79 views

Ավիացիան (լատիներեն «ավիս»՝ թռչուն բառից) ծնվեց այն ժամանակ, երբ մարդը թռչել կարողացավ օդից ծանր ապարատով: Թռչող սարքերի առաջին գծագրերը հայտնաբերվել են Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի մեծ նկարիչ, քանդակագործ ու գիտնական Լեոնարդո դա Վինչիի ձեռագրերում: Նրանից հետո շատուշատ գյուտարարներ են զբաղվել թռչող ապարատներ ստեղծելով, ոմանք նաև նմանակում էին թռչուններին. մարմնին թևեր հարմարեցնելով` ուզում էին օդ բարձրանալ: Բայց մարդը երկինք ճախրեց ոչ թե մկանների, այլ բանականության ուժով: 1930-ական թվականների վերջերին ստեղծվեցին ուղևորատար ինքնաթիռներ: Այդ ժամանակներից ի վեր մարդատար ինքնաթիռների շահագործումը զարգացում ապրեց: Մեր նպատակն է իրազեկել մարդկությանը թե ինչ ազդեցություն կարող է ուենալ ինքնաթիռը մարդու առողջության վրա: Բժշկագիտությունը վաղուց արդեն հետևում է օդային ճանապարհորդության վնասակար ազդեցությանը մարդու առողջության վրա: Ինչպես ցույց են տվել բազմաթիվ ուսումնասիրություններ՝ առողջությանը վնաս է հասցնում օդանավի ներսում առաջացող ճնշումն ու անկումը, ցածրորակ օդն ու բարձր արևային ճառագայթումը: Վտանգի առաջնային գոտում են ծերերը և այն մարդիկ ովքեր ունեն առողջական խնդիրներ, հատկապես երկար թռիչքների ժամանակ: Ի հակադրություն այս ամենին, բժշկական տեսանկյունից, օդային տրանսպորտը չի կարող վնաս հասցնել առողջ, երիտասարդ օրգանիզմին: Չնայած նրանք նույնպես պետք է իմանան, այն պարզ կանոնները, որոնք կօգնեն փոխադրվել օդանավերով ավելի հարմարավետ և ապահով: Քանի որ մեր օրգանիզմում տեղի են ունենում բազմաթիվ փոփոխություններ՝ պակասում է թթվածինն արյան մեջ, առաջանում է թթվածնային քաղց, խանգարվում է սրտի ռիթմը և սկսում է հևոց թռիչքի ժամանակ: -Օդանավում օդն այնքան չոր է, որ մեր օրգանիզմում տեղի է ունենում ջրազրկում, իսկ մեզ բոլորիս քաջ հայտնի է, որ ջրազրկման պատճառով առաջանում են բազմաթիվ առողջական խնդիրներ, ուստի այդ ամենից խուսափելու համար պետք է օգտագործել մեծ քանակությամբ ջուր: -Ասթմայով հիվանդներին խորհուրդ է տրվում խորհրդակցել բժշկի հետ նախքան օդանավ նստելը, ձեռքի տակ ունենալ անհրաժեշտ դեղորայքը և անպայման տեղյակ պահել օդանավում թռչող անձնակազմին հիվանդության մասին: Ջրազրկումից խուսափելու համար ինքնաթիռներում ուղևորներին պարբերաբար հեղուկ է առաջարկվում: -Առողջության և անվտանգության տեսանկյունից ապագա մայրիկները պարտադիր պետք է անցնեն հետազոտություն և ստանան օդանավով երթևեկելու թույլտվություն հղիությունը վարող բժշկից: Եթե չլինեն խոչընդոտներ, ապա թռիչքը կթույլատրվի: Եթե նույնիսկ ապագա մայրիկը նախքան թռիչքը թաքցնի հղիության փաստը, ապա օդանավում հայտնաբերելու դեպքում օդանավի անձնակազմը իրավունք ունի թռիչքից ազատել տվյալ անձնավորությանը, եթե նա չունենա բժշկի թույլտվություն: Ամեն դեպքում նախքան տոմսը գնելը հարկավոր է ճշտել, թե տվյալ ավիաընկերությունը չունի՞ արդյոք սահմանափակումներ` կապված հղիության վերջին շրջանի հետ: Ô»ÕžÕ¶Õ¹ Õ§ Õ½Õ¡Õ°Õ´Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ€Õ€ Ö…Ö€Õ¥Õ¶Ö"Õ¨ Ուղևորների և ուղեբեռի օդային տեղափոխման օրենքների համաձայն, հայկական ավիաընկերությունները տեղափոխում են 30 շաբաթը չգերազանցող հղիներին: Պետք է հոգ տանել այն մասին, որ ձեռքի ուղեբեռում լինեն բոլոր անհրաժեշտ պարագաները հարմարավետ թռիչքի համար: Չվերթին գրանցվելու ժամանակ անհրաժեշտ է ներկայացնել բուժհաստատության կողմից տրամադրված բժշկական եզրակացությունը: Անվտանգության գոտին հարկավոր է կապել միայն փորի ներքևում, որպեսզի չճնշեք Ձեզ և Ձեր փոքրիկին: - Որպեսզի ուղևորները խուսափեն թրոբների առաջացումից, բժիշկները խորհուրդ են տալիս թռիչքի ժամանակ ժամը մեկ վեր կենալ և մի քիչ քայլել օդանավում կամ տեղում նստած պարզ ֆիզիկական վարժություններ կատարել: - Օդանավում խուսափեք ուղեբեռը կամ պայուսակը դիմացի նստարանի տակ դնելուց, եթե այն չափերով մեծ է և կրճատելու է Ձեր շարժումները օդանավում: Հարկավոր է շատ հեղուկ օգտագործել բայց ոչ մի դեպքում ալկոհոլ կամ սուրճ: Հարկ է հիշել, որ թրոմբների առաջացմանը նպաստում են ծխելը, հորմոնալ հակաբեղմնավորիչները, սրտամկանի վնասվածքը կամ վիրահատությունը, ինչպես նաև հղիությունը, ավելորդ քաշը և արյան բարձր մակարդելիությունը: Այն մարդիկ, ովքեր գտնվում են թրոմբոզի բարձր ռիսկայնության գոտում, խորհուրդ է տրվում հագնել հատուկ կոմպրեսիոն բժշկական գուլպաներ: Իսկ արյունը նոսրացնող դեղամիջոցները պետք է ընդունել միայն բժշկի նշանակմամբ: Մեկ այլ տհաճ առանձնահատկություն օդանավով թռչելու մասին. երբ ինքնթիռը պատրաստվում է թռիչքի կամ վայրեջքի՝ արագություն հավաքելու կամ ընթացքը դանդաղեցնելու ժամանակ օրգանիզմում տեղի է ունենում արյան ներհոսք կա՛մ դեպի գլուխ, կա՛մ դեպի ոտքեր, ինչը չի թույլատրվում թույլ սրտի կամ արյան բարձր ճնշման դեպքում: Ահա թե ինչու են բորտուղեկցորդները խնդրում ուղևորներին թռիչքի և վայրէջքի ժամանակ նստարանի հենակները բերել ուղղահայց դիրքի: Հիվանդություններ, որոնց ժամանակ արգելվում է թռիչքը Õ©Õ¸Ö"Õ¡Õ¢Õ¸Ö€Õ¢, Õ©Ö€Õ¸Õ´Õ¢Õ¸Ö†Õ¬Õ¥Õ¢Õ«Õ¿, Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Õ¯Õ«Õ¹ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€, Õ¢Õ¡Ö€Õ±Ö€ Õ¶Õ¥Ö€Õ£Õ¡Õ¶Õ£Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ³Õ¶Õ·Õ¸Ö'Õ´, Õ©Õ¸Ö"Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ°Õ«ÕºÕ¥Ö€Õ¿Õ¸Õ¶Õ«Õ¡, ասթմայի սրացում, Õ°Õ¸Õ£Õ¥Õ¯Õ¡Õ¶ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€, Õ½Ö€Õ¿Õ¡Õ´Õ¯Õ¡Õ¶Õ« Õ«Õ¶Ö†Õ¡Ö€Õ¯Õ¿ Ö‡ Õ«Õ¶Õ½Õ¸Ö'Õ¬Õ¿, Õ¯Ö€Õ®Ö"Õ¡Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¡Õ¯Õ« Õ¾Õ«Ö€Õ¡Õ°Õ¡Õ¿Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€, Õ©Õ¸Ö"Õ¥Ö€Õ« Ô·Õ´Ö†Õ«Õ¦Õ¥Õ´Õ¡, Õ¡Ö€ÕµÕ¡Õ¶ Õ¢Õ¡Ö€Õ±Ö€ Õ´Õ¡Õ¯Õ¡Ö€Õ¤Õ¥Õ¬Õ«Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶: Առնվազն մեկ ամիս պետք է անցնի վիրահատությունից հետո ինքնաթիռով տեղափոխումը կազմակերպելու համար, եթե իհարկե չվերթը անհրաժեշտություն չէ: Այդ դեպքում պետք է խորհրդակցել Ձեզ բուժող բժշկի հետ, հնարավոր է անհրաժեշտ լինի, որ բժշկը անձամբ ուղեկցի հիվանդին: -Օդանավում ցածր խոնավության պատճառով կարող է առաջանալ անհանգստություն, կարմրություն և ցավ աչքերում: Ակնաբույժները խորհուրդ են տալիս ձեռքի տակ ունենալ խոնավեցնող աչքի կաթիլներ, հատկապես նրանք, ովքեր կրում են կոնտակտային ոսպնյակներ: ÕˆÖ€Õ¸Õ· Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Õ¯Õ¡Ö€Õ¥Õ¬Õ« Õ§ Õ°Õ¥Õ·Õ¿Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ´Õ¢ Õ°Õ¡ÕµÕ¿Õ¶Õ¡Õ¢Õ¥Ö€Õ¥Õ¬ Õ¢Õ¡Ö€Õ±Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¾Ö€Õ¡, Õ´Õ¡Õ½Õ¶Õ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ¡ÕºÕ¥Õ½, Õ½Õ«Ö€Õ¿-Õ¡Õ¶Õ¸Õ©Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¨, Õ¢Õ¡Ö€Õ±Ö€ Õ¶Õ¥Ö€Õ£Õ¡Õ¶Õ£Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ³Õ¶Õ·Õ¸Ö'Õ´Õ¨, Õ¥Ö€Õ¡Õ¯Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ­Õ¶Õ¤Õ«Ö€Õ¶Õ¥Ö€Õ¨: Եթե ընդարմանում են ոտքերը, առկա է քթային արյունահոսություն, թթվածինը չի բավարարում՝ անմիջապես դիմեք բժշկի վայրէջքից հետո: Եթե թռիչքի ընթացքում ունենում եք վատ ինքնազգացողություն, ապա սեղմեք բորտուղեկցորդի զանգի կոճակը, անձնակազմը ունի անհրաժեշտ դեղորայքը, և մասնագետների կողմից վերապատրաստվել են առաջին օգնություն ցուցաբերելու համար, մինչև անգամ ծննդաբերություն ընդունելուն: Նյութի աղբյուրը՝ doctors.am