69 views

Ինչպիսի՞ն պետք է լինի հղիի սննդակարգը առողջ ընթացող հղիության ժամանակ: Հղի կնոջ համար շատ կարևոր է ընդունվող վիտամինների և միկրոէլեմենտների քանակը, որն ապահովում է պտղի նորմալ զարգացումը: Վիտամինների և միկրոէլեմենտների բացակայությունը կամ պակասը` հղիության առաջին եռամսյակում, կարող են բերել զարգացման տարբեր ախտաբանությունների: Հղիին անհրաժեշտ նյութերն ու կալորիաները պետք է բաշխվեն հետևյալ կերպ. հղի կինն օրվա ընթացքում պետք է ստանա 100-120 գրամ սպիտակուց, մինչև 350 գրամ` ածխաջրեր և մինչև 75 գրամ` ճարպեր: Օրվա ընդհանուր կալորիաների քանակը պետք է լինի մինչև 2700-2800 կկալ: Հղիության ընթացքում սնունդ պետք է ընդունել հաճախակի՝ 5-6 անգամ: Անպայման պետք է նախաճաշել, հատկապես՝ առաջին եռամսյակում, որովհետև նախաճաշի բացակայությունը կարող է ուշագնացությունների պատճառ դառնալ: Սննդի վերջին ընդունումը պետք է լինի ամենաուշը քնելուց 2-3 ժամ առաջ: Ô±Õ¼Õ¸Õ²Õ» Õ°Õ²Õ«Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ ÕºÕ¥Õ¿Ö" Õ§ Ö…Õ£Õ¿Õ¡Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ¥Õ¬ Õ¢Õ¡Õ¦Õ´Õ¡Õ¦Õ¡Õ¶ Õ´Õ©Õ¥Ö€Ö", Õ½Õ¡Õ¯Õ¡ÕµÕ¶ Õ¹Õ¡ÖƒÕ¡Õ¾Õ¸Ö€ Ö"Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ¸Õ¾, Õ¸Ö€ÕºÕ¥Õ½Õ¦Õ« ÕºÕ¿Õ¸Ö'Õ²Õ¨ Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ¡ Õ«Ö€Õ¥Õ¶ Õ¡Õ¶Õ°Ö€Õ¡ÕªÕ¥Õ·Õ¿ Õ¶ÕµÕ¸Ö'Õ©Õ¥Ö€Õ¨: Õ€Õ²Õ«Õ¶ ÕºÕ¥Õ¿Ö" Õ§ Õ´Õ«Õ·Õ¿ Õ°Õ«Õ·Õ«, Õ¸Ö€ Õ«Ö€ Õ½Õ¶Õ¶Õ¤Õ¸Õ¾ Õ¡Õ¶Õ£Õ¡Õ´ ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ½Õ­Õ¡Õ¶Õ¡Õ¿Õ¸Ö' Õ§ Õ«Ö€ Õ¡ÕºÕ¡Õ£Õ¡ Õ´Õ¡Õ¶Õ¯Õ¡Õ¶ Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€: Նորմալ ընթացող հղիության ժամանակ բոլոր հղիներին նույն սննդակա՞րգն է առաջարկվում: Հղիությունը տարբեր կանանց մոտ անհատական ընթացք ունի, այդ պատճառով տարբեր մթերքների յուրացումը կարող է նրանց մոտ տարբեր լինել: Եթե ինչ-որ սննդամթերքից առողջ հղի կնոջ մոտ սրտխառնոց է սկսվում, ապա հարկ է, որ նա որոշ ժամանակ հրաժարվի դրանից: Õ€Õ²Õ«Õ¶Õ¥Ö€Õ«Õ¶ Õ­Õ¸Ö€Õ°Õ¸Ö'Ö€Õ¤ Õ¥Õ¶Ö" Õ¿Õ¡Õ¬Õ«Õ½ Õ½Õ¶Õ¾Õ¥Õ¬ Õ½Õ¥Õ¦Õ¸Õ¶Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ´Ö€Õ£Õ¥Ö€Õ¸Õ¾ Ö‡ Õ¢Õ¡Õ¶Õ»Õ¡Ö€Õ¥Õ²Õ¥Õ¶Õ¸Õ¾, Õ°Õ¡Õ¿Õ¯Õ¡ÕºÕ¥Õ½, Õ¸Ö€ Õ€Õ¡ÕµÕ¡Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ¡ÕºÕ¡Õ°Õ¸Õ¾Õ¾Õ¡Õ® Õ¥Õ¶Ö" Õ°Õ¡Õ´Õ¥Õ² Ö‡ Ö…Õ£Õ¿Õ¡Õ¯Õ¡Ö€ Õ´Ö€Õ£Õ¥Ö€Õ« Õ¡Õ¼Õ¡Õ¿Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ´Õ¢, Õ¢Õ¡Õ¶Õ»Õ¡Ö€Õ¥Õ²Õ¥Õ¶Õ«, Õ¯Õ¡Õ¶Õ¡Õ¹Õ¥Õ²Õ¥Õ¶Õ« Õ¢Õ¡Õ¦Õ´Õ¡Õ¦Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ´Õ¢: Ô»ÕžÕ¶Õ¹ Õ¤Õ¥Ö€ Õ¸Ö'Õ¶Õ« Õ½Õ¶Õ¶Õ¤Õ« Ö"Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ¨: Ժողովրդի մեջ տարածված սխալ կարծիք կա, որ հղին պետք է ուտի երկուսի փոխարեն, բայց դա կարող է գիրացման պատճառ դառնալ, որը վնաս է և՛ պտղին, և՛ հղի կնոջը: Բացառվում է նաև հղիության ընթացքում հատուկ սննդակարգերի հետևելը, եթե դրանց համար չկան բժշկի կողմից հատուկ ցուցումներ: Բայց ոչ բոլոր հղիներն են հասկանում, թե որքան կարևոր է ճիշտ սննդակարգը: Ոմանք կազմվածքի համար սկսում են իրենց զրկել նորմալ սննդից: Պետք է սնվել քիչ չափաբաժիններով, բայց` հաճախակի, օգտագործել վիտամիններով, հանքային աղերով հարուստ սնունդ: Պետք է հրաժարվել «արագ սնունդ» կոչվածից: Ինչպե՞ս է ավելանում քաշը հղիության ընթացքում: Քաշի ավելացումն առաջին եռամսյակում աննկատ է, իսկ եթե առկա են սրտխառնոց, փսխումներ, կարող է անգամ քաշի անկում դիտվել: Երկրորդ եռամսյակում հղիի մոտ նկատվում է ախորժակի բարձրացում և, բնականաբար, նաև քաշի ավելացում: Բայց պետք է չտրվել քաղցի զգացումին: Երրորդ եռամսյակից յուրաքանչյուր ամիս քաշն ավելանում է մեկ կգ-ով, որում արդեն դեր ունի աճող պտուղը: Մինչև ծննդաբերությունը քաշի թույլատրելի ավելացումը 9-13 կգ է, երկվորյակների դեպքում՝ 16-21 կգ: Ընդհանրապես, նորմալ չէ ո՛չ քաշի պակաս ավելացումը, ո՛չ էլ սպասվածից ավելին: Քաշի պակասը երկրորդ և երրորդ եռամսյակներում կարող է հանգեցնել պտղի զարգացման ախտաբանության: Քաշի ավելցուկը նպաստում է հղիության հեստոզների, այտուցների, զարկերակային գերճնշման, հղիության դիաբետի, որոնք կարող են բարդացնել և՛ հղիության, և՛ ծննդաբերության ընթացքը: Ի՞նչ դեր ունեն վիտամինները հղիության ընթացքում: Հին լատիներենով վիտամին բառի հիմքում հենց կյանքն է (լատիներեն` Vita, կյանք բառից): Հետևաբար, դժվար չէ պատկերացնել նրա անփոխարինելի դերը օրգանիզմի, և հատկապես նոր կյանք աշխարհ բերող հղի կնոջ օրգանիզմի համար՝ պտղի աճի և զարգացման այդ կարևորագույն ինը ամիսների ընթացքում: Վիտամինների պակասը կամ բացակայությունն այդ ժամանակ կարող են առաջացնել հղիության հետ կապված խնդիրներ, պտղի զարգացման խանգարումներ: Ô»Õ¶Õ¹ÕºÕ«Õ½Õ«ÕžÕ¶ Õ§ Õ¾Õ«Õ¿Õ¡Õ´Õ«Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« ÕºÕ¡Õ°Õ¡Õ¶Õ»Õ¨ Õ°Õ²Õ«Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¥Õ¼Õ¡Õ´Õ½ÕµÕ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´: Հղիության տարբեր եռամսյակներում վիտամինների նկատմամբ պահանջը տարբեր է: Վիտամինների անհրաժեշտ քանակը հատկապես շատ կարևոր է առաջին եռամսյակում, երբ ձևավորվում են պտղի կարևոր կենսական օրգանները, և այդ ընթացքում ցանկացած շեղում կարող է լուրջ արատների պատճառ դառնալ: Այս եռամսյակում ապագա մայրերին առավել անհրաժեշտ են ֆոլաթթուն և վիտամին E-ն, որոնք նպաստում են պտղի նորմալ զարգացմանը: Այդ վիտամինների պակասը կարող է փոքրիկի մոտ ներարգանդային մի շարք արատների պատճառ դառնալ: Այս շրջանում մեծ է նաև յոդի դերը և կարևոր է յոդ պարունակող որոշ պատրաստուկների ընդունումը: Երկրորդ և երրորդ եռամսյակում հղիի և պտղի պահանջը վիտամինային կոմպլեքսի և որոշ միկրոէլեմենտների նկատմամբ ավելանում է: Կարևոր են երկաթը՝ սակավարյունության կանխարգելման, մագնեզիումը՝ սիրտ-անոթային համակարգի, կալցիումը՝ ոսկրային համակարգի ձևավորման համար: Ô½Õ¸Õ½Õ¥Õ¶Ö" Õ°Õ²Õ« Õ¯Õ¶Õ¸Õ» Ö…Ö€Õ£Õ¡Õ¶Õ«Õ¦Õ´Õ« Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€ Õ¿Õ¡Ö€Õ¢Õ¥Ö€ Õ¾Õ«Õ¿Õ¡Õ´Õ«Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Ö…Õ£Õ¿Õ¡Õ¯Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ´Õ¡Õ½Õ«Õ¶: Վիտամին A-ն (բետա-կարոտին) խիստ անհրաժեշտ է ոսկրերի, ատամների, մաշկի և տեսողության զարգացման համար: Այս վիտամինը պարունակվում է կաթի, ձվի, գազարի, կարտոֆիլի, սպանախի, դդմի, նարնջագույն և դեղին միրգ-բանջարեղենի մեջ: Վիտամին B1-ը նպաստում է ստամոքս-աղիքային, նյարդային համակարգերի և մաշկի նորմալ զարգացմանը: Այս վիտամինով հարուստ են լոբազգիները, կաթնաշոռը, թեփով բրնձը, գարին, ձուն, կարտոֆիլը, կաթը, ձուկը, տավարի միսը: Վիտամին B6-ը նպաստում է արյան կարմիր գնդիկների ձևավորմանը, պտղի կենտրոնական նյարդային և իմունային համակարգի զարգացմանը: Այս վիտամինն առկա է ձկնեղենի, ձվի, թռչնամսի, սիսեռի, լոբու, լյարդի, գազարի, ծաղկակաղամբի, հացահատիկի (վարսակ, գարի), արևածաղկի սերմերի, ընկույզի մեջ: Վիտամին B9-ը (ֆոլաթթու) կարևոր է նյարդային խողովակի ձևավորման համար: Նրա պակասը պտղի մոտ կարող է հանգեցնել զարգացման արատների (spina bifida), իսկ հղի կնոջ մոտ՝ սակավարյունության, գլխացավերի, թուլության, սրտխփոցների, գրգռված վիճակի: Ֆոլաթթվով հարուստ են կանաչ տերևները, բանջարեղենը, բրոկոլին, սունկը, ճակնդեղը, ծաղկակաղամբը, ընդեղենը, հացը, նարինջը, ելակը: Վիտամին B12-ը կարևոր է պտղի նյարդային համակարգի, արյան գնդիկների ձևավորման համար: Պակասը կամ բացակայությունը հանգեցնում են պտղի թերաճի, գլխուղեղի բջիջների թերզարգացման, սակավարյունության: Այս վիտամինով հարուստ են կաթը, ձկնեղենը՝ իշխանը, տավարի միսը, խոզապուխտը, թռչնամիսը: Վիտամին D-ն անհրաժեշտ է ոսկրերի, ատամների ձևավորման համար, նպաստում է կալցիումի և ֆոսֆորի յուրացմանը: Վիտամին D-ով հարուստ են կաթը, միսը, ձկնեղենը, օրգանիզմում առաջանում է նաև արևի լույսի ազդեցությամբ: Վիտամի E-ն հակաօքսիդանտային հատկություն ունի, ամրացնում է իմունային համակարգը, լայնացնում անոթները, նպաստում հեստոզների կանխարգելմանը: Առավել շատ Վիտամի E պարունակում են շիլաները, ցորենի ածիկը, ձիթայուղը, ընկուզեղենը: Վիտամին K-ն կարևոր է արյան մակարդելիության գործընթացների համար: Ավելի շատ պարունակում են կանաչ տերևները, բանջարեղենը, տավարի միսը, չրեղենը: Ի՞նչ խորհուրդ կտաք հայ կանանց: Հաշվի առնելով մեր երկրի այսօրվա իրավիճակը՝ որպես բժիշկ, որպես մանկաբարձ-գինեկոլոգ և որպես հայ մարդ, խորհուրդ եմ տալիս, հորդորում եմ՝ շատ բալիկներ ունենալ: Պետք է ունենանք ամուր ընտանիքներ՝ շատ, առողջ բալիկներով: Մեր ազգի առաջ բոլորս պարտավորություն ունենք և պետք է շատանանք, ավելացնենք երկրի պահապաններին: Ու տա՛ Աստված, որ մեր բոլոր երեխաները մեծանան խաղաղ երկնքի տակ և հզորացնեն մեր հայրենիքը: