65 views

Տիգրան Շավարշի Քոչարյան Ժամանակին արված հետազոտությունը թույլ է տալիս հայտնաբերել հիվանդությունը վաղ փուլերում եւ կանխել դրա հետագա զարգացումը: Բոլորս Էլ գիտակցում ենք, որ առավել հեշտ է հիվանդությունը կանխարգելելը, քան բուժելը: Այսօր մեր բժշկության մեջ ամենաինֆորմատիվ մեթոդներն են կիրառվում տարբեր հիվանդությունների ճիշտ ախտորոշման համար, ինչին նպաստում են հետազոտման արդյունքների ճշգրտությունը, մեթոդի մատչելիությունը, հակացուցումների բացակայությունը: BESTGROUP.am կաիքի զրուցակիցն է բժիշկ-ճառագայթաբան, բժշկական գիտությունների թեկնածու, ԵՊԲՀ-ի ճառագայթային ամբիոնի դոցենտ, «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնի դիագնոստիկ ծառայության ղեկավար ՏԻԳՐԱՆ ՔՈՉԱՐՅԱՆՆ է: Բժիշկ լինել՝ նշանակում է ստանձնել շատ մեծ պատասխանատվություն, սիրել մարդկանց, ամեն հիվանդի մոտենալ յուրովի ու պատրաստ լինել սեփական ուժերի գերլարման հաշվին անել առավելագույնը։ Հենց այդպիսին է մեր զրուցակիցը, ինչի համար էլ վայելում է ինչպես հիվանդների, այնպես էլ ընդհանրապես հանրության սերն ու վստահությունը: - Բժի´շկ, ճիշտ ախտորոշումը արդյունավետ բուժման առաջին գրավականն է: Ախտորոշման ի՞նչ նորագույն մեթոդներ են կիրառվում Ձեր բաժանմունքում: -Այո´, ախտորոշումը արդյունավետ բուժման հիսուն տոկոսից ավելին է կազմում: Նշեմ, որ մեր բաժանմունքը հիմնադրվել է 2002 թվականին, եւ այստեղ մշտապես կիրառվում են գերձայնային հետազոտությունների ամենաառաջատար մեթոդները: «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնն առաջինն էր, որ 2007 թվականին հանրապետություն ներմուծեց 4D ծավալային ՈՒՁՀ սարքը, եւ այսօր էլ մեր բաժանմունքում ունենք ամերիկյան հանրահայտ <> ընկերության 2018 թվականի արտադրության <> սարքը, որն աշխարհում համարվում է լավագույնը եւ միակն է մեր տարածաշրջանում: 2017 թվականին ձեռք ենք բերել <> ֆիրմայի գերժամանակակից համակարգչային շերտավոր տոմոգրաֆ, որը հնարավորություն է տալիս շերտավոր հետազոտել օրգան-համակարգերը` ընդհուպ մինչեւ սիրտ: Այն շատ քիչ ժամանակ է պահանջում, ավելի քիչ է ճառագայթում` մեզ տալով հնարավորությունների մեծ ծավալ եւ շրջանակ: Ունենք նաեւ <> ֆիրմայի արտադրության ժամանակակից թվային ռենտգեն սարք, որը նույնպես բավականին լայն հնարավորություններ է տալիս, իսկ ճառագայթումը նվազագույն է: - Բժի´շկ, Ձեր նշած սարքերը մեկը մյուսին լրացնո՞ ւմ են, թե՞ փոխարինում: -Սարքերը մեկը մյուսին չեն լրացնում. ամեն մեկն իր գործառույթն է կատարում, միայն համակարգչային շերտավոր հետազոտությունը` տոմոգրաֆիան, որոշ չափով կարող է փոխարինել ռենտգեն հետազոտությանը: Ախտորոշման հարցում առաջին քայլերն անողը ռենտգեն սարքն է: Շերտավոր հետազոտությունն ավելի խորացված, մանրակրկիտ է կատարվում… Ամեն դեպքում ճշգրիտ ախտորոշում ստանալու համար պետք է կատարվի համալիր հետազոտություն: Չի կարելի մեկ մեթոդ ընտրել ու ասել, որ դա ամենակատարյալն է: Ապագայում ցանկանում ենք մեր բաժանմունքը հագեցնել մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիայով, որը ավելի շատ կիրառելի է նյարդաբանության, ողնաշարի, տրավմատոլոգիայի, օրթոպեդիայի, հոդերի, մկանների ախտահարումների դեպքում: -Բժի´շկ, ե՞ րբ Ձեր մեջ հետաքրքրություն առաջացավ դեպի բժշկությունը: - Խորհրդային Միության տարիներին կար դասարանների մասնագիտացում, եւ դեռ դպրոցական տարիներից ես ընտրել էի կենսաբանություն ու քիմիա ուղղությունը: Դա, ինչպես նաեւ բարեկամների, հարազատների շրջանում բժիշկների առկայությունն ազդեցին իմ վերջնական որոշման վրա, եւ ես ընտրեցի բժշկի մասնագիտությունը: -Բժիշկ, ախտորոշման մեջ կա՞ն հակացուցումներ: - Գերձայնային հետազոտությունները գրեթե հակացուցումներ չունեն: Դրանք բացարձակապես անվնաս են: Եթե այդպես չլինի, ՈՒՁՀ-ի միջոցով չի հետազոտվի պտուղը: Բայց ռենտգեն ճառագայթման բազմակի կիրառումն անթույլատրելի է, գոյություն ունի որոշակի թույլատրելի սահման, որը պետք չէ խախտել: Լինում են դեպքեր, երբ հիվանդը նույն հետազոտությունն անցնում է մի քանի անգամ` մեկ ամսվա ընթացքում դիմելով տարբեր կլինիկաներ: Դա պետք է օրենքով սահմանվի, եւ հիվանդները խուսափեն կրկնակի, եռակի սթրեսի ենթարկել իրենց օրգանիզմը: - Ô»ÕžÕ¶Õ¹ Õ¯Õ¡Õ½Õ¥Ö" Õ¤Õ«Õ´Õ¥Õ¬Õ«Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¯Õ¸Ö'Õ¬Õ¿Õ¸Ö'Ö€Õ¡ÕµÕ« Õ´Õ¡Õ½Õ«Õ¶: -Ցավոք, մեր հանրության շրջանում դա ցավալի թեմա է: Եթե հետազոտման համար մեզ դիմում են այլազգի պացիենտներ, եւ մենք նրանց զգուշացնում ենք, որ մեկ կամ վեց ամսից պարտադիր պետք է անցնեն կրկնակի հետազոտություն, նրանք պարտաճանաչ գալիս են: Իսկ եթե նույնն ասում ենք մեր հայրենակիցներին, ապա նրանք մեզ այցելում են, ասենք, մեկ տարի հետո, երբ արդեն բժշկությունը գրեթե անզոր է որեւէ բան անել: Իհարկե, դա խոսում է մեր հայկական յուրահատուկ մտածելակերպի, ինչպես նաեւ շատերի ֆինանսական ծանր վիճակի մասին: - Լինո՞ւմ են դեպքեր, երբ հիվանդի մոտ չարորակ ուռուցք հայտնաբերելու դեպքում հայտնում եք նրան այդ մասին։ Դա Ձեր իրավասությունների մեջ մտնո՞ւմ է: -Առաջին լուրը հայտնում ենք մենք, բայց, իհարկե, ելնելով բժշկական եւ մարդկային էթիկայի կանոններից. գեղեցիկ չէ այդ մասին միանգամից պացիենտին ասելը: Հայաստանում դեռ այդ իրավական դաշտը չի գործում, դեռ բնակչությունն ու բժիշկները պաշտպանված չեն միմյանցից: Ռադիոլոգիայի բոլոր մեթոդները մեզ տալիս են նախնական վիճակի մասին պատկերը` ինֆորմացիան, բայց վերջնական արդյունքը կարող ենք ստանալ մի շարք հետազոտություններ անցկացնելուց հետո միայն: Հատկապես ուռուցքաբանության մեջ մեծ տեղ է տրվում հյուսվածքաբանական քննությանը: Քանի որ մենք ընդամենը կասկած ենք ունենում գոյացության` չարորակ լինելու վերաբերյալ, պարզապես հիվանդին տեղեկացնում ենք այդ մասին եւ անպայման հավելում, որ վերջնական ախտորոշման համար պետք է անհապաղ դիմենք մի շարք հետազոտությունների իրականացմանը: - Ամեն լավ մասնագետ պետք է ունենա լավ ուսուցիչներ, իսկ ո՞ւմ եք համարել եւ մինչ օրս համարում Ձեր ուսուցիչը: - Ես ինձ շատ բախտավոր մարդ եմ համարում, որովհետև ունեցել եմ շատ լավ ուսուցիչներ, որոնց էլ միշտ շնորհակալ եմ իմ մասնագիտական ուղու ու հասած արդյունքների համար: Ինչ վերաբերում է գերձայնային հետազոտություններին, ապա իմ առաջին ուսուցիչը Ռուզաննա Լեւոնի Խոջոյանն է, ով ինձ, բժշկական այբուբենից սկսած, սովորեցել է ամեն ինչ: Նա մինչ օրս աշխատում է <<Դիագնոստիկա>> բժշկական միավորում ԲԲԸ-ում: Բուժմիավորումն ունի արդեն 30 տարուց ավելի պատմություն, այն առաջին բաժնետիրական ընկերությունն էր ՀՀ-ում, որը ոչ միայն բժշկության մեջ, այլ նաեւ որպես կրթօջախ կրթել է եւ շարունակում է կրթել ապագա բժիշկներին: Այնտեղ իրականացվում էին այնպիսի հետազոտություններ, որոնք այդ ժամանակաշրջանում միակն էին: Եվ անչափ ուրախալի է, որ այդ կենտրոնը ոչ թե փակվեց, այլ շարունակում է կրթօջախ մնալ՝ տալով բժիշկների նորանոր սերունդներ: Հայկ Արայի Նիկողոսյանը 1982 թվականից <<Դիագնոստիկա>> բժշկական միավորման կազմակերպիչներից էր եւ հիմնադիր ղեկավարը, 1982-1987 թվականներին՝ նախկին ԽՍՀՄ տարածքում առաջին հանրապետական ախտորոշիչ կենտրոնի ղեկավարը, 1988-1992 թվականներին՝ միավորման գլխավոր տնօրենը: Այն ժամանակ հենց նա ստեղծեց ախտորոշման ամբիոնը եւ դարձավ դրա վարիչը: Հետագայում պարոն Նիկողոսյանը դարձավ իմ թեկնածուական ատենախոսության գիտական ղեկավարը: Պարտադիր ուզում եմ նշել նաեւ, որ օրդինատուրան ավարտելուց հետո իմ մասնագիտական զարգացման գործում մեծ դեր է ունեցել Արմեն Կարպի Ղազարյանը, ով բժիշկ-ճառագայթաբան է, բժշկական գիտությունների դոկտոր եւ ղեկավարում է <<Ասպեռա-Սկան>> բժշկական գիտական կենտրոնը: - Երիտասարդ կադրերի հետ շփվելով՝ ի՞նչ ապագա կարող եք կանխատեսել մեր բժշկության համար: -Ես դասավանդում եմ համալսարանում, մասնակցում բարեգործական ծրագրերի, մարզային բժիշկների վերապատրաստմանը եւ, շփվելով երիտասարդ կադրերի հետ, կարող եմ ասել, որ մեր երիտասարդները շատ տարբեր են: Ես լավատես եմ ու շատերի մեջ տեսնում եմ ձգտում գիտելիքների նկատմամբ: Ընդ որում, նրանց հնարավորությունները շատ ավելի մեծ են, քան մեր ժամանակներում, երբ մենք հիմնականում կրթվում էինք մեր դասախոսների գիտելիքներով, հոդվածների եւ գրականության, դժվարությամբ հայթայթած ամսագրերի միջոցով: Իսկ այսօր ինտերնետ պորտալն այնքան ծավալուն է, լի տեղեկատվությամբ, որ ձգտող եւ պրպտող մարդը կարող է անսահման հնարավորություններ ստանալ: Կան խելացի եւ բանիմաց երիտասարդներ, եւ հույս ունեմ, որ նրանց անունները մեր ապագա բժշկության մեջ լավագույնս հնչելու են: -Բժի´շկ, Դուք հայկական մասնագիտական ասոցիացիաների անդա՞մ եք: -Ես Հայաստանի ռադիոլոգների ասոցիացիայի եւ մանկաբարձությունում եւ գինեկոլոգիայում գերձայնային հետազոտությունների հայաստանյան ասոցիացիայի անդամ եմ: Ցանկանում եմ նշել, որ այդ ասոցիացիաները նորաստեղծ են եւ մեծ քանակով գիտաժողովներ ու մասնագիտական հավաքներ են կազմակերպում Հայաստանում, որոնք մեծ ուսուցողական դեր են կատարում: Ես նաեւ մանկաբարձությունում եւ գինեկոլոգիայում գերձայնային հետազոտությունների համաշխարհային ու ռադիոլոգիայի եվրոպական ասոցիացիաների անդամ եմ: - Ձեր մաղթանքը մեր հասարակությանը: -Կմաղթեմ, իհարկե, քաջ առողջություն, կցանկանամ, որ մեր երկրում դիմելիության մակարդակը, կուլտուրան բարձրանա, քանի որ բժշկությունը շատ արդյունավետ կարողանում է բուժել եւ պայքարել հիվանդությունների դեմ միայն այն դեպքերում, երբ դրանք վաղ փուլերում են ախտորոշվում: Խորհուրդ կտամ կանխարգելիչ նկատառումներից ելնելով` տարեկան գոնե մեկ անգամ դիմել իրենց բժշկին: Նյութի աղբյուր՝ http:bestgroup.am