73 views

Քնի մեջ քայլելը լուսնոտների ամենասովորական պահելաձեւն է: Բայց ինչո՞ւ են մարդիկ զբոսնում քնի մեջ։ Ոմանք ասում են, որ դա քնի խանգարման վառ արտացոլում է, որը կարող է վերաճել մասնավորապես պատանեկության տարիքում: Մյուսները պնդում են, որ դա շատ լուրջ եւ անբուժելի հիվանդություն է: Կենսաբան Մանուշ Սիմոնյանի հետ զրուցել ենք այս խնդրի մասին։ Ինչո՞ւ եւ ինչպե՞ս են մարդիկ դառնում լուսնոտներ: -Մեզանից յուրաքանչյուրը անցնում է քնի 4 փուլ նախնական, դանդաղ քնի փուլ, արագ քնի փուլ եւ արթնացման փուլ: Սրանցից ամենակարեւորները երկուսն են արագ ու դանդաղ քունը: Դանդաղ քնի ժամանակ ուղեղը ամբողջությամբ անջատվում է, այսինքն մենք վերականգնվում ենք, ուղեղը հանգստանում է: Արագ քնի փուլում, հակառակն է՝ ուղեղն է ակտիվ ու թարմ, իսկ մարմինը՝ պարալիզացված: Անցումը դանդաղ քնից արագ քուն դանդաղ է ու պլանավորված, իսկ լուսնոտների մոտ այդ պրոցեսը սպոնտան է, այսինքն՝ արթուն է թե մարմինը եւ թե ուղեղը, որի հետեւանքն էլ մեր այսօրվա թեման է։ -Որո՞նք են այս խնդրի առաջացման հիմնական պատճառները: -Ամենամեծ ու գլխավոր վտանգը սթրեսն է, երբ մարդը երկար ժամանակ սթրեսի մեջ է լինում, այդ ընթացքում լուսնոտության առաջացման հավանականությունը բարձրանում է 40%-ով: Պետք չէ բացառել նաեւ շատ չնչին թվացող պատճառները՝ թունդ թեյի կամ սուրճի չարաշահում, երկար աշխատանքը համակարգչի առջեւ, հեռուստացույցի լարված ու երկար դիտելը, սրանք եւս օգնում են հիվանդության արագ զարգացմանը: -Ô±Ö€Õ¤ÕµÕ¸Ö" Õ¡ÕµÕ¶ Õ¯Õ¡Ö€Õ¸ÕžÕ² Õ§ Õ¬Õ«Õ¶Õ¥Õ¬ ÕªÕ¡Õ¼Õ¡Õ¶Õ£Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶: -Հնարավոր է, եթե ծնողներից որեւէ մեկը կամ երկուսը երեխա ժամանակ եւս տառապել են այդ հիվանդությամբ, ապա 3-5% հավանակությամբ երեխաներերին եւս փոխանցվում է: -Նրանք գիտակցու՞մ են իրենց քայլերը: -Ոչ: Նրանք երբեք ու ոչ մի պարագայում չեն կարող կառավարել իրենց քայլերը: Փաստ է, որ լուսնոտները կարող են քնի ընթացքում քայլել, վազել, խոսել, վարել, բայց ոչ երբեք գիտակցված: -Ի՞նչ սարսափելի դեպքեր են գրանցվել այսպիսի մարդկանց մոտ: -Դեպքերը շատ են: Մարդ, ով առավոտյան անգամ մրջյուն չի տրորի, գիշերը կարող է վերացնել մի ընտանիքի, եւ ինքնակամ հանձնվել ոստիկանությանը: Կինը կարող է ամուսնուն դավաճանել: -Կարո՞ղ ենք ենթադրել, որ մարդ ենթագիտակցորեն կարող է լինել նկարիչ, երաժիշտ: -Ô²Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¡Õ¢Õ¡Ö€, Õ©Õ¥ Õ¶Õ¯Õ¡Ö€Õ«Õ¹, Õ©Õ¥ Õ¥Ö€Õ¡ÕªÕ«Õ·Õ¿, Õ©Õ¥ Õ£Ö€Õ¸Õ², Õ©Õ¥ Õ¤Õ¡Õ·Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ°Õ¡Ö€, Õ¡Õ¶Õ£Õ¡Õ´ Õ´Õ¡Õ¶ÕµÕ¡Õ¯:ÕƒÕƒ -Արդյոք լուսնոտները ունե՞ն ցավի զգացողություն: -Ինչպես քնի, այնպես էլ լուսնոտության ժամանակ ցավի զգայարանները իջեցված են նվազագույնի, ասել թե ընդհանրապես ցավ չեն զգում սխալ է, ուժեղ ցավի դեպքում, բնականաբար, արթնանում են: Առիթից օգտվելով, խորհուրդս ու հորդորս բոլորին, հեռացրեք սենյակներից բոլոր ծանր առարկաները, ոտքի տակը թողեք ազատ, պատուհաններին միշտ երկաթե պատնեշներ ամրացրեք: -Ինչպե՞ս օգնել նման մարդկանց, արդյոք կարելի՞ է արթնացնել այդ շրջանում իրենց: -Դիպչելը կամ արթնացնելը կարող է ունենալ ամենավատ հետեւանքը, պետք է հիշել, որ նրանք քնած են, միակ բանը, որ պետք է անել օգնել նրանց շատ զգույշ նորից մոտենալ անկողնուն, եւ նորից պառկեցնել: -Հայտնի մեթոդ է, երբ ոտքերի տակ թաց կտոր են դնում, որ երբ փորձի քայլ անել, անկողնուց իջնել, արթանա, արդյոք սա աշխատո՞ղ մեթոդ է: -Պահի ազդեցությունից է կախված, թե տվյալ անձը որ փուլում է գտնվում, սակայն ես դեմ եմ, եւ դա սխալ է, որոշ դեպքերում աշխատում է, որոշ դեպքերում՝ ոչ, օգնեք նրան մոտենալ անկողնուն, դա կլինի թերեւս լավագույն օգնությունը: Զրուցեց` Աննա Չիբուխչյանը Õ†ÕµÕ¸Ö'Õ©Õ« Õ¡Õ²Õ¢ÕµÕ¸Ö'Ö€Õ¨` Õ¡ÕµÕ½Õ¿Õ¥Õ² Այս թեմայով կարող եք կարդալ ` Լուսնոտներ:Ինչու են գիշերը քայլում տանը?