115 views

Ô»ÕžÕ¶Õ¹ Õ§ Õ±Õ¾Õ¡Ö€Õ¡Õ¶Õ« Õ¯Õ«Õ½Õ¿Õ¡Õ¶: Կիստաները ուռուցքանման գոյացություններ են, որոնց խոռոչը լցված է տարբեր հյուսվածքներով և հեղուկով, այդ թվում նաև՝ արյունով: Ô¿Õ«Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ¥Ö€ Õ¡Õ¼Õ¡Õ¾Õ¥Õ¬ Õ°Õ¡Õ³Õ¡Õ­ Õ°Õ¡Õ¶Õ¤Õ«ÕºÕ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶ Õ¾Õ¥Ö€Õ¡Ö€Õ¿Õ¡Õ¤Ö€Õ¸Õ²Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¿Õ¡Ö€Õ«Ö"Õ¸Ö'Õ´. Õ¤Õ¡Õ·Õ¿Õ¡Õ¶Õ¡Õ¤Õ¡Õ¤Õ¡Ö€Õ« ÕªÕ¡Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯ Õ¤Ö€Õ¡Õ¶Ö" Õ¡Õ¾Õ¥Õ¬Õ« Ö"Õ«Õ¹ Õ¥Õ¶ Õ°Õ¡Õ¶Õ¤Õ«ÕºÕ¸Ö'Õ´: Ձվարանի կիստայի ի՞նչ տեսակներ կան: Տարբերում են ֆոլիկուլյար, դեղին մարմնի, մուցինոզ, դերմոիդ, էնդոմետրոիդ կիստաներ և այլն: Ô»Õ¶Õ¹Õ¸ÕžÖ' Õ¥Õ¶ Õ¡Õ¼Õ¡Õ»Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Ö‡ Õ«Õ¶Õ¹ÕºÕ¥ÕžÕ½ Õ¥Õ¶ Õ¤Ö€Õ½Ö‡Õ¸Ö€Õ¾Õ¸Ö'Õ´: Ֆոլիկուլյար կիստաներն ավելի հաճախ են հանդիպում, առաջանում են օվուլացիայի խանգարումներից: Ենթադրվում է, որ պատճառը հիպոֆիզի հոնադոտրոպինների արտադրության խանգարումն է: Այս դեպքում ֆոլիկուլյար հեղուկը չի ենթարկվում ներծծման (ռեաբսորբցիայի), ինչը բերում է կիստայի առաջացման: Այս կիստաների չափերը տատանվում են 3-10 սմ սահմաններում: Ոչ մեծ չափերի կիստաները հիմնականում ինքնուրույն վերանում են` 3 դաշտանային ցիկլի ընթացքում: Հաջորդ` ամենատարածվածը, դեղին մարմնի կիստան է, որն առաջանում է դաշտանային ցիկլի երկրորդ ֆազայում` դեղին մարմնից: Պատճառը, հաճախ, հորմոնալ խանգարումներն են, արյունամատակարարման խախտումը` դեղին մարմնի հավելումներում, հղիության արհեստական ընդհատումը, հորմոնալ հակաբեղմնավորիչները: Այս կիստաները հիմնականում ինքնուրույն անհետանում են: Ձվարանների մուցինոզ կիստաները բազմախոռոչ բարորակ ուռուցքներ են, որոնք հիմնականում լորձ են պարունակում և արագ են աճում: Սրանք մյուս կիստաներից տարբերվում են իրենց մեծ չափերով. կարող են հասնել մինչև 20-30 սմ: Հաջորդը ձվարանի դերմոիդ կիստաներն են: Այս կիստաները զարգանում են էմբրիոնի զարգացման փուլում` խանգարումների արդյունքում: Պարունակում են ձվարանին ոչ հատուկ հյուսվածքներ՝ ոսկրեր, մազ, ատամ, ճարպային հյուսվածք և այլն: Դրանք չեն ազդում հորմոնալ ֆոնի վրա, սակայն, հասնելով մեծ չափերի, նվազեցնում են ձվարանային առողջ հյուսվածքի ծավալը: Վիրահատության ժամանակ փորձ է արվում փրկել ձվարանային հյուսվածքի առողջ մասը: Կան նաև էնդոմետրոիդ կիստաներ, որոնք առաջանում են, երբ արգանդի ներքին բջիջնները տարածվում են ձվարանների վրա: Ախտաբանական հյուսվածքի բջիջները պահպանում են ցիկլիկ հորմոնալ կախվածությունը: Ô»ÕžÕ¶Õ¹ Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ¶Õ·Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Õ¾ Õ¥Õ¶ Õ« Õ°Õ¡ÕµÕ¿ Õ£Õ¡Õ¬Õ«Õ½: Կիստաներին ամենաբնորոշ ախտանշաններն են՝ դաշտանային ֆունկցիայի խանգարումը, անկանոն արյունային արտադրությունը և այլն: Եթե ձվարանների ֆունկցիան խիստ տուժած է, կարող է և անպտղություն զարգանալ: Ի՞նչ բարդություն կարող են առաջացնել կիստաները: Կան կիստաների տեսակներ, որոնք ունեն չարորակացման բարձր ռիսկ և կարող են ենթարկվել մալիգնիզացիայի: Հաճախ հանդիպող բարդություն է կիստայի տոտիկի ոլորումը, որի հետևանքով առաջանում են ուժեղ ցավեր և հյուսվածքի մեռուկացում: Ô»Õ¶Õ¹ÕºÕ¥ÕžÕ½ Õ¡Õ­Õ¿Õ¸Ö€Õ¸Õ·Õ¥Õ¬ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨: Ախտորոշման համար կատարվում է ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ), կարող է մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիայի անհրաժեշտություն առաջանալ: Ô¿Õ«Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¢Õ¸Ö'ÕªÕ´Õ¡Õ¶ Õ«ÕžÕ¶Õ¹ Õ´Õ¥Õ©Õ¸Õ¤Õ¶Õ¥Ö€ Õ¯Õ¡Õ¶: Ô¿Õ«Õ½Õ¿Õ¡Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ¸Ö€Õ¸Õ· Õ¤Õ¥ÕºÖ"Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´ Õ«Õ¶Ö"Õ¶Õ¸Ö'Ö€Õ¸Ö'ÕµÕ¶ Õ¾Õ¥Ö€Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶: ÔµÕ©Õ¥ Õ¤Õ¡ Õ¿Õ¥Õ²Õ« Õ¹Õ« Õ¸Ö'Õ¶Õ¥Õ¶Õ¸Ö'Õ´, Õ¯Õ«Ö€Õ¡Õ¼Õ¾Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶ Õ¯Õ¸Õ¶Õ½Õ¥Ö€Õ¾Õ¡Õ¿Õ«Õ¾ Ö‡ Õ¾Õ«Ö€Õ¡Õ°Õ¡Õ¿Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¢Õ¸Ö'ÕªÕ´Õ¡Õ¶ Õ´Õ¥Õ©Õ¸Õ¤Õ¶Õ¥Ö€: Կոնսերվատիվ բուժման շրջանակում՝ հորմոնալ խախտման դեպքում, նշանակվում են հորմոններ: Եթե դա արդյունք չի տալիս, իրականացվում է վիրաբուժական միջամտություն, որի միակ նպատակը, հատկապես վերարտադրողական տարիքում, առավելագույն օրգանապահպան վիրահատությունն է: Հիմնականում՝ 99 տոկոս դեպքերում, անկախ կիստայի տեսակից և չափերից, վիրահատությունը կատարվում է լապարոսկոպիկ եղանակով: Հարցազրույցը՝ մանկաբարձ-գինեկոլոգ Արմեն Գասպարյանի morevmankan.am