63 views

Վերջին տարիներին սկսվել է ուսումնասիրվել այս խանգարումները: Այս համախտանիշը առաջ բերող ստրես, որը դիստրեսային ազդեցություն է թողնում գրեթե բոլոր մարդկանց վրա: Հետ-վնասվածքային ստրեսային խանգարումներ կարող են կրել ինչպես անհատական ,այնպես էլ զանգվածային բնույթ: Այս համախտանիշի բնորոշ գծերն են` վախը, սարսափը, անօգնականությունը : Հետ-վնասվածքային վիճակը ներառում է իր մեջ արտահայտված վախ որևէ մեկի, կամ սեփական եսի, կյանքի և ֆիզիկական առողջության համար, վախ երեխաների և այլ մոտիկ հարազատների ու ընկերների վիճակի համար: Հետ-վնասվածքային ստրեսային խանգարման ախտանիշներն են՝ 1. Քնի խանգարումները ՝ անքնությունը, նոր ցնցումների սպասումը. Պատկերացումներ այն մասին, թե ինչպես են փախչելու մարդիկ, գիշերային մղձավանջերը (ճիչեր), ինչպես նաև՝ .Õ"Õ¡Ö€Õ´Õ¶Õ« Õ¡ÕµÕ½ Õ¯Õ¡Õ´ Õ¡ÕµÕ¶ Õ´Õ¡Õ½Õ¥Ö€Õ« Õ¯Õ®Õ¯Õ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€, .պաշտպանական շարժումներ (քնած կամ նիրհած վիճակում), .անհանգիստ շարժումներ անկողնու մեջ, անկողնուց փախչելու փորձեր , այնպես, կարծես մեծ վտանգ է սպառնում, . արցունքներ, տառապալից հօգոցներ, . Õ´Õ²Õ±Õ¡Õ¾Õ¡Õ¶Õ»Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¥Ö€Õ¡Õ¦Õ¶Õ¥Ö€ 2. Դյուրագրգռություն, գերզգայունություն ՝ զայրութ, բարձր ձայնից, երեխաների աղմուկից, անհանդուրժելի արված դիտողություններից: Ընտանեկան հաճախակի կոնֆլիկներ, ընդհուպ մինչև ընտանիքի փլուզում: 3. Վախեր, վախ մթությունից, կենդանիներից, փակ կամ բաց տարածությունից և այլն: Ի տարբերություն մեծահասակների, երեխաների մեջ վախերը հաճախ համակցվում են ՝ օր. մթության հանդեպ առաջացած վախին հաճախ միանում է մենակության վախը: ÔµÖ€Õ¥Õ­Õ¡Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ´Õ¥Õ» Õ¯Õ¡Ö€Õ¸Õ² Õ¥Õ¶ Õ¡Õ¼Õ¡Õ»Õ¡Õ¶Õ¡Õ¬ Õ£Õ«Õ·Õ¥Ö€Õ¡Õ´Õ«Õ¦Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Ö‡ Õ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¦Õ¸Ö'Õ´, Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ¥Õ½ Õ¶Õ¡Ö‡ Õ»Õ²Õ¡Õ±Õ£Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€, Õ½ÕºÕ¡Õ¦Õ´Õ¶Õ¥Ö€, Õ¥Õ²Õ¸Ö'Õ¶Õ£Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ¯Ö€Õ®Õ¥Õ¬Õ¸Ö' Ö‡ Õ´Õ¡Õ¿Õ¨ Õ®Õ®Õ¥Õ¬Õ¸Ö' Õ½Õ¸Õ¾Õ¸Ö€Õ¸Ö'ÕµÕ©Õ¶Õ¥Ö€: Հետ-տրամվային ստրեսային խանգարումները բնորոշվում են 3 փուլերով՝ ա. Վերապրման փուլ , որն արտահայտվում է կամքից անկախ առաջացող մտքերով, մղձավանջային երազներով, տեղի ունեցածի հաճախակի վերհուշով բ. Անզգայության փուլ , երբ մարդը ջանում է փախչել, հերքել այն մտքերն ու զգացումները, որոնք կապված են տրավմատիկ իրավիճակի հետ: գ. Գրգռվածության փուլ , որը արտահայտվում է դյուրագրգռությամբ, ուշադրությամբ, քնի խանգարմամբ: Որպես կանոն տրավմայից հետո տխրությունը, մտավախությունը պահպանվում են երկար ժամանակ: Հետ-վնասվածքային ստրեսային խանգարումների հոգեթերապիայի ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ինչպես կոնկրետ իրավիճակը , այնպես էլ առանձնահատկություները: Օր, նախադպրոցական տարիքի երեխաների համար անհրաժեշտ է ստեղծեել հնարավորություններ, որ նրանք կարողանան արտահայտել սեփական եսը խաղի, նկարների միջոցով, ներշնչել ապահովության զգացումը, ինքնավսահություն, ապահովել քնելու ժամանակն ու տեղը: Մինչպատանեկան հասակի երեխաներին անհրաժեշտ է քաջալերել, որ արտահայտեն իրենց մտքերը, զգացմունքները, ներշնչել ինքնավստահություն, լինել համբերատար: Ô±ÕºÖ€Õ¥Ö" Õ¡Õ¼Õ¸Õ²Õ»... Պատրաստեց՝ Լ. Բունիաթյան