125 views

Շագանակագեղձի բարորակ գերաճ (ՇԲԳ) , անվանում են նաև շագանակագեղձի ադենոմա (ՇԱ) կամ ադենոֆիբրոմիոմատոզ հիպերպլազիա , իրենից ներկայացնում է շագանակագեղձի բարորակ նորագոյացություն, որը զարգանում է գեղձային էպիթելից կամ շագանակագեղձի ստրոմայից։ ՇԲԳ-ի հանգույցները աստիճանաբար աճելով սեղմում են միզուկի պրոստատիկ հատվածը և առաջացնում միզարձակության խանգարումներ։ ՇԲԳ-ն ոչ քաղցկեղային հիվանդություն է , որևէ կապ չունի քաղցկեղի հետ և քաղցկեղի չի վերածվում։ ՇԲԳ-ն սովորաբար հանդիպում է 50 տարեկանից հետո և տարիքի հետ զուգահեռ դրա հաճախությունը աճում է։ ՇԲԳ-ի ախտանիշները կարելի է բաժանել երկու մասի՝ պայմանավորված շագանակագեղձի օբստրուկտիվ կոմպոնենտով և դրա նկատմամբ միզապարկում զարգացած պատասխանով։ Օբստրուկտիվ կոմպոնենտը կարելի է բաժանել երկու մասի՝ մեխանիկական և դինամիկ։ Մեխանիկական օբստրուկցիան պայմանավորված է շագանակագեղձի «երեք բլթերի» պատկերացմամբ, երբ գերաճը նկարագրվում է որպես միջային և երկու կողմնային բլթերի չափերի մեծացում։ Մատնային քննությամբ գնահատվող շագանակագեղձի չափերը հաճախ ուղղակիորեն կապված չեն ախտանիշների արտահայտվածության հետ, քանի որ միջային բիլթը գործնականորեն հնարավոր չէ շոշափել։ Դինամիկ օբստրուկցիան բացատրվում է վեգետատիվ նյարդային համակարգի կողմից ստրոմայի հարթ մկանունքի գրգռմամբ։ Ալֆա-ադրենոռեցեպտորների պաշարիչները իջեցնում են այս մկանունքի տոնուսը և թեթևացնում օբստրուկցիան։ Իրիտատիվ ախտանիշների զարգացումը պայմանավորված է միզապարկի պատասխանով՝ առաջացած մեզի արտահոսքի խանգարմանը։ Դրա հետևանքով զարգանում է դետրուզորի հիպերտրոֆիա, հիպերպլազիա, կուտակվում է կոլլագեն։ Հետագայում, հիպերտրոֆիայի ենթարկված մկանաթելերի միջև գոյանում են լորձաթաղանթի ճողվածքներ, որոնք կոչվում են «կեղծ դիվերտիկուլներ», քանի որ բաղկացած են միայն լորձային և սերոզ շերտերից։ Օբստրուկտիվ ախտանիշները ներառում են դժվարամիզություն, մեզի շիթի բարակում և թուլություն, միզապարկը դատարկել չկարողանալու զգացողություն, հաճախամիզություն, պրկում՝ միզարձակությունը սկսելու համար, վերջում նաև մեզի դրիբլինգ։ Ամերիկյան ուրոլոգիական ասոցիացիան մշակել է հատուկ հարցաշար՝ գնահատելու օբստրուկտիվ և իրիտատիվ ախտանիշների արտահայտվածությունը: Պետք է կատարել մեզի ընդհանուր հետազոտություն, որոշել կրեատինինի մակարդակը արյան մեջ, որոշել պրոստատ սպեցիֆիկ հակածնի մակարդակը:Գերձայնային հետազոտությունը խորհուրդ է տրվում կատարել ամեն դեպքում, հատկապես եթե առկա են ՇԲԳ-ին ոչ բնորոշ անամնեստիկ տվյալներ և գանգատներ՝ արյունամիզություն, երիկամային անբավարարություն և այլն։ Տարբերակիչ ախտորոշում Շագանակագեղձի բարորակ գերաճը պետք է տարբերակել միզուկի և միզապարկի վզիկի նեղացումից, միզապարկի քարերից և շագանակագեղձի քաղցկեղից։ Անամնեզում գործիքային հետազոտությունը միզուկի վրա, միզուկաբորբը, վնասվածքները, հեմատուրիան, ցավը միզելուց, մատնային քննության կասկածելի արդյունքը, թարախը մեզում, շաքարախտը, աղիքային խանգարումները և այլ ախտանիշներ թույլ են տալիս տարբերակել ՇԲԳ-ն վերը նշված հիվանդություններից։ Ô²Õ¸Ö'ÕªÕ¸Ö'Õ´ Ախտորոշումը դնելուց հետո հիվանդը պետք է մանրամասնորեն տեղյակ պահվի բուժման բոլոր հնարավոր և ընդունելի տարբերակների մասին, վերջիններիս դրական, բացասական և կողմնակի հետևանքներով հանդերձ։ Թուլյ սիմպթոմատիկ հիվանդների համար (IPSS = 0-7 միավոր) լավագույն տարբերակը հսկողությունն է։ Բուժական միջոցների ողջ սպեկտրի հակառակ ծայրին վիրահատական բացարձակ ցուցումներն են այն հիվանդների համար, որոնք սուր միզակապության կապակցությամբ մեզը կաթետերով բաց թողնելուց հետո իսկ չեն միզում, որոնք ունեն արտահայտված մակրոհեմատուրիա, երկրորդային քարեր միզապարկում, երկրորդային երիկամային անբավարարություն, միզապարկի խոշոր դիվերտիկուլներ։ Հսկողության պարագայում հիվանդության զարգացման կամ բարդությունների զարգացման հավանականություն դեռ հայտնի չէ։ Այդուհանդերձ, պարզ է, որ հիվանդության զարգացումն անխուսափելի չէ, և հիվանդների որոշ մասը այդպես էլ երբեք դեղորայքային կամ վիրաբուժական միջամտության կարիք չի ունենա։ Ô´Õ¥Õ²Õ¸Ö€Õ¡ÕµÖ"Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¢Õ¸Ö'ÕªÕ¸Ö'Õ´ Ալֆա-պաշարիչներ ։ մարդու շագանակագեղձը և միզապարկի վզիկը պարունակում են ալֆա-1 ադրենոռեցեպտորներ, և համապատասխան ագոնիստների ազդեցության տակ նկատվում են կրճատումներ։ Այս տեղերում հիմնականում գտնվում են ալֆա-1a ադրենոռեցեպտորներ, և ցույց է տրված, որ դրանց պաշարումը բերում է ՇԲԳ-ի հետ կապված ախտանիշների և գանգատների սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ լավացման։ 5-ալֆա ռեդուկտազի ինհիբիտորներ ։ Այս խմբի պրեպարատները պաշարում են տեստոստերոնի ձևափոխումը դիհիդրոտեստոստերոնի (ԴՀՏ)։ Վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այս խմբի ներկայացուցիչները զգալիորեն իջեցնում են սուր միզակապության հավանականությունը մեծ գեղձերով տղամարդկանց մոտ։ Այս երկու խմբերի պրեպարատներով բուժումը կոչվում է ՇԲԳ-ի համակցված բուժում, որը բավականին արդյունավետ է։ ÕŽÕ«Ö€Õ¡Õ°Õ¡Õ¿Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¢Õ¸Ö'ÕªÕ¸Ö'Õ´ Շագանակագեղձի ներմիզուկային մասնահատում (ՇՆՄՄ, TURP) ։ Ադենոմէկտոմիաների 95%-ը կատարվում է այս էնդոսկոպիկ եղանակով, որը պահանջում է 1-2 օրով հոսպիտալացում։ ՇՆՄՄ-ն համարվում է ՇԲԳ-ի բուժման «ոսկե ստանդարտ»։ Շագանակագեղձի ներմիզուկային հատում ՝ միզապարկի վզիկի բարձր լինելու դեպքում և երբ գեղձի բլթերն արտահայտված չեն։ Բաց ադենոմէկտոմիա , որը կարող է կատարվել ներմիզապարկային և հետցայլքային եղանակներով; վերջինիս դեպքում միզապարկը չի բացվում։