69 views

Աղմուկ ականջներում ՝ տինիտուս (լատ.՝ Tinnitus ), աղմուկի կամ խշշոցի զգացում ականջներում բացարձակ լռության պայմաններում: Հաճախ այն լինում է զնգոցի նման, սակայն կարող է լսվել նաև որպես չխկոց, ֆշշոց, երբեմն ոչ հստակ աղմուկի կամ երաժշտության նման: Աղմուկը կարող է նկարագրվել որպես կոպիտ կամ մեղմ, լինել բարձր և ցածր տոնայնության, լինել միակողմանի կամ երկկողմանի: Հաճախ այն առաջանում է աստիճանաբար, ժամանակի ընթացքում դառնալով ավելի արտահայտված: Որոշ մարդկանց մոտ տինիտուսը պատճառ է դառնում դեպրեսիայի , տագնապի և խանգարում մտավոր աշխատանքին: Տինիտուսը ոչ թե հիվանդություն է, այլ ախտանիշ, որը կարող է պայմանավորված լինել բազմաթիվ պատճառներով: Ամենահաճախ հանդիպող պատճառն է խիստ բարձր աղմուկով հարուցված խլությունը : Այլ պատճառները ներառում են ականջի ինֆեկցիան, սիրտ-անոթային հիվանդությունները, Մենյերի հիվանդությունը , գլխուղեղի ուռուցքը , հոգեբանական սթրեսը , որոշ դեղորայքներ, նախկինում տարած գանգուղեղային վնասվածքը , ականջի ծծմբախցանը : Այն ավելի տարածված է դեպրեսիա ունեցող անձանց շրջանում: Ախտորոշումը դրվում է հիվանդի նկարագրության հիման վրա: Հատուկ հարցաշարերի միջոցով պարզվում է թե աղմուկը որքան է խանգարում անձին: Ախտորոշմանը օգնում է լսագրությունը և նյարդաբանական հետազոտությունը: Հետազոտության դեպքում խնդիրներ հայտնաբերելու դեպքում կատարվում է գլխուղեղի մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն : Երբ աղմուկը համապատասխանում է սրտի ռիթմին, ապա նշանակվում են հավելյալ հետազոտություններ: Հազվադեպ ստետոսկոպի միջոցով հնարավոր է լինում լսել աղմուկը, այդ դեպքում այն կոչվում է օբյեկտիվ (իրական, գոյություն ունեցող) տինիտուս: Սպոնտան օտոաուստիկ ձայնը նույնպես կարող է պատճառ դառնալ տինիտուսի: Կանխարգելումը կատարվում է խիստ բարձր ձայներից խուսափելով: Եթե աղմուկը երկրորդային է և հնարավոր է լինում բուժել պատճառը, այդ դեպքերում հաճախ աղմուկը անհետանում է: Այլ դեպքերում բուժումը ներառում է հոգեթերապիան : Լսողական որոշ սարքավորումներ նույնպես կարող են արդյունավետ լինել: 2013 թվականի դրությամբ արդյունավետ դեղամիջոց հայտնաբերված չէ: Տինիտուսը բավականին տարածված է, այն հանդիպում է 15-20% հաճախականությամբ: Դեպքերի մեծամասնությունում այն տանելի է և չի խանգարում առօրյա կյանքին, միայն 1-2% դեպքերում այն ունի նշանակալի ազդեցություն կյանքի որակի վրա: Տինիտուսը կարող է լինել միակողմանի կամ երկկողմանի, երբեմն այն լսվում է այնպես, կարծես աղմուկը գալիս է գլխից: Աղմուկը հաճախ նկարագրվում է որպես զնգոց, ավելի հազվադեպ խշշոց, նվվոց, էլեկտրական հոսանքի բզզոց, ֆշշոց, չխկոց կարող է լինել կանոնավոր ցածր տոնայնությամբ աղմուկի ձևով, նաև աղմուկ, որը հիշեցնում է մարդու ձայն կամ երաժշտություն: Երբեմն ձայնը կարող է լինել շառաչող՝ հիշեցնելով ծովի ալիքների ձայնը: Աղմուկը լինում է պարբերաբար կրկնվող կամ մշտական, վերջինս առավել դժվար տանելի է և առավել անհանգստացնող: Որոշ անձանց մոտ աղմուկի ուժգնությունը կարող է փոփոխվել ուսերի, գլխի, լեզվի, ստորին ծնոտի կամ աչքերի շարժման զուգահեռ: Տինիտուս ունեցող անձանց մեծամասնությունը ունի լսողության այս կամ այն աստիճանի նվազում: Աղմուկի ուժգնությունը տարբեր է, այն կարող է լինել շատ թույլ՝ այսպես կոչված «ֆոնային աղմուկ»-ի ձևով, և ընդհակառակը լինել շատ ավելի ուժեղ, քան արտաքին աշխարհից եկող ձայնը: Ականջներում աղմուկի հատուկ տեսակը՝ բաբախող աղմուկը, որը համապատասխանում է անոթազարկին կամ մկանների կծկմանը՝ պայմանավորված է դեմքի և պարանոցի արյունահոսքով կամ ականջի մոտ գտնվող մկանների կծկմամբ: Գոյություն ունի տինիտուսի երկու տեսակ՝ սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ: Աղմուկը ավելի հաճախ սուբյեկտիվ է, որը նշանակում է, որ այդ աղմուկը արտաքինից հնարավոր չէ լսել որևէ տարբերակով: Սուբյեկտիվ աղմուկը անվանում են նաև «աուրիում», «ոչ լսողական» կամ «ոչ վիբրացիոն»: Հազվադեպ հնարավոր է լինում ստետոսկոպի միջոցով արտաքինից լսել այդ աղմուկը կամ չափել այն օտոաուստիկ էմիսիոն մեթոդով, այդ դեպքերում աղմուկը համարվում է օբյեկտիվ, որը նաև կոչում են «կեղծ տինիտուս» կամ «վիբրացիոն»: Սուբյեկտիվ տինիտուսը առավել հաճախ հանդիպող տարբերակն է: Այն կարող է պայմանավորված լինել բազմաթիվ պատճառներով, սակայն գլխավոր պատճառը լսողության կորուստ է: Երբ տինիտուսը պայմանավորված է ներքին ականջի կամ լսողական նյարդի ախտահարմամբ, այն անվանում են օտիկ: Այս ախտահարումները կարող են պայմանավորված լինել դեղերով և վարակներով: Հաճախ հանդիպող պատճառներից է գերբարձր ձայնը, որը վնասում է ներքին ականջի մազմզուկավոր բջիջները: Երբ տինիտուսը պայմանավորված չէ ներքին ականջի կամ լսողական նյարդի ախտահարմամբ այն անվանում են ոչ օտիկ: Դեպքերի շուրջ 30%-ում տինիտուսը գտնվում է մարմնազգայական համակարգին վերահսկողության ներքո, օրինակ՝ մարդիկ կարողանում են փոխել աղմուկի ուժգնությունը շարժելով գլուխը, պարանոցը և դեմքը, այս դեպքում տինիտուսը կոչվում է մարմնական կամ պարանոցագլխային, քանի որ այս դեպքում միայն գլխի և պարանոցի շարժումներ ունի նշանակություն: Այժմ ձեռք են բերվում տվյալներ, որոնք ապացուցում են, որ տինիտուսը որոշ դեպքերում պայմանավորված է կենտրոնական լսողական ուղու նեյրոպլաստիկ փոփոխություններով: Այս փոփոխությունները առաջանում են լսողության կորստի հետևանքով: Լսողության կորստին որպես պատասխան, կենտրոնական լսողական ուղու նեյրոններում զարգանում է հոմեոստատիկ փոփոխություններ, որոնց հետևանքով զարգանում է տինիտուս: Գործոնները որոնք կապված են տինիտուսի հետ ներառում են՝ լսողական խնդիրներ և խլություն Õ°Õ¡Õ²Õ¸Ö€Õ¤Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ­Õ¬Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Õ¡Õ¯Õ¸Ö'Õ½Õ¿Õ«Õ¯ Õ·Õ¸Õ¯ Õ¢Õ¡Ö€Õ±Ö€ Õ±Õ¡ÕµÕ¶ Ö‡ Õ¥Ö€Õ¡ÕªÕ·Õ¿Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Õ´Õ«Õ»Õ«Õ¶ Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ»Õ« Õ¢Õ¸Ö€Õ¢Õ¸Ö"Õ¸Ö'Õ´ Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ»Õ¡Õ¢Õ¸Ö€Õ¢ Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ»Õ« Õ½Õ¯Õ¬Õ¥Ö€Õ¸Õ¦ ևստախյան փողի դիսֆունկցիա Õ¨Õ¶Õ¯Õ¡Õ¬Õ¹Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¡Õ´ Õ¶ÕµÕ¡Ö€Õ¤Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ£Õ¥Ö€Õ¢Õ¡Ö€Õ±Ö€ Õ±Õ¡ÕµÕ¶ Õ®Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ­Õ¬Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Õ"Õ¥Õ¶ÕµÕ¥Ö€Õ« Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Õ§Õ¶Õ¤Õ¸Õ¬Õ«Õ´Ö†Õ¡Õ¿Õ«Õ¯ Õ°Õ«Õ¤Ö€Õ¸Õº վերին կանալի բացակայության համախտանիշ Õ¬Õ½Õ¸Õ²Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¶Ö‡Ö€Õ¸Õ´Õ¡ սնդիկի կամ կապարի թունավորում Ö…Õ¿Õ¸Õ¿Õ¸Ö"Õ½Õ«Õ¯ Õ¤Õ¥Õ²Õ¥Ö€ Õ†ÕµÕ¡Ö€Õ¤Õ¡Õ¢Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Ô±Ö€Õ¶Õ¸Õ¬Õ¤-Ô¿Õ«Õ¡Ö€Õ« Õ°Õ¡Õ´Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ¶Õ«Õ· ցրված սկլեռոզ Õ£Õ¡Õ¶Õ£Õ¸Ö'Õ²Õ¥Õ²Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¾Õ¶Õ¡Õ½Õ¾Õ¡Õ®Ö" քունքածնոտային հոդի դիսֆունկցիա Õ°Õ½Õ¯Õ¡ Õ¢Õ»Õ»Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¡Ö€Õ©Ö€Õ«Õ¿ Õ"Õ¥Õ¿Õ¡Õ¢Õ¸Õ¬Õ«Õ¯ Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ¸Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Õ¾Õ«Õ¿Õ¡Õ´Õ«Õ¶ B12 Õ¡Õ¶Õ¢Õ¡Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Õ¥Ö€Õ¯Õ¡Õ© ÕºÕ¡Õ¯Õ¡Õ½Õ¸Ö€Õ¤Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ½Õ¡Õ¯Õ¡Õ¾Õ¡Ö€ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Õ€Õ¸Õ£Õ¥Õ¢Õ¸Ö'ÕªÕ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ տագնապային խանգարումներ Õ¤Õ¥ÕºÖ€Õ¥Õ½Õ«Õ¡ Õ¡ÕµÕ¬ Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ¸Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Õ¦Õ¡Ö€Õ¯Õ¥Ö€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¢Õ¸Ö€Õ¢ հալուցինոգեն որոշ դեղեր, որոնք կարող են առաջացնել անցողիկ տինիտուս Õ¿Ö€Õ«ÕºÕ¿Õ¡Õ´Õ«Õ¶ Õ¤Õ«Õ½Õ¸ÕºÖ€Õ¸ÕºÕ«Õ¬Õ¿Ö€Õ«ÕºÕ¿Õ¡Õ´Õ«Õ¶ Õ¢Õ¥Õ¶Õ¦Õ¸Õ¤Õ«Õ¡Õ¦Õ¥ÕºÕ«Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ°Õ¡Õ¶Õ´Õ¡Õ¶ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ¶Õ«Õ· ներգանգային հիպեր կամ հոպոտոնիա, որը կարող է լինել էնցեֆալիտի կամ ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկի կորստի հետևանքով: Օբյեկտիվ տինիտուսի դեպքում աղմուկը հնարավոր է լինում լսել այլ մարդու կողմից կամ չափել օտոաուստիկ էմիսիոն մեթոդով, այն, երբեմն, պայմանավորված է լինում առանձին մկանի կամ մկանախմբերի ակամա կծկմամբ(միոկլոնուս) կամ անոթային գործոններով: Տինիտուսի պատճառ կարող է հանդիսանալ սպոնտան օտոաուստիկ ձայնը, որը իրենից ներկայացնում է ցածր տոնայնությամբ և բարձր հաճախականությամբ ձայն, որը առաջանում է ներքին ականջում, այն հնարավոր է լսել հատուկ գերզգայուն բարձրախոսի միջոցով: Õ€Õ¡ÕµÕ¿Õ¶Õ¡Õ¢Õ¥Ö€Õ¾Õ¡Õ® Õ½ÕºÕ¸Õ¶Õ¿Õ¡Õ¶ Ö…Õ¿Õ¸Õ¡Õ¸Ö'Õ½Õ¿Õ«Õ¯ Õ±Õ¡ÕµÕ¶Õ« Ö‡ Õ¿Õ«Õ¶Õ«Õ¿Õ¸Ö'Õ½Õ« Õ¯Õ¡ÕºÕ¨ Õ¯Õ¡Õ¦Õ´Õ¸Ö'Õ´ Õ§ 8%, Õ´Õ«Õ¶Õ¹Õ¤Õ¥Õ¼ Õ¿Õ«Õ¶Õ«Õ¿Õ¸Ö'Õ½Õ« Õ¢Õ¸Õ¬Õ¸Ö€ Õ¤Õ¥ÕºÖ"Õ¥Ö€Õ« Õ´Õ«Õ¡ÕµÕ¶ 4% Õ§ ÕºÕ¡ÕµÕ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ¾Õ¡Õ® Õ½ÕºÕ¸Õ¶Õ¿Õ¡Õ¶ Ö…Õ¿Õ¸Õ¡Õ¸Ö'Õ½Õ¿Õ«Õ¯ Õ±Õ¡ÕµÕ¶Õ¸Õ¾: Ախտորոշումը դրվում է հիվանդության պատմության, գլխի, պարանոցի և նյարդաբանական հետազոտության հիման վրա: Հաճախ կատարվում է լսագրություն, իսկ անհրաժեշտության դեպքում նաև ճառագայթային ախտորոշում և էլեկտրոնիստագմոգրաֆիա: Տինիտուսի գնահատումը կատարվում է լսաչափման միջոցով, որով գնահատվում է աղմուկի բարձրությունը և բնույթը: Հաշվի է առնվում այլ ուղեկցող հիվանդությունները ինչպես օրինակ դեպրեսիան, տագնապը, սթրեսը որոնք կապված են տինիտուսի ծանրության աստիճանի հետ: Խրոնիկ տինիտուսը ի տարբերություն առողջ ականջներում անցողիկ աղմուկի բնորոշվում է ականջներում աղմուկով որի տևողությունը գերազանցում է 5 րոպեն և այն լինում է շաբաթը երկու և ավելի անգամ: Այնուամենայնիվ հիվանդների ճնշող մեծամասնությունը աղմուկ ունենում շատ ավելի անգամներ, հաճախ այն կարող է լինել շարունակական, դառնալով արտահայտված հատկապես գիշերը՝ այլ աղմուկների բացառության պայմաններում: Աղբյուրը՝ wikipedia.org