95 views

Երեխաների և դեռահասների ոսկրերի մետաբոլիկ հիվանդությունների շարքում առանձնակի տեղ են գրավում ոսկրերի հանքայնացման խանգարումները` ռախիտը և օստեոմալացիան : Ռախիտը ոսկրի հանքայնացման խանգարումն է աճման գոտիների մակարդակով, մինչդեռ օստեոմալացիան վերաբերվում է ոսկրային մատիքսի անբավարար հանքայնացմանը: Քանի դեռ աճման գոտիները բաց են, ռախիտը և օստեոմալացիան սովորաբար ընթանում են միաժամանակ, իսկ աճման գոտիների փակվելուց հետո առաջանում է միայն օստեոմալացիա: Չնայած ռախիտը առավել հաճախ հանդիպում է 3-18 ամսական երեխաների շրջանում, այն կարող է ի հայտ գալ նաև նորածնային շրջանում և դեռահասների մոտ: 21-րդ դարում վիրտամին D դեֆիցիտային ռախիտը հանդիսանում է երեխաների սնուցման խանգարման կարևոր պատճառ: Ռախիտի տարածվածությունը տարբեր տարածաշրւաններում համընկնում է բնական ինսոլյացիայի անբավարարության հետ: Աշնանը և ձմռանը ծնված երեխաները ռախիտով հիվանդանում են ավելի հաճախ և ավելի ծանր: Վիտամին D դիֆիցիտային ռախիի տարածվածությունը արևոտ երկրներում բացատրվու է ` -հասարակական կամ կրոնական սովորույթներով /ամբողջ մարմինը ծածկող հագուստի կրում/, -սննդի հետ կալցիումի և ֆոսֆորի պակաս ընդունմամբ/ այն համայքները, որոնց սննդաբաժնում գերակշռում է եգիպտացորենը/: Հատկապես խոցելի են բարեխառն կլիմայում բնակվող սևամորթ էմիգրանտները, որոնց մուգ մաշկում ի համեմատ սպիտակ մաշկի ` համարժեք քանակի վիտամին D սինթեզելու համար պահանջվում է 5-10 անգամ ավելի շատ արևի լույս: Վիտամին D դիֆիցիտային ռախիտի առաջացման բարձր ռիսկ ունեն բացառապես կրծքով կերակրվող երեխաները: Կրծքի կաթում վիտամին D-ի պարունակությունը բավարար չէ և կախված է մոր օրգանիզմում վիտամին D-ի քանակից: ÕŽÕ«Õ¿Õ¡Õ´Õ«Õ¶ D Գոյություն ունի D-ի 2 բնական ձև ` վիտամին D3 /խոլեկալցիֆերոլ/ և վիտամին D2 /էրգոկալցիֆերոլ/: D վիտամինի հիմնական աղբյուրը հանդիսանում է նրա ֆոտսբիոենեզը մաշկում արևի ՈՒՄ ճառագայթների ազդեցությամբ: Սակայն , գոյություն ունեն D վիտամինի մաշկային սինթեզի մի շարք սահմանափակումներ. -կլիմայական պայմանները . օր. ձմեռային արևի անարդյունավետություն, ամպամած և անձրևային եղանակներ, -մարմինը ամբողջությամբ ծածկող հագուստի կրում մուսուլման կանանց կողմից, -ցածր մաշկային սինթեզ մգամաշկ մարդկանց մոտ: Բացի այդ , արևի ճառագայթների ուղղակի ազդեցությունը խորհուրդ չի տրվում վաղ հասակի երեխաներին, քանի որ կա այրվածքի և մաշկի քաղցկեղի զարգացման վտանգ: Ուստի կարևորվում է նրա ընդունումը սննդի և հավելումների միջոցով: Վիտամին D-ի հիմնական սննդային աղբյուները - Ձողաձկան լյարդի յուղ - Ոստրեներ /Խեցեմորթներ - սնկեր - Ձկնեղեն -Ձու - Վիտամին D-ով հարստացված կաթնամթերք, հացամթերք, ընդեղեն - Ô½Õ¡Õ¾Õ«Õ¡Ö€ -Ô¿Õ¡Õ© Որոշ ձկան յուղեր պարունակում են նաև A վիտամինի մեծ քանակներ, որի հավելյալ ընդունումը կարող է վնասել լյարդը և առաջացնել կոտրվածքներ: Կալցիումի դեֆիցիտի հիմնական պատճառները` Ca-ի սննդային դեֆիցիտ PTH արտադրման քչացումը ռեզիստենություն PTH-ի ազեցության նկատմամբ Հիպոկալցիեմիայի անհաս և ցածր քաշ ունեցող նորածինները, որոնք չեն հասցրել ձեռք բերել հանքային նյութերի բավարար քանակներ:Բացառապես կրծքով կերակրումը նրանց չի ապահովում Ca և P բավարար քանակություն: Ռախիտի կլինիկական դրսևորումները D վիտամինի անբավարարություն ունեցող երեխաները հաճախ ասիմպտոմատիկ են: Այն շարունակվում է ամիսներ, մինչ ի հայտ կգան ռախիտի բնորոշ ֆիզիկական և ռենտֆենաբանական նշանները: Վիտամին D դիֆիցիտային ռախիտի կլինիկական պատկերը ներառում է ոսկրային ձևախախտումներ և ոսկրային ցավեր, որոնք հաճախ ընթանում են նորմոկալցիեմիայով կամ ասիմպտոմատիկ հիպոկալցիեմիայով: Սիմպտոմատիկ հիպոկալցիեմիան ավելի հաճախ դիտվում է կրծքահասակ երեխաների և դեռահասների մոտ, ինչը բացատրվում է նրանց աճման ավելի արագ տեմպերով և հանքային նյութերի ավելի մեծ պահանջարկով: Ընդ որում, հիպոկալցիեմիայի նշանները կարող են ի հայտ գալ ավելի վաղ, քան ոսկրային դրսևորումները: Վիտամին D-ի ծանր դեֆիցիտը կարող է ունենալ նաև ատիպիկ դրսևորումներ դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիա, միելոֆիբլոգ և անեմիա: Հիպոկալցեմիայի նշաններ Տետանիա /կարպոպեդալ սպազմ/ Լարինգոսպազմ և ստրիդոր, ապնեիկ նոպաներ Ցնցումներ Õ"Õ¯Õ¡Õ¶Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ°Õ«ÕºÕ¸Õ¿Õ¸Õ¶Õ«Õ¡ Ö‡ Õ©Õ¸Ö'Õ¬Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Ô½Õ¾Õ¸Õ½Õ¿Õ¥Õ¯Õ« Õ¶Õ·Õ¡Õ¶-Õ¤Õ«Õ´Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¶ÕµÕ¡Ö€Õ¤Õ¨ Õ¢Õ¡Õ­Õ¥Õ¬Õ«Õ½ Õ¡Õ¼Õ¡Õ»Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¾Õ¥Ö€Õ«Õ¶ Õ·Ö€Õ©Õ¸Ö'Õ¶Ö"Õ« Õ¯Õ®Õ¯Õ¸Ö'Õ´ Տրուսոյի նշան-հրահրվում է կարպոպեդալ սպազմ բազուկը սեղմելիս. օր. տոնոմետրի մանժեով /շարժիչ նյարդի իշեմիա/ Ռախիտի ոսկրային դրսևորումները Ռախիտի դեպքում ախտահարվում են բոլոր ոսկրերը, առավելապես ինտեսիվ աճման և ֆիզիոլոգիական ծանրաբեռնման տեղամասերում: Գանգի ոսկրերի փափկացում և բարակում Օլիմպիակա ճակատ -ճակատաոսկրերի և գագաթոսկրերի արացցում Գաղտունների փակման ուշացում -ռախիտը կարող է զուգակցել նաև գաղտունների վաղ փակման և կրանիոսինոստոզի հետ Ô´Õ¥Õ¶Õ¿Õ¡Õ¬ Õ­Õ¶Õ¤Õ«Ö€Õ¶Õ¥Ö€ - 1.ատամների ծկթման ուշացում, 2.Õ§Õ´Õ¡Õ¬Õ« Õ°Õ«ÕºÕ¸ÕºÕ¬Õ¡Õ¦Õ«Õ¡- Õ¯Õ¡Ö€Õ«Õ¥Õ½, 3.դենտալ աբսցեսներ-բնորոշ են հիպոֆոսֆատեմիկ ռախիտին ÕˆÕ²Õ¶Õ¡Õ·Õ¡Ö€Õ« Õ±Ö‡Õ¡Õ­Õ¡Õ­Õ¿Õ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€ - Õ¯Õ«Ö†Õ¸Õ¦, Õ½Õ¯Õ¸Õ¬Õ«Õ¸Õ¦ ÕŽÕ¥Ö€Õ»Õ¸Ö'ÕµÕ©Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ±Ö‡Õ¡Õ­Õ¡Õ­Õ¿Õ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€ -Õ¾Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ½Õ¡ÕµÕ«Õ¶ /0-Õ¡Õ±Ö‡/, Õ¾Õ¡Õ¬Õ£Õ¸Ö'Õ½Õ¡ÕµÕ«Õ¶ X -Õ¡Õ±Ö‡ / Ö‡ Õ¸Õ¬Õ¸Ö€Õ¡ÕºÕ¿Õ¸Ö'ÕµÕ¿ Õ±Ö‡Õ¡Õ­Õ¡Õ­Õ¿Õ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€ Կոնքի ձևախախտում-աղջիկների ռախիտիկ կոնքը հետագայում խնդիրներ է ստեղծում ծննդաբերության ընթացքում: Ô±ÕºÖ€Õ¥Ö" Õ¡Õ¼Õ¸Õ²Õ»` Պատրաստեց`http://aroxjblog.am/