ բժշկական կենտրոնի» թիմի բարձր մասնագիտական պատրաստվածությունն ու տեխնիկական զինվածությունը կարևոր դեր ունեցան այս միջամտության հաջող իրականացման հարցում»։

    Նյութը՝ pan.am

    banner
    Ի՞նչ է կատարվում սրտի հետ առավոտյան արթնանալիս

    Առավոտյան արթնանալը պարզապես քնի ավարտը չէ, այլ սրտի համար իսկական «մեկնարկ»:

    Այդ պահին օրգանիզմում ակտիվանում է սիմպաթիկ նյարդային համակարգը:

    Արյան մեջ բարձրանում են սթրեսի հորմոնները (ադրենալին, կորտիզոլ), սիրտն սկսում է ավելի արագ բաբախել, իսկ անոթները սեղմվում են:

    Սա բերում է ճնշման բնականոն բարձրացման, որը բժշկության մեջ կոչվում է «առավոտյան ճնշման թռիչք»:Առողջ մարդու համար սա նորմալ է: Սակայն սրտաբանների միջազգային ուղեցույցները (ESC/AHA) փաստում են, որ սրտամկանի ինֆարկտների և կաթվածների (ինսուլտների) մեծ մասը գրանցվում է հենց առավոտյան ժամերին (6:00-ից 10:00-ն):

    Եթե ունեք հիպերտոնիա կամ անոթների խնդիրներ, այս հորմոնալ «փոթորիկը» կարող է վտանգավոր ձգան դառնալ:

    ☕

    Իսկ ի՞նչ կապ ունեն սուրճը, ծխախոտը և դեղերի ժամը Սրտի առողջության համար երբեմն կարևոր է ոչ միայն ինչ ենք անում, այլ նաև՝ երբ ենք դա անում.

    🚬

    Առավոտյան սուրճն ու ծխախոտը.

    Արթնանալուց անմիջապես հետո, երբ անոթներն արդեն սեղմված են, դրանք կրկնապատկում են սրտի ծանրաբեռնվածությունը:

    🕺🏻

    Կտրուկ շարժումները.

    Անկողնուց կտրուկ վեր կենալը կամ անմիջապես ծանր ֆիզիկական գործ սկսելը սրտի իշեմիայի ռիսկ են ստեղծում:

    💊

    Դեղերի ճիշտ ժամը.

    Ըստ վերջին խոշոր հետազոտությունների՝ հիպերտոնիկ դեղերի ընդունման ժամը պետք է ընտրվի անհատական:

    Եթե 24-ժամյա մոնիտորինգով (ԱԴՇՄ) տեսնում ենք, որ պացիենտի ճնշումը գիշերը չի իջնում, դեղերի մի մասը տեղափոխում ենք երեկոյան ժամերի, որպեսզի պաշտպանենք սիրտը հենց առավոտյան թռիչքից:

    💡

    Բժշկի խորհուրդը. Եթե արթնանալիս պարբերաբար նկատում եք սրտխփոց, կրծքավանդակի ճնշող ցավ, օդի պակաս կամ գլխապտույտ, մի՛ հետաձգեք այցը սրտաբանին: Ճիշտ ժամին ընդունված մեկ հաբը կարող է կանխել մեծ աղետը:

    Եղե՛ք առողջ:

    Dr. Hovhannisyan Irina\Հովհաննիսյան Իրինա սրտաբան

    banner
    Օգոստոսի 31` Գերդոզավորման մասին իրազեկման միջազգային օր. հանրային առողջության գլոբալ մարտահրավերները և միջազգային փորձը

    📌

    Օգոստոսի 31` Գերդոզավորման մասին իրազեկման միջազգային օր. հանրային առողջության գլոբալ մարտահրավերները և միջազգային փորձը

    ✍️

    Գերդոզավորման մասին իրազեկման միջազգային օրը (International Overdose Awareness Day, IOAD) նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 31-ին։ Այն աշխարհում գերդոզավորման կանխարգելմանը նվիրված ամենախոշոր միջազգային իրազեկման նախաձեռնությունն է։«Հերացի» վերլուծական-ի փոխանցմամբ` օրը հիմնադրվել է 2001 թվականին Ավստրալիայում և ներկայում նշվում է ավելի քան 40 երկրում։ Դրա նպատակներն են՝ բարձրացնել հանրային իրազեկվածությունը, նվազեցնել թմրամիջոցների օգտագործման հետ կապված խարանը, հարգել գերդոզավորման հետևանքով մահացածների հիշատակը և խթանել ապացույցների վրա հիմնված կանխարգելման քաղաքականությունները։

    💉

    Գերդոզավորումը օրգանիզմի ծանր, կյանքին սպառնացող վիճակ է, որն առաջանում է թմրամիջոցի կամ այլ հոգեներգործուն նյութի չափից ավելի օգտագործման հետևանքով։ Առավել վտանգավոր են օփիոիդները (հերոին, մեթադոն, ֆենտանիլ, մորֆին և այլն), քանի որ դրանք կարող են արագ առաջացնել շնչառության կանգ։

    ☑️

    Գերդոզավորման հիմնական նշաններն են`
    • Գիտակցության կորուստ
    • Շնչառության դանդաղում կամ բացակայություն
    • Կետային (շատ նեղ) բիբեր
    • Կապտած շուրթեր կամ եղունգներ
    • Սառը, խոնավ մաշկ
    • Արձագանքի բացակայություն

    📊

    Առաջին օգնություն
    1. Անմիջապես զանգահարել շտապ օգնություն։
    2. Ստուգել շնչառությունը։
    3. Անհրաժեշտության դեպքում կատարել արհեստական շնչառություն կամ սրտաթոքային վերակենդանացում։
    4. Հնարավորության դեպքում կիրառել նալոքսոն։
    5. Տուժածին թողնել վերականգնման կողային դիրքում մինչև բուժօգնության ժամանումը։

    🔗

    https://tinyurl.com/rz689aex

    banner
    Գոհար Ավետիսյանը՝ դերասանուհու դերում, Զիրոյանը՝ Արկադի Դումիկյանի կերպարում, իսկ կարմիր գորգին՝ հարսանեկան անակնկալ. կայացավ «Մեկ in Մեկ» ֆիլմի պրեմիերան

    Ինչի՞ եք դուք պատրաստ՝ հանուն ձեր մտերիմ ընկերոջ. «Մեկ in Մեկ» ֆիլմի հերոս Արամը, հայտնի դիմահարդար Գոհար Ավետիսյանի օգնությամբ, պատրաստ եղավ, նույնիսկ, ծայրահեղ քայլի: Նա մեկին մեկ նմանվեց Արկադի Դումիկյանին ու սկսեց նրա անվան տակ հանդես գալ տարբեր միջոցառումների: Իսկ եթե հավելենք, որ նրա մտերիմ ընկերոջը մարմնավորում է Ռոբերտ Մարտիրոսյանը, ավելորդ կլինի նշել, թե որքան զվարճալի ու վտանգավոր պատմությունների մեջ են հայտնվում գլխավոր հերոսները, որոնց արկածները արդեն հասանելի են մեծ էկրաններին:

    «Շարմ հոլդինգի» «Մեկ in Մեկ» ֆիլմի պրեմիերան կայացավ երեկ՝ սեպտեմբերի 24-ին, «Կինոմոսկվա»-ում: Կարմիր գորգի փոխարեն հյուրերին սպասվում էր իսկական հարսանեկան արարողություն. Գոհար Ավետիսյանը կինոթատրոնի պատշգամբից նետեց իր ծաղկեփունջը, սակայն հաջողակը, որին հասավ փունջը, ոչ թե պետք է պատրաստվի իր հարսանիքին, այլ «Շարմ հոլդինգի» նոր ֆիլմի նկարահանումներին, որտեղ կմարմնավորի հերոսներից մեկին:

    Սա խորհրդանշական պահ էր, քանի որ այս ֆիլմով իր կինոդեբյուտը կատարեց նաև հայտնի դիմահարդարը: Գոհարն ավելի ուշ խոստովանեց՝ եթե լինեն լավ նախագծերից հրավերներ, կրկին կփորձի իրեն դերասանուհու դերում:

    Չնայած ֆիլմի շապիկին հարսնացուի կերպարով է, պրեմիերային Գոհարն ավանդական սպիտակ զգեստը փոխարինել էր մարմինն ընդգծող վարդագույն հանդերձանքով, որը, սակայն, ևս աչքի էր ընկնում երկար փեշով. «Քանի որ իմ առաջին պրեմիերան է, որտեղ ես եմ գլխավոր դերասանուհին, պատրաստվեցի, ինչպես «Օսկարի» համար: Մտածում էի հարսանեկան զգեստ հագնել, բայց որոշեցի, որ դա կհագնեմ իմ իսկական հարսանիքին»,-NEWS.am STYLE-ին, կեսկատակ-կեսլուրջ, ասաց դիմահարդարը:

    Առանձին ծափերի է արժանի նաև Զիրոյանը, ով մեկին մեկ խաղաց Դումիկյանի կերպարը: Երգիչը, ի դեպ, ևս անձամբ մասնակցություն ունեցավ ֆիլմում:

    Շատերին ոգևորել էր Ռոբերտ Մարտիրոսյանի մասնակցությունը՝ որպես դերասան: Սակայն նա նշում է, որ իրեն համոզելու կարիք չի եղել, հեշտությամբ համաձայնվել է առաջարկին:

    Ֆիլմում կտեսնեք նաև մի շարք այլ հայտնի դերասանների՝ Մկրտիչ Արզումանյանին, Տոմա Պետրոսյանին, Անժելա Սարգսյանին, Մարինկա Խաչատրյանին, Արամ Կարախանյանին և այլ ճանաչված դեմքերի: Իսկ երգչուհի Սոնա Շահգելդյանը կրկին ծիծաղ կառաջացնի իր հումորային կերպարով. այս անգամ ֆիլմում կտեսնեք նաև նրա որդուն՝ Արթուրին, որը ևս ոգևորված էր իր առաջին դերի համար:

    «Մեկ in Մեկ»-ի բեմադրող ռեժիսորը Դավիթ Բաբախանյանն է, գլխավոր պրոդյուսերը՝ Արման Միտոյանը:

    Սյունե Առաքելյան

    banner
    Նուշը չի թեթևացնում տագնապայնության և դեպրեսիայի ախտանիշները. JN

    Նուշը նկատելիորեն չի թեթևացնում տագնապայնության և դեպրեսիայի թեթև ու չափավոր ախտանիշները։ 84 մասնակցի ներգրավմամբ անցկացված 12-շաբաթյա փորձարկման արդյունքում նման եզրահանգման են եկել Լոնդոնի Թագավորական քոլեջի գիտնականները։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են The Journal of Nutrition (JN) ամսագրում։

    Մասնակիցների միջին տարիքը 25 էր։ Մեկ խումբն ամեն օր օգտագործել է 56 գրամ նուշ, իսկ ստուգիչ խումբը ստացել է մոտավորապես նույն կալորիականությամբ այլ խորտիկ։ Փորձարկման ավարտին երկու խմբերում էլ տագնապայնության և դեպրեսիայի արտահայտվածությունը փոխվել է գրեթե նույն կերպ․ հետազոտողները վիճակագրորեն նշանակալի տարբերություն չեն հայտնաբերել։

    Նուշը նաև չի ազդել աղիքային միկրոֆլորայի կազմի կամ կարճշղթա ճարպաթթուների մակարդակի վրա․ սրանք նյութեր են, որոնք առաջանում են աղիքային բակտերիաների կենսագործունեության արդյունքում և կարող են մասնակցել աղիների ու ուղեղի փոխազդեցությանը։ Այսպիսով, հետազոտությունը չի հաստատել ենթադրությունն այն մասին, թե նուշի կանոնավոր օգտագործումն ընդունակ է բարելավել հոգեվիճակը աղիների փոփոխությունների միջոցով։

    Միևնույն ժամանակ, նուշ օգտագործած մասնակիցների մոտ ավելի հազվադեպ է նկատվել պինդ կղանք։ Ստամոքսաղիքային համակարգի այլ ախտանիշների վրա ընկույզը նկատելի ազդեցություն չի ունեցել։

    Հեղինակները նշում են, որ ստացված արդյունքները չեն նշանակում, թե նուշն անօգուտ է ընդհանուր առողջության համար։ Այնուամենայնիվ, տագնապայնությունն ու դեպրեսիան նվազեցնելու դրա հատկությունը մնում է չապացուցված։ Գիտնականների կարծիքով՝ հոգեկան վիճակի վրա ընկույզի հնարավոր ազդեցությունները պահանջում են ավելի տևական հետազոտություններ և փորձարկումներ՝ մասնակիցների ավելի մեծ թվաքանակով։

    1788 դիտում

    banner
    Տեխնոհսկաները 2026-ին կրճատել են ավելի քան 128 հազար աշխատակցի

    Տեխնոլոգիական ոլորտի ընկերությունները 2026-ի սկզբից կրճատել են առնվազն 128 536 աշխատակցի։ Այս ցուցանիշն արդեն գերազանցում է նախորդ ամբողջ տարվա արդյունքը։ 2025-ին ոլորտի 278 ընկերություններ ընդհանուր առմամբ կրճատել էին 122 606 աշխատակցի, գրում է Business Standard-ը։

    Միայն սեպտեմբերի առաջին 10 օրերին աշխատանքից ազատվել է ավելի քան 6000 մարդ։ Ընդհանուր առմամբ, այս տարվա ընթացքում կրճատումների մասին հայտարարել է 299 տեխնոլոգիական ընկերություն։

    Ամենամեծ կրճատումների թվում են Oracle-ը՝ 21 000, Amazon-ը՝ 17 267, Dell-ը՝ 11 000, Meta-ն՝ 10 400, Microsoft-ը՝ 4800 և PayPal-ը՝ 4760 աշխատակից։

    Oracle-ը կրճատումների մասին հայտարարել էր դեռ հունիսին։ Դրանք ընդգրկել էին ընկերության աշխատակիցների մոտ 13%-ը։ Ընկերությունը միաժամանակ մեծացնում է ներդրումները տվյալների կենտրոնների կառուցման և արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների ուղղությամբ։ Ըստ գնահատականների՝ աշխատակիցների թվի կրճատումը Oracle-ի համար կարող է տարեկան 8-10 մլրդ դոլար խնայել։

    Amazon-ը տարվա ընթացքում արդեն հինգ անգամ հայտարարել է աշխատակիցների կրճատման մասին, իսկ Meta-ն կրճատումները իրականացրել է մի քանի փուլով։ Դրանցից ամենախոշորն ընդգրկել է մոտ 8000 աշխատակցի։

    Սեպտեմբերի սկզբին Uber-ը հայտարարեց 3300 աշխատակցի կրճատման մասին։ Ընկերությունը նախատեսում է ընդհանուր առմամբ կրճատել աշխատակիցների թվի մոտ 10%-ը՝ հիմնականում վարչական հաստիքների հաշվին։

    PayPal-ը կրճատումները կապում է բիզնեսի օպտիմալացման և ծախսերի նվազեցման անհրաժեշտության հետ։ Ընկերությունը մինչև տարեվերջ նախատեսում է խնայել մոտ 400 մլն դոլար, իսկ առաջիկա 2-3 տարիների ընթացքում՝ ընդհանուր 1,5 մլրդ դոլար։

    Այս ֆոնին Apple-ի օգոստոսյան 200 աշխատակցի կրճատումը համեմատաբար փոքր է թվում։ Նրանց մոտ կեսն աշխատում էր Vision Pro-ի ուղղությամբ, իսկ մյուսները՝ Siri-ի և արհեստական բանականության հետ կապված ծրագրային նախագծերի վրա։

    Փորձագետների գնահատմամբ՝ տեխնոլոգիական ոլորտում այս տարվա կրճատումների միայն մոտ 25-33%-ը կարելի է կապել արհեստական բանականության ներդրման հետ։ Մնացած դեպքերը տարբեր պատճառներ ունեն, այդ թվում՝ ոլորտում համավարակի տարիներին տեղի ունեցած արագ ընդլայնման և դրան հաջորդող աշխատուժի վերանայման գործընթացը։

    Միաժամանակ, մասնագետները նշում են, որ կրճատված բոլոր հաստիքները վերջնականապես չեն վերանալու, դրանց մի մասը կարող է հետագայում վերականգնվել։ Նրանց գնահատմամբ՝ արհեստական բանականության ազդեցությունն աշխատաշուկայի վրա արդեն դառնում է նկատելի, հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ աշխատանքը հնարավոր է հաջողությամբ ավտոմատացնել։

    banner
    Նոր ուղղություն «Շիրակ» օդանավակայանից

    Օգոստոսի 28-ից «Աէրոֆլոտ» ավիաընկերությունը մեկնարկել է Կրասնոդար-Գյումրի-Կրասնոդար երթուղու չվերթերը։

    📌 Թռիչքները Կրասնոդարի միջազգային օդանավակայանից դեպի Գյումրիի «Շիրակ» օդանավակայան և հակառակ ուղղությամբ կիրականացվեն շաբաթական երկու անգամ՝ յուրաքանչյուր չորեքշաբթի և ուրբաթ։

    🔗 Ավիատոմսերը հասանելի են «Աէրոֆլոտի» պաշտոնական կայքում`
    https://www.aeroflot.ru/։

    🇦🇲 Հայաստանից հասանելի ուղիղ չվերթների ամբողջական ցանկին կարող եք ծանոթանալ այստեղ 👇🏻
    https://lnkd.in/d39DNdgX

    1625 դիտում

    banner
    Եթե հիմա դժվար շրջան է քո կյանքում, կարդա մինչև վերջ

    Կան օրեր, երբ մարդն ուղղակի հոգնում է՝ պայքարելուց, սպասելուց ու անընդհատ ուժեղ լինելուց։ Եվ դա նորմալ է։

    Հիշիր՝ այն, ինչ հիմա զգում ես, պարտադիր չէ, որ վաղն էլ նույնը զգաս։ Դու արդեն հաղթահարել ես օրեր, որոնց ժամանակ մտածում էիր՝ «Ես սրան չեմ դիմանա»։ Բայց դու անցել ես դրանց միջով։

    Քեզնից չի պահանջվում ամեն օր ուժեղ լինել։ Պարզապես խնդրում եմ՝ այն օրերին, երբ ուժեղ չես, մի հրաժարվիր քեզնից։

    Երբեմն ամենածանր աշխատանքը պարզապես ինքդ քեզ աջակցելն է, մինչև դժվար շրջանը անցնի։

    Նյութը՝ Narine Yeghiazaryan/ հոգեբան-հոգեթերապևտ

    Գրանցումների համար ՝ @narine_yeghiazaryan_psy

    1598 դիտում

    banner
    Ֆոլաթթուն՝ B9 վիտամինը, կարևոր դեր ունի մեր օրգանիզմի բնականոն աշխատանքի համար

    Ֆոլաթթուն՝ B9 վիտամինը, կարևոր դեր ունի մեր օրգանիզմի բնականոն աշխատանքի համար։

    Առանց ֆոլաթթվի դժվարանում է արյան կարմիր գնդիկների բնականոն արտադրությունը, իսկ օրգանիզմում դրա բավարար քանակը կարևոր է արյան կազմի ու որակի, ինչպես նաև ճարպերի և ածխաջրերի փոխանակության նորմալ ընթացքի համար։

    ❗️

    B9 վիտամինի պակասի դեպքում կարող է զարգանալ սակավարյունություն։

    Ֆոլաթթուն կարևոր է նաև բջիջների աճի, զարգացման և նորացման գործընթացների համար։ Օրգանիզմի տասնյակ տրիլիոնավոր բջիջներ մշտապես նորացվում են, և այս գործընթացում B9 վիտամինը կարևոր դեր ունի։

    🔺

    Այն մասնակցում է նաև բնականոն մարսողության և ախորժակի պահպանմանը։

    Որտե՞ղ է հանդիպում ֆոլաթթուն։

    B9 վիտամինով հարուստ են՝

    ✔️

    կաղամբը և բրոկոլին

    ✔️

    սև հաղարջը, ազնվամորին, մասուրը

    ✔️

    վայրի սխտորը և հազարաթերթիկի տերևները

    ✔️

    ճակնդեղը, գազարը, դդումը

    ✔️

    ոլոռը և լոբին

    ✔️

    վարունգը, սունկը

    ✔️

    բանանը, սեխը, նարինջը, ծիրանը և այլն։

    ✔️

    Ֆոլաթթու պարունակվում է նաև խատուտիկի, եզան լեզվի, անանուխի և եղինջի մեջ։

    ✨

    Հավասարակշռված սննդակարգը օրգանիզմին անհրաժեշտ վիտամինների լավագույն աղբյուրներից է։

    banner
    Սեպտեմբերի 17-ին նշվում է Պացիենտների անվտանգության համաշխարհային օրը

    Սեպտեմբերի 17-ին նշվում է Պացիենտների անվտանգության համաշխարհային օրը։ Այս տարվա կարգախոսն է՝ «Անվտանգ խնամք՝ ողջ կյանքի ընթացքում», որն ընդգծում է ոչ վարակիչ հիվանդությունների դեպքում երկարատև ու անվտանգ բուժօգնության ապահովման կարևորությունը։

    🛡️

    Պացիենտի անվտանգությունը առողջապահական համակարգի որակի հիմնարար բաղադրիչն է․ այն ուղղված է բուժման ընթացքում հնարավոր սխալների, բարդությունների և վնասի ռիսկերի կանխարգելմանը։ Այս գործընթացում առանցքային դեր ունի հենց պացիենտը․ լինելով բուժօգնության ակտիվ մասնակից՝ նա իր իրազեկվածությամբ և բաց հաղորդակցությամբ նպաստում է անվտանգ և արդյունավետ բուժմանը։

    👩‍⚕️

    «Միքայելյան» համալսարանական հիվանդանոցի բժիշկ-համաճարակաբան Կարինե Պողոսյանը ներկայացնում է կարևոր խորհուրդներ մեր պացիենտներին՝ բուժման ընթացքն առավել անվտանգ դարձնելու համար։

    🔍

    Ինչի՞ն է պետք ուշադրություն դարձնել. խորհուրդներ պացիենտներին

    🙋‍♂️

    Եղեք ակտիվ մասնակից. Ոչ վարակիչ հիվանդությունների դեպքում բուժման հիմնական մասն ընթանում է տանը։ Հստակ տեղեկացված եղեք Ձեր ախտորոշման, բուժման պլանի և այն ախտանիշների մասին, որոնց դեպքում անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել բժշկի։

    💊

    Վերահսկեք դեղերի ընդունումը. Եթե ընդունում եք մի քանի դեղամիջոց, ճշգրիտ պահպանեք դրանց չափաբաժիններն ու ռեժիմը՝ դեղերի անցանկալի փոխազդեցություններից և սխալներից խուսափելու համար։

    📋

    Տրամադրեք ամբողջական տեղեկատվություն. Բժշկին միշտ ճշգրիտ ներկայացրեք Ձեր ընդունած բոլոր դեղերի ցանկը և նախկինում ունեցած ալերգիկ կամ անբարենպաստ արձագանքները։

    🔄

    Պահպանեք բուժման շարունակականությունը. Երկարատև հսկողության ընթացքում հետևեք առաջնային օղակի (պոլիկլինիկա) և մասնագիտացված հիվանդանոցային բժիշկների բոլոր նշանակումներին ու խորհուրդներին։

    💡

    Կարևոր է հիշել

    Անվտանգ բուժօգնությունը կախված է ոչ միայն բժշկական միջամտություններից, այլև պացիենտի, նրա ընտանիքի և բուժաշխատողների արդյունավետ համագործակցությունից ու բաց հաղորդակցությունից։

    banner
    7 կարևոր կանոն լաբորատոր հետազոտություններ հանձնելուց առաջ

    Լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների ճշգրտությունը մեծապես կախված է ոչ միայն սարքավորումներից և հետազոտության մեթոդից, այլև բուժառուի ճիշտ պատրաստվածությունից։

    Ահա մի քանի կարևոր կանոն, որոնք խորհուրդ է տրվում պահպանել լաբորատոր հետազոտություններ հանձնելուց առաջ

    👇🏻✅

    1. Հետազոտությունը հանձնել առավոտյան և քաղցած վիճակում.

    Սովորաբար խորհուրդ է տրվում վերջին սննդից հետո անցնի 8–12 ժամ։

    ✅

    2. Կարելի է խմել միայն ջուր.

    Խուսափեք սուրճից, թեյից, հյութերից և քաղցր ըմպելիքներից։

    ✅

    3. Նախորդ օրը խուսափեք ալկոհոլից.

    Այն կարող է ազդել մի շարք լաբորատոր ցուցանիշների վրա։

    ✅

    4. Խուսափեք ինտենսիվ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից.

    Ծանր մարզումները կարող են փոխել որոշ հետազոտությունների արդյունքները։

    ✅

    5. Չծխել հետազոտությունից առնվազն 1 ժամ առաջ.

    Ծխելը կարող է ազդել որոշ լաբորատոր ցուցանիշների վրա։

    ✅

    6. Տեղեկացրեք բժշկին ընդունվող դեղամիջոցների մասին.

    Որոշ դեղեր կարող են փոխել հետազոտության արդյունքները, ուստի դրանց ընդունման վերաբերյալ որոշումը պետք է կայացվի միայն բժշկի խորհրդով։

    ✅

    7. Փորձեք խուսափել սթրեսից.

    Հուզական լարվածությունը նույնպես կարող է ազդել որոշ ցուցանիշների վրա։

    💡

    Հիշե՛ք. Ճիշտ պատրաստվածությունը հուսալի արդյունքի կարևոր նախապայմանն է։

    1488 դիտում

    banner
    Գրիպից պաշտպանվելու, հիվանդության ծանր ընթացքի և հնարավոր բարդությունների ռիսկը նվազեցնելու լավագույն միջոցը պատվաստումն է

    Օդի ջերմաստիճանի նվազմանը և փակ տարածքներում շփումների ավելացմանը զուգընթաց մեծանում է գրիպի և այլ սուր շնչառական վարակների տարածման հավանականությունը։

    Գրիպից պաշտպանվելու, հիվանդության ծանր ընթացքի և հնարավոր բարդությունների ռիսկը նվազեցնելու լավագույն միջոցը պատվաստումն է։

    2026–2027 թթ. սեզոնի համար նախատեսված պատվաստանյութը եռավալենտ է․ այն պարունակում է «Ա» տեսակի երկու (H1N1, H3N2) և «Բ» տեսակի մեկ շճատիպ։ Պատվաստանյութը համապատասխանում է այս սեզոնին հյուսիսային կիսագնդում շրջանառվող կանխատեսվող շճատիպերին։

    Պատվաստվելուն զուգահեռ կարևոր է նաև՝

    🧼

    հաճախ լվանալ ձեռքերը օճառով և ջրով,

    🪟

    պարբերաբար օդափոխել փակ տարածքները,

    🤧

    հազալիս կամ փռշտալիս ծածկել բերանն ու քիթը,

    🚷

    խուսափել հիվանդության ախտանշաններ ունեցող անձանց հետ սերտ շփումից,

    🏡

    վատ ինքնազգացողության դեպքում մնալ տանը և անհրաժեշտության դեպքում դիմել բժշկի։

    Պատվաստումը հատկապես կարևոր է գրիպի բարդությունների բարձր ռիսկ ունեցող անձանց համար՝ տարեցներ, հղիներ, քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդիկ, փոքր երեխաներ և բուժաշխատողներ:

    💉

    Մի՛ սպասեք գրիպի տարածմանը․ պատվաստվե՛ք ժամանակին և պաշտպանե՛ք ձեզ ու ձեր հարազատներին

    1473 դիտում

    11343 դիտում

    2555 դիտում

    2157 դիտում

    1953 դիտում

    1932 դիտում

    1899 դիտում

    1658 դիտում

    1590 դիտում

    1583 դիտում