75 views

Արաբկիր ԲՀ Երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտի (ԵԴԱԻ) ղեկավար Սերգեյ Սարգսյանը ներկայացնում է կենտրոնի գործունեության մանրամասներն ու անդրադառնում երեխաների մոտ հաճախ հանդիպող շնչառական խնդիրներին: ÔµÔ´Ô±Ô» Õ´Õ¡Õ½Õ«Õ¶. Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ¸Ö'Õ¶Õ¥Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¸Õ¬Õ¸Ö€Õ¿Õ¶ Õ¸Ö' Õ°Õ«Õ´Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¶ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Լավագույն արդյունքն ապահովելու նպատակով ԵԴԱԻ-ն սերտորեն համագործակցում է երեխայի առողջության ոլորտում գործունեություն իրականացնող բոլոր շահագրգիռ կողմերի` առոջապահության մասնագետների, հանրապետության և մարզերի պետական մարմինների, ազգային և միջազգային փորձագետների, հանրային առողջապահական ոլորտի ներկայացուցիչների, կառավարական կառույցների և ՀԿ-ների, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների հետ: Մենք մասնակցում ենք արտերկրյա սեմինարների, ինքներս ենք կազմակերպում սեմինարներ` մանկաբուժության թեմայով: Ընդհանրապես, երեխաների և դեռահասների առողջության վիճակի ամենակարևոր բնութագիրը մահացության ցուցանիշն է: Այն կոմպլեքս ցուցանիշ է, որը կախված է ոչ միայն առղաջապահական համակարգրից, բժիշկների աշխատանքից, այլ նաև երկրի սոցիալ-տնտեսկան վիճակից, աղքատության տարածվածությունից շատ այլ հարցերից: Մեր երկրում մանկական մահացության ցուցանիշը նվազել է և հիմա Հայաստանում իրավիճակը մոտենում է զարգացած երկրների ցուցանիշներին: Կրճատվել են հատկապես թոքրաբորբի և այլ սուր շնչառական հիվանդություններով, սուր փորլուծությամբ պայմանավորված մահացությունը: Եթե համեմատենք առողջապահության համակարգում ներդրվող միջոցները, ապա մեզ նման ցուցանիշ ունեն այն երկրները, որտեղ 3-5 անգամ բարձր են առողջապահական ծախսերը: Օրինակ`մեր հարևան Վրաստանում 2 անգամ ավելի շատ են առողջապահական ծախսերը, բայց մահացության ցուցանիշը նույնն է,ինչ մեզ մոտ: Ô±Õ´Õ¥Õ¶Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ®Õ¾Õ¡Õ®Õ¨ Õ½Õ¸Ö'Ö€ Õ·Õ¶Õ¹Õ¡Õ¼Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ ÔµÖ€Õ¢ Õ¬Ö€Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¥Ö€Õ¥Õ­Õ¡ÕµÕ« 1 Õ¿Õ¡Ö€Õ«Õ¶, Ö‡ Õ·Õ¡Õ¿ Õ¤Õ¥ÕºÖ"Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´ Õ´Õ¡ÕµÖ€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¡Õ©Õ« ÕºÕ¡Õ·Õ¿ÕºÕ¡Õ¶Õ«Õ¹ Õ¶Õ·Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨ Õ¶Õ¾Õ¡Õ¦Õ¸Ö'Õ´ Õ§, Õ¡Õ¯Õ¿Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶ Õ¥Ö€Õ¥Õ­Õ¡Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ·ÖƒÕ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€Õ¶ Õ¸Ö' Õ½Õ¸Ö'Ö€ Õ·Õ¶Õ¹Õ¡Õ¼Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Õ¾ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¡Õ¶Õ¡Õ¬Õ¸Ö' Õ°Õ¡Õ¾Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨ Õ´Õ¥Õ®Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§: Սա վարակային ծագման ախտահարում է, շնչուղիների որևէ հատվածում: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը սուր է անվանում այն վարակները որոնոք տևում են մինչև 30 oր: Կան նաև խրոնիկ վիճակներ, որոնք սուր չեն, բայց կարող են անհանգստացնել: Մեր ծնողներին սուր շնչառական վարակները ծանոթ են և միշտ հետաքրքրվում են` ինֆեկցիա է, գրիպ, թե՞ մրսածություն: Միանգամից ասենք, որ առանց պատճառի մրսածություն չի լինում, դեպքերի մեծամասնությունում այն ունի վարակային պատճառ, իսկ որոշ դեպքերում ալերգիկ երևույթներ ընմբռնվում են որպես մրսածություն: ÔµÕ©Õ¥ Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Õ¯Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ§, Õ¡ÕºÕ¡ Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ«Õ½Õ«Õž Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Õ¯ Õ§ Õ°Õ«Õ´Ö"Õ¸Ö'Õ´ Õ¨Õ¶Õ¯Õ¡Õ®: Õ€Õ«Õ´Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ¡ÕµÕ¶ Õ¸Ö'Õ¶Õ« Õ¾Õ«Ö€Õ¸Ö'Õ½Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ®Õ¡Õ£Õ¸Ö'Õ´: Ô»Õ½Õ¯ Õ¾Õ«Ö€Õ¸Ö'Õ½Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ·Õ¡Õ¿ Õ¿Õ¡Ö€Õ¢Õ¥Ö€ Õ¥Õ¶: Ô»Õ°Õ¡Ö€Õ¯Õ¥, Õ¡Õ´Õ¥Õ¶Õ¡Õ¿Õ¡Ö€Õ¡Õ®Õ¾Õ¡Õ®Õ¨ Õ£Ö€Õ«ÕºÕ« Õ¾Õ«Ö€Õ¸Ö'Õ½Õ¶ Õ§` Õ«Ö€ A , B1, Õ¿Õ«ÕºÕ¥Ö€Õ¸Õ¾: Երեխաներ և վիրուսներ. որո՞նք են ամենից տարածված վիրուսները Պարագրիպի վիրուսը , որը մնացածից ավելի շատ նպաստում է կռուպի խռիկի զարգացմանը: Մյուս վիրուսներից է «ռեսպիրատոր» վիրուսը, այն նպաստում է ծանր բրոնխիտների զարգացմանը: Րինովիրուսը , որը խորանալու բրոնխիտմեր առաջացնելու հակում ունի: Ô±Õ¤Õ¥Õ¶Õ¸Õ¾Õ«Ö€Õ¸Ö'Õ½Õ¶ , Ö…Ö€Õ«Õ¶Õ¡Õ¯, Õ¸Ö'Õ¶Õ« Õ¢Õ¡Õ¦Õ´Õ¡Õ©Õ«Õ¾ Õ¤Õ«Õ´Õ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€. 43 Õ°Õ¡ÕµÕ¿Õ¶Õ¡Õ¢Õ¥Ö€Õ¢Õ¾Õ¡Õ® Õ¿Õ¥Õ½Õ¡Õ¯ Õ¸Ö'Õ¶Õ« Ö‡ Õ®Õ¡Õ¶Ö€ Õ§ Õ¨Õ¶Õ©Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´` Õ¢Õ¶Õ¸Ö€Õ¸Õ·Õ¾Õ¥Õ¬Õ¸Õ¾ Õ¿Õ¡Ö€Õ¢Õ¥Ö€ Õ±Ö‡Õ¸Õ¾` Õ·Õ¶Õ¹Õ¡Õ¼Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ­Õ¶Õ¤Õ«Ö€Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Õ¾,Õ¡Õ²Õ«Ö"Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ­Õ¡Õ¶Õ£Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Õ¾: Ինչպես նաև` մետանկնիմովիրուսը , որ հայտնաբերվել է 15 տարի առաջ, այն շնչառական պատալոկ է: Ô¿Õ¡Õ¶ Õ¶Õ¡Ö‡ Õ´Õ¡Õ¶Ö€Õ§Õ¶Õ¥Ö€, Õ©Õ¸Ö"Õ¡Õ¢Õ¸Ö€Õ¢Õ¨ Õ¥Õ©Õ¥ Õ´Õ« Õ¯Õ¸Õ²Õ´ Õ¤Õ¶Õ¥Õ¶Ö", Õ½Õ¡ Õ¨Õ¶Õ¤Õ°Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Ö€ Õ©Õ«Õ¾Õ¶ Õ§: Որքա՞ն հաճախ են երեխաները հիվանդանում և ինչո՞ւ: Հաճախ գալիս են ծնողները` նշելով, որ երեխան շուտ-շուտ է հիվանդանում: Ըստ ԱՀԿ խորը և ծավալային հետազոտությունների` վաղ տարիքի երեխաների համար հիվանդացության միջին ցուցանիշը կազմում է` գյուղաբնակների դեպքում` տարին 3-5 անգամ, իսկ քաղաքաբնակների համար`5- 8: Ընդ որում` ինչքան քաղաքը մեծ է, այնքան վարակներն ակտիվ են: Այս ցուցանիշը տարածվում է գրեթե բոլոր երկրների վրա: Ինչու՞ են խորանում սուր շնչառական վարկաները : Շնչառական հիվանդությունների ընթացքի վրա ազդող գործոնները տարբեր են: Օրինակ` ծխախոտի ծուխը վնասում է շնչուղիների լորձաթաղանթը, ինչն էլ իր հերթին հող է նախապատրաստում վիրուսների համար: Ծուխը նպաստում է ցածր դիմադրողական հատկություններ ունեցող լորձի արտադրությանը, իջեցնում է լորձաթաղանթի կայունությունը վիրուսների նկատմամբ: Մյուս գործոններից է օդի աղտոտվածությունը: Եթե PM10 մակարդակը բարձր է, ապա այն անմիջապես ազդում է շնչուղիների վրա, իսկ Երևանում այս ցուցանիշը բարձր է: Երեխայի իմունիտետի բարձրացման գործում կարևոր են նաև էնդոգեն գործոնները: Օրինակ, թե ինչպես է սնվում երեխան: Վտանգի նշաններ` սուր շնչառական վարակների դեպքում : Պարզ է, որ եթե շնչառական խնդիր է, շարքում ամենադժվար հիվանդությունը թոքաբորբն է: Ոչ մի հիվանդություն այնքան վնասակար չէ, որքան այս մեկը: Հաճախաշնչություն, թուլություն, երեխայի մոտ քնկոտության զարգացում, թուլություն, բարձր, կայուն մնացող ջերմություն. սրանք այն նշաններն են, որոնց դեպքում ծնողը պետք է անհապաղ դիմի բժշկի: Քանի որ այս հիվանդությունների բացարձակ մեծամասնությունը վիրուսային են, հակաբիոտիկ չեն պահանջում: Բարեբախտաբար, մեզանում քչացել են մարդիկ, ովքեր նման դեպքերում երեխային տալիս են հակաբիոտիկ: Կան հստակ մոտեցումներ` երբ տալ, ինչ տալ: Իսկ ամենապարզ խորհուրդը, որ կարող ենք տալ վիրուսային հիվանդությունների զարգացման դեպքում` փորձել կերակրել, դեղորայք տալ միայն ցուցումով, կարևորել ինֆեկցիաների տարածման կանխարգելումը: