335 views

Օմեգա-3 պոլիչհագեցած ճարպաթթուները ալիֆատիկ շարքի ճարպաթթուներ են, որոնք պարունակում են չհագեցած C=C կրկնակի կապ՝ օմեգա-3 դիրքում։ Օմեգա-3 տերմինը վերաբերում է ճարպաթթվի մեթիլենային ծայրից ածխածնի 3-րդ ատոմի մոտ ածխածին-ածխածին կրկնակի կապին։ Առավել կարևոր օմեգա-3 ճարպաթթուներից են ալֆա-լինոլենաթթուն, էյկոզապենտաենաթթուն և դոկոզահեքսաենաթթուն։ Օմեգա-3 պոլիչհագեցած ճարպաթթուները հաճախ անվանում են նաև «էական» ճարպաթթուներ։ Այս անվանումը տրվել է հետազոտողների կողմից, ովքեր հայտնաբերել են նրանց նշանակությունը երեխաների նորմալ աճի համար։ Օմեգա-3 պոլիչհագեցած ճարպաթթուների ոչ մեծ քանակությունը սննդակարգում (կալորիաների ընդհանուր քանակի մոտավորապես 1 տոկոսը) նպաստում է նորմալ աճին, իսկ մեծ քանակությունը չի ունենում լրացուցիչ էֆեկտ։ Կապված օմեգա-3 ճարպաթթուների մեծ կենսաբանական նշանակության հետ՝ այս ճարպաթթուները լայնորեն կիրառվում են բժկության հետևյալ ոլորտներում. Սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների կանխարգելում, Ô¶Õ¡Ö€Õ¯Õ¥Ö€Õ¡Õ¯Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ°Õ«ÕºÕ¥Ö€Õ¿Õ¸Õ¶Õ«Õ¡ÕµÕ« Ö‡ Õ¡Õ©Õ¥Ö€Õ¸Õ½Õ¯Õ¬Õ¥Ö€Õ¸Õ¦Õ« Õ¯Õ¡Õ¶Õ­Õ¡Ö€Õ£Õ¥Õ¬Õ¸Ö'Õ´, ÕˆÖ'Õ²Õ¥Õ²Õ« Õ¡Õ·Õ­Õ¡Õ¿Õ¡Õ¶Ö"Õ« Õ¯Õ¡Ö€Õ£Õ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ¸Ö'Õ´, Ինֆեկցիոն հիվանդությունների, հոդերի ախտահարման կանխարգելում, Ô±Õ¸Ö'Õ¿Õ¸Õ«Õ´Õ¸Ö'Õ¶ Õ°Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¯Õ¡Õ¶Õ­Õ¡Ö€Õ£Õ¥Õ¬Õ¸Ö'Õ´, Ô±Õ¼Õ¸Õ²Õ» Õ°Õ²Õ«Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Ö‡ Õ¯Ö€Õ®Ö"Õ¸Õ¾ Õ¯Õ¥Ö€Õ¡Õ¯Ö€Õ´Õ¡Õ¶ Õ·Ö€Õ»Õ¡Õ¶Õ« Õ°Õ¡Õ´Õ¡Ö€, Հեպատոպրոտեկտոր ազդեցություն, Աստմայի ժամանակ շնչառական ուղիների սպազմի նվազեցում, Ուռուցքային հիվանդությունների կանխարգելում, Կան տվյալներ օրգանիզմի ԴՆԹ-ի մոլեկուլում տելոմերների պահպանման և նույնիսկ վերականգնման վրա օմեգա-3 ի ազդեցության մասին, ինչը բերում է կյանքի տևողության մեծացման։ Էյկոզապենտաենաթթուն և դոկոզահեքսաենաթթուն հանդիսանում են ֆիզիոլոգիապես անհրաժեշտ նյութեր։ Դոկոզահեքսաենաթթվի բարձր կոնցենտրացիան գլխուղեղի գորշ նյութում (չոր զանգվածի շուրջ 3%-ը), ֆոտոռեցեպտոր բջիջների արտաքին սեգմենտներում, աչքի ցանցաթաղանթում ցույց է տալիս, որ դոկոզահեքսաենաթթուն հանդիսանում է կենսականորեն անհրաժեշտ ուղեղի և աչքի ֆունկցիաների համար։ Կատարված գիտական հետազոտությունները ապացուցեցին, որ օմեգա-3 պահանջվում է ուղեղի նորմալ գործունեության համար, քանի որ արագ ապահովում է էներգիայի հոսք, որն անհրաժեշտ է բջջից բջիջ ազդակները հաղորդող իմպուլսների հաղորդման համար։ Դա թույլ է տալիս բարձրացնել մտավոր ունակությունները, ինչպես նաև մտքում պահել ինֆորմացիա, առավել արագ այն դրսևորել՝ անհրաժեշտության դեպքում։ Դոկոզահեքսաենաթթուն ակտիվ տեղափոխվում է պլացենտայի միջոցով մորից պտուղ, ինչպես նաև առկա է կրծքի կաթում։ Սրանք փաստեր են, որոնք ցույց են տալիս դոկոզահեքսաենաթթվի կենսաբանական կարևորությունը պտղի զարգացման, իսկ այնուհետև նորածնի աճի և զարգացման համար։ Էյկոզապենտաենաթթուն և դոկոզահեքսաենաթթուն նաև առանցքային նշանակություն ունեն բորբոքային ռեակցիաների հոմեոստազի պահպանման մեջ։ Էյկոզապենտաենաթթուն հանդիսանում է բարձր ակտիվությամբ օժտված իմունոբորբոքային կարգավորիչների՝ թրոմբոքսանների, պրոստոգլանդինների և լեյկոտրիենների նախորդը։ Բացի դրանից, էյկոզապենտաենաթթվի և դոկոզահեքսաենաթթվի վերջերս նկարագրված օքսիդացված մետաբոլիտները՝ ռեզոլվինները, դոկոզատրիենները և նեյրոպրոտեկտինները, օժտված են ինչպես հակաբորբոքիչ, այնպես էլ պաշտպանակն ֆունկցիաներով։ Օմեգա-3 պոլիչհագեցած ճարպաթթուների հիմանակն սննդային աղբյուրներն են. Ձկան յուղ Կտավատի աղացած սերմեր և կտավատի յուղ Ô±Õ£Õ¡Ö€Õ«Õ¯Õ¸Õ¶Õ« ÕµÕ¸Ö'Õ² Õ"Õ¡Õ¶Õ¡Õ¶Õ¥Õ­Õ« ÕµÕ¸Ö'Õ² Ձկան յուղի ամենակարևոր օգտակար հատկությունները: Ձկան յուղն ունի բնական ծագում՝ այն ստանում են ձողաձկան լյարդից: Նրա մեջ կան շատ հանքային նյութեր և վիտամիններ: Ձկան յուղի ամենակարևոր բաղադրիչը օմեգա-3 չհագեցած ճարպաթթուններն են: Հենց դրանք են ձկան յուղի համատարած օգտագործման պատճառը: Օմեգա-3 -ն ունի հակաօքսիդանտային ազդեցություն, որը դանդաղեցնում է օրգանիզմի ծերացման գործընթացը: Օրգանիզմն ավելի դանդաղ է ծերանում, մաշկը մնում է առաձգական և ձիգ, իսկ կանացի գեղեցկությունը պահպանում է բնական տեսքը: Այն դրական է ազդում կանանց արտադրողական համակարգի վրա և հղիության ընթացքում կարգավորում արգանդի տոնուսը: Ձկան յուղի մեջ պարունակվող D վիտամինը շատ օգտակար է հղի կանանց, երբ նրանց մոտ կալցիումի պակաս է զգացվում: Այս վիտամինը օգնում է կալցիումի ներծծմանն աղիքներում և քչացնում է նրա դուրսբերումը մեզի միջոցով: Ամրացնում է սիրտ-անոթային համակարգը Այն իջեցնում է արյան ճնշումը, իջեցնում է տրիգլիցերիդ կոչվող ճարպերի մակարդակն արյան մեջ և կարգավորում է սրտխփոցը: Զարգացնում է երեխաների միտքը Ապացուցվել է, որ հղիության ընթացքում ձկան յուղով հարուստ սնունդ ընդունող մայրերի երեխաները ավելի լավ են կողմնորոշվում և մտավոր բարձր կարողություններ են ունենում: Ô²Õ¡Ö€Õ¥Õ¬Õ¡Õ¾Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ´Õ¡Õ·Õ¯Õ« Ö‡ Õ´Õ¡Õ¦Õ¥Ö€Õ« Õ¾Õ«Õ³Õ¡Õ¯Õ¨ Ձկան յուղը խոնավեցնում է մաշկը, կարող է վերացնել կարմրությունը, բշտիկները կամ ցանը: Այն հոյակապ սնուցում է մազերը` դրանց փայլ, ծավալ հաղորդելով և նպաստելով արագ աճին: Ô²Õ¡Ö€Õ¥Õ¬Õ¡Õ¾Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ°Õ¸Õ£Õ¥Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¡Õ¼Õ¸Õ²Õ»Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨ Պահպանում է դոպամինի և սերոտոնինի մակարդակը, այս երկու հորմոնի հավասարակշռությունը խախտվում է Ալցհեյմերի հիվանդության, շիզոֆրենիայի կամ ընկճախտի ժամանակ: Դիմացկուն է դարձնում եղանակային ալերգիաների նկատմամբ Ուժեղացնում է իմունային համակարգը և պաշտպանում քթի խոռոչը և կանխում է ալերգիկ բորբոքումը: Ô¿Õ¡Õ¶Õ­Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¾Õ«ÕªÕ¸Ö'Õ´Õ¨ Ամրապնդելով սաղմի օրգանները հղիության ժամանակ` օգնում է խուսափել անցանկալի վիժումից: Նվազեցնում է ուղեղի կաթվածի վտանգը Կաթվածը տեղի է ունենում, երբ արյունատար անոթը խցանվում է, իսկ ձկան յուղը օգնում է վերացնել դրան հանգեցնող գործոնները: