103 դիտում

Անքնությունը լուրջ առողջական խնդիր է, որը կարող է ո՛չ միայն ֆիզիկական ինքնազգացողության, այլ նաև հոգեբանական խանգարումների պատճառ լինել:

Անքնության տեսակները

• Առաջնային ինսոմնիա, երբ քնի խանգարումները կապված չեն որևէ հիվանդության կամ իրավճակի հետ

• Երկրորդային ինսոմնիա, որն առաջանում է որևէ հիվանդության հետևանքով՝ ուռուցքային հիվանդություն, վնասվածք, ստամոքսի այրոց, ասթմա, արթրիտ, ընկճախտ, ալկոհոլի կամ որոշ դեղերի ընդունում և այլն:

Ըստ տևողության և հաճախականության տարբերում են.

• քրոնիկ անքնություն, որն արտահայտվում է կանոնավոր քնի խանգարմամբ` մի քանի ամսվա ընթացքում, կամ դիտվում է պարբերաբար՝ 3-4 ամիսը մեկ՝ երկար տարիներ,

• սուր անքնություն` քնի կարճատև խանգարում է, որը կարող է տևել 1 օրից մինչև մի քանի շաբաթ:

Պատճառները

• Ֆիզիկական և մտավոր ծանրաբեռնվածություն,

• սիրտ-անոթային հիվանդություններ,

• էնդոկրին համակարգի գործունեության խանգարումներ,

• գիշերային աշխատանք,

• կյանքի ռիթնի փոփոխություն,

• ստամքս-աղիքային համակարգի խնդիրներ,

• ինքնաթիռով հաճախակի թռիչքներ,

• նյարդային համակարգի հիվանդություններ,

• հուզական ապրումներ,

• սթրեսներ:

Նյարդային համակարգի վրա բացասաբար է ազդում քնաբեր դեղերի երկարատև օգտագործումը, որն, ի վերջո, կարող է անքնության խնդիրը խորացնել: Այդպիսի դեղերի երկարաժամկետ ընդունումը բարձրացնում է նյարդային լարվածությունը:

Անքնության ժամանակ անհրաժեշտ է դիմել նյարդաբանի:

Բուժման մեթոդները

Եթե անքնության համար լուրջ պատճառ չկա, բավական է կարգավորել օրվա ռեժիմը: Եթե դա չի օգնում, պետք է ընդունել բժշկի նշանակած քնաբեր դեղորայքը:

Քրոնիկ անքնությունից ազատվելու համար երբեմն բավական չեն քնաբեր պատրաստուկները, և անհրաժեշտ է պարզել դրա պատճառն ու նպաստող գործոնները: Անքնության դեպքում լավ արդյունք են տալիս նաև ֆիզիկական մարզումները և մերսումը:

Քրոնիկ անքնությունը կարող է տևել երկար տարիներ, և դրա արդյունքում հնարավոր է ի հայտ գան այլ խնդիրներ ևս.

• ավելորդ քաշ,

• սրտի հիվանդություններ,

• գաստրիտ,

• շաքարային դիաբետ,

• զարկերակային հիպերտոնիա,

• հոգեկան խնդիրներ:

Եթե հաջողվում է ազատվել քնի խանգարումից, դրանից հետո հարկ է զբաղվել կանխարգելիչ միջոցառումներով՝ նրա կրկնությունը բացառելու համար.

• հրաժարվել ալկոհոլային խմիչքներից, նարկոտիկներից, ծխելուց,

• ամեն օր պառկել քնելու միևնույն ժամին,

• մերսումներ անել

• հաճախակի լինել մաքուր օդում:

Անհրաժեշտ է ապահովել քնի համար անհրաժեշտ պայմաններ՝ մութ և օդափոխված, ոչ խիստ տաք սենյակ: Քնելուց առաջ լավ է ցնցուղ ընդունելը և ընթերցանությունը: