71 просмотры

«Դե ֆակտո» ամսագրը զրուցել է մանկաբարձ-գինեկոլոգ Ժաննա Հովհաննիսյանի հետ, ով պատասխանել է ընթերցողների հուզող հարցերին և տվել է համապատասխան լուծումներ: -Բժի՛շկ Հովհաննիսյան, ի՞նչ է արգանդի պարանոցի էրոզիան, որո՞նք են առաջացման հիմնական պատճառները և բուժման ո՞ր մեթոդն է առավել արդյունավետ: -Նախ և առաջ ասեմ, որ ժամանակակից գինեկոլոգիական պրակտիկայում և բժշկության գրականության մեջ այլևս չի կիրառվում արգանդի պարանոցի էրոզիա տերմինը: Այժմ այն դիտարկվում է որպես նախաքաղցկեղային հիվանդություն՝ ըստ Բեթեսդի: Ô·Ö€Õ¸Õ¦Õ«Õ¡Õ¶ Õ¬Õ¸Ö€Õ±Õ¡Õ©Õ¡Õ²Õ¡Õ¶Õ©Õ« Õ¾Õ¥Ö€Ö"Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ´Õ¡Õ¯Õ¥Ö€Õ¥Õ½Õ¶ Õ§. Õ¬Õ¸Ö€Õ±Õ¡Õ©Õ¡Õ²Õ¡Õ¶Õ©Õ« Õ¤Õ¥Ö†Õ¥Õ¯Õ¿: Արգանդի պարանոցի նախաքաղցկեղային վիճակների առաջացման պատճառները շատ տարբեր են: 1 . Õ"Õ¥Õ­Õ¡Õ¶Õ«Õ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶. * Õ®Õ¡Õ¶Ö€ Õ®Õ¶Õ¶Õ¤Õ¡Õ¢Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶, Õ°Õ²Õ«Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ£Õ¸Ö€Õ®Õ«Ö"Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¨Õ¶Õ¤Õ°Õ¡Õ¿Õ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€, Õ¯Õ¸ÕºÕ«Õ¿ Õ½Õ¥Õ¼Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ°Õ¡Ö€Õ¡Õ¢Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶: 2 . Õ"Õ«Õ´Õ«Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Ö‡ Õ³Õ¡Õ¼Õ¡Õ£Õ¡ÕµÕ©Õ¡ÕµÕ«Õ¶ . * քիմիական նյութերի ազդեցություն: 3. Ինֆեկցիոն . սեռական սպեցիֆիկ՝ * Õ¸Ö'Õ¥Õ¸ÕºÕ¬Õ¡Õ¦Õ´Õ¸Õ¦, Õ´Õ«Õ¯Õ¸ÕºÕ¬Õ¡Õ¦Õ´Õ¸Õ¦ * Õ°Õ¥Ö€ÕºÕ¥Õ½ * ցիտոմեգալովիրուս * Õ­Õ¬Õ¡Õ´Õ«Õ¤Õ«Õ¸Õ¦ * մարդու պապիլոմավիրուս HPV (արգանդի պարանոցի քաղցկեղի առաջացման ամենահաճախակի հանդիպող պատճառը): սեռական ոչ սպեցիֆիկ՝ * Õ½Õ¶Õ¯Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¯Õ¸Õ¬ÕºÕ«Õ¿Õ¶Õ¥Ö€ * Õ£Õ¡Ö€Õ¤Õ¶Õ¥Ö€Õ¥Õ¬Õ¬Õ¸Õ¦ * հեշտոցային դիզբիոզներ 4. Õ€Õ¸Ö€Õ´Õ¸Õ¶Õ¡Õ¬. * Õ¯Õ¥Ö€Õ¡Õ¯Ö€Õ¸Õ² Õ´Õ¡ÕµÖ€Õ¥Ö€ * Õ°Õ²Õ«Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶ Արգանդի պարանոցի նախաքաղցկեղային վիճակները հայտնաբերվում են ՊԱՊ (Պապանիկոլաուի) թեսթի միջոցով: Այս թեսթը գինեկոլոգիայում հետազոտման հայտնի թեսթ է, որը ցույց է տալիս արգանդի պարանոցի բջիջների մանրադիտակային պատկերը: Արգանդի պարանոցի նախաքաղցկեղային վիճակների բուժումն իրականացվում է՝ ելնելով հիվանդության զարգացման պատճառներից և ախտածագումից: Եթե արգանդի պարանոցի ախտահարումներն ավելի խորը շերտեր են թափանցել, ապա բուժումն իրականացվում է վիրահատական (կոնիզացիա) կամ LEEP (Loop electrosurgical excision procedure) միջոցով: Վերարտադրողական տարիքում գտնվող կանանց համար նախընտրելի է LEEP-ը, իսկ 40-ից բարձր տարիքի կանանց համար՝ արգանդի պարանոցի կոնիզացիան (պարանոցի կոնաձև կտրվածք): Ամենակարևորն այն է, որ արգանդի պարանոցի քաղցկեղը այն հիվանդությունն է, որը կարելի է կանխարգելել և բուժել, ասեմ որ այն զարգանում է մոտավորապես 5-10 տարվա ընթացքում: -Ի՞նչն է պատճառը, որ կանանց մոտ դաշտանը լինում է ցավոտ և կարելի՞ է արդյոք այդ օրերին օգտագործել ցավազրկողներ: -Õ'Õ¡Õ¾Õ¸Õ¿ Õ¤Õ¡Õ·Õ¿Õ¡Õ¶Õ¨ Õ¯Õ¡Õ´ Õ¡Õ¬Õ£Õ¸Õ¤Õ«Õ½Õ´Õ¥Õ¶Õ¸Ö€Õ¥Õ¡Õ¶, Õ¸Ö'Õ¶Õ« Õ¿Õ¡Ö€Õ¢Õ¥Ö€ ÕºÕ¡Õ¿Õ³Õ¡Õ¼Õ¶Õ¥Ö€: Ô±Õ¼Õ¡Õ»Õ¶Õ¡ÕµÕ«Õ¶ ÕºÕ¡Õ¿Õ³Õ¡Õ¼Õ¶Õ¥Ö€Õ¶ Õ¥Õ¶. * մեխանիկական (արգանդի զարգացման արատներ, հետ թեքված արգանդ, արգանդի պարանոցի սպիական փոփոխություններ) որոնք դժվարեցնում են արյան արտահոսքը արգանդից: * նեյրոփսիխոգեն (հիվանդը գերզգայուն է ցավի նկատմամբ) * կոնստիտուցիոնալ (ինֆանտիլիզմ) ÔµÖ€Õ¯Ö€Õ¸Ö€Õ¤Õ¡ÕµÕ«Õ¶ ÕºÕ¡Õ¿Õ³Õ¡Õ¼Õ¶Õ¥Ö€Õ¶ Õ¥Õ¶. * կանացի սեռական օրգանների բորբոքային և ոչ բորբոքային հիվանդությունները: Ամենահաճախ հանդիպող պատճառներից են՝ * Õ§Õ¶Õ¤Õ¸Õ´Õ¥Õ¿Ö€Õ«Õ¸Õ¦Õ¨ * Õ¡Õ¤Õ¥Õ¶Õ¸Õ´Õ«Õ¸Õ¦Õ¨ * Õ¡Ö€Õ£Õ¡Õ¶Õ¤Õ« Õ´Õ«Õ¸Õ´Õ¡Õ¶ * Õ¡Ö€Õ£Õ¡Õ¶Õ¤Õ« Õ­Õ¸Õ¼Õ¸Õ¹Õ¸Ö'Õ´ Õ¶Õ¥Ö€Õ¡Ö€Õ£Õ¡Õ¶Õ¤Õ¡ÕµÕ«Õ¶ ÕºÕ¡Ö€Õ¸Ö'ÕµÖ€Õ« (Õ†Ô±ÕŠ) Õ¡Õ¼Õ¯Õ¡ÕµÕ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨: Բացի ցավազրկողների կիրառումից՝ պետք է վերացնել նաև հիմնական հիվանդությունը, որը պատճառ է հանդիսանում ցավոտ դաշտանի: Ցավազրկող և սպազմոլիտիկ պրեպարատներ խորհուրդ է տրվում օգտագործել սպասվող դաշտանից 3-4 օր առաջ և մենստրուացիայի օրերին: Ցանկացած կին պետք է մշտապես հետեւողական լինի իր սեռական առողջության նկատմամբ, դա կհանգեցնի այն բանին, որ հիվանդությունը վաղ կհայտնաբերվի եւ կստանա համապատասխան բուժումը: -Կարելի՞ է զբաղվել սպորտով դաշտանային ցիկլի օրերի ժամանակ: -Դաշտանային ցիկլի ժամանակ սպորտով զբաղվելը հակացուցված չէ, եթե այն չի ընթանում ցավային համախտանիշով, առատ արյունային արտադրությամբ և չկան գինեկոլոգիական որոշ հիվանդություններ: Հակառակ դեպքում սպորտով զբաղվելը հանում է նյարդային գրգռվածությունը և տալիս դրական լիցքեր: -Ինչո՞վ է պայմանավորված, որ բոլոր կոնտրացեպտիվ հորմոնալ դեղերը գիրացնում են: -Ժամանակակից հորմոնալ պրեպարատները պարունակում են քիչ քանակությամբ կանացի սեռական հորմոններ և չեն գիրացնում, ընդհակառակը, վերացնում են հորմոնալ դիսբալանսով պայմանավորված գիրացման պատճառները: -Կանացի ինչպիսի՞ հիվանդությունների ժամանակ կարող են լինել հեշտոցային արտադրություն, քոր, տհաճ հոտ: -Հեշտոցային արտադրությունը լինում է ֆիզիոլոգիական և պաթոլոգիական: 1 . Õ–Õ«Õ¦Õ«Õ¬Õ¸Õ£Õ«Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶. * Õ±Õ¾Õ¡Õ¦Õ¡Õ¿Õ´Õ¡Õ¶ Ö…Ö€Õ¥Ö€Õ«Õ¶ * Õ½Õ¥Õ¼Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ£Õ¥Ö€Õ£Ö€Õ£Õ¼Õ´Õ¡Õ¶ ÕªÕ¡Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯ * Õ¯Õ¬Õ«Õ´Õ¡ÕµÕ¡Õ¯Õ¡Õ¶ ÖƒÕ¸ÖƒÕ¸Õ­Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« ÕªÕ¡Õ´Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯ * հղիության ժամանակ (հեշտոցային արտադրությունը անհոտ է, թափանցիկ և լորձանման): 2 . Պաթոլոգիական հեշտոցային արտադրությունը դիտվում է՝ * սնկային հեշտոցաբորբերի (կաթնաշոռանման արտադրություն) * Õ­Õ¬Õ¡Õ´Õ«Õ¤Õ«Õ¸Õ¦Õ«, Õ¿Ö€Õ«Õ­Õ¸Õ´Õ¸Õ¶Õ«Õ¡Õ¦Õ«, Õ£Õ¸Õ¶Õ¸Ö€Õ¥Õ¡ÕµÕ« (Õ©Õ¡Ö€Õ¡Õ­Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¡Ö€Õ¿Õ¡Õ¤Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶) * գարդներելլոզի (ուղեկցվում է տհաճ, նեխած ձկան հոտով) * հեշտոցային դիսբիոզի կամ դիսբակտերիոզի ժամանակ: Նորմայում հեշտոցի մեջ բնակվում են շատ բակտերիաներ (մի մասն ակտիվ, մի մասը՝ պասիվ կամ ճնշված): Նորմայում հեշտոցի միջավայրը թթվային է, որը պայմանավորված է կաթնաթթվային բակտերիաների գործունեությամբ (վերջիններս սինթեզում են կաթնաթթու): Թթվային միջավայրում ախտածին բակտերիաները պասիվանում են: Կաթնաթթվային բակտերիաների կենսագործունեության համար մեծ դեր են խաղում կանացի սեռական հորմոնները՝ էստրոգենները: Կլիմակտերիկ շրջանում գտնվող կանանց մոտ կանացի սեռական հորմոնների նվազեցման պատճառով կաթնաթթվային բակտերիաների աճը խիստ նվազում է, և հեշտոցի միջավայրը փոխակերպվում է հիմնային միջավայրի, որտեղ գլուխ են բարձրացնում պաթոլոգիկ (ախտածին) բակտերիաները: Փոխվում է հեշտոցային արտադրության պարամետրերը: Ոչ ռացիոնալ անտիբիոտիկոթերապիան նույնպես վերացնում է հեշտոցային կաթնաթթվային բակտերիաների քանակը՝ նպաստելով ախտածին բակտերիաների աճին (սնկային հեշտոցաբորբեր, գարդներելլոզ) և այլն: -Կա՞ հստակ ժամանակահատված, որ ամուսնությունից հետո չհղիանալը որևէ խնդրի մասին է խոսում: -Մինչև 35 տարեկան կանանց մոտ մեկ տարի չհղիանալը կարելի է դիտարկել նորմալ, իսկ 35-ից բարձր կանանց համար՝ 6 ամիս: -Որո՞նք են կանանց մոտ մազաթափության հիմնական պատճառները: -Կանանց մոտ մազաթափության հիմնական պատճառներն են. * Սթրեսը (սթրեսի հետևանքով խանգարվում է մազարմատի սնուցումը) * Հետծննդաբերական շրջանը (հղիության ընթացքում սինթեզվում են մեծ քանակությամբ կանացի սեռական հորմոններ՝ էստրոգեններ, որոնք նպաստում են մազարմատի աճին և ամրացմանը: Ծննդաբերությունից հետո պակասում են էստրոգենները, որի հետևանքով սկսվում է ֆիզիոլոգիական մազաթափությունը): * Կլիմաքսը, այն նույնպես պայմանավորված է կանացի սեռական հորմոնների քանակության նվազմամբ: * Վահանաձև գեղձի հիվանդությունները (այս գեղձի թերֆունկցիան և գերֆունկցիան բերում են մի շարք նյութափոխանակման խանգարումների, այդ թվում՝ մազաթափության): * Ձվարանների և մակերիկամների ֆունկցիոնալ խանգարումները: Կանացի և տղամարդկային հորմոնները՝ էստրոգենները և անդրոգենները, սինթեզվում են հիմնականում այս երկու օրգաններում: Կնոջ օրգանիզմում տղամարդկային հորմոններից են սինթեզվում կանացի սեռական հորմոնները (մեծամասամբ): Որոշ գենետիկ և ֆունկցիոնալ խանգարումների հետևանքով տղամարդկային սեռական հորմոնները՝ տեստոստերոնը, դիհիդրոտեստոստերոնը, դիհիդոէպիանդրոստերոն սուլֆատը սկսում են գերակշռել կնոջ օրգանիզմում՝ բերելով մի շարք նյութափոխանակման խանգարումների՝ ճարպակալում, ակնե և այլն: Տղամարդկային հորմոնները գլխամաշկի ճակատային և գագաթային հատվածներում նպաստում են մազարմատի ճարպային գեղձերի ակտիվացմանը, որի գերֆունկցիայի պատճառով մազարմատի սնուցումը վատանում է և հանգեցնում մազաթափության: Իսկ գլխամաշկի քունքային և ծոծրակային շրջանի մազարմատներում տղամարդկային հորմոններից սինթեզվում են կանացի սեռական հորմոններ՝ էստրոգեններ, որոնք լավացնում են մազարմատի սնուցումն ու աճը: * ÔµÖ€Õ¯Õ¡Ö€Õ¡Õ¿Ö‡ Õ¡Õ¶Õ¿Õ«Õ¢Õ«Õ¸Õ¿Õ«Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¯Õ«Ö€Õ¡Õ¼Õ¸Ö'Õ´Õ¨ * Õ"Õ«Õ´Õ«Õ¸Õ©Õ¥Ö€Õ¡ÕºÕ«Õ¡Õ¶ * Հորմոնալ կոնտրացեպտիվ պրեպարատները: -Ô¸Õ¶Õ¤Õ¸Ö'Õ¶Õ¾Õ¡Õ® Õ¯Õ¡Ö€Õ®Õ«Ö" Õ¯Õ¡, Õ¸Ö€ Õ°Õ¡Õ£Õ¸Ö'Õ½Õ¿Õ¨ Õ¯Õ¡Ö€Õ¸Õ² Õ§ Õ¡Õ¶Õ¤Ö€Õ¡Õ¤Õ¡Õ¼Õ¶Õ¡Õ¬ Õ¯Õ¶Õ¸Õ» Õ½Õ¥Õ¼Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¡Õ¼Õ¸Õ²Õ»Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¾Ö€Õ¡, Õ¡Ö€Õ¤ÕµÕ¸ÕžÖ" Õ³Õ«Õ·Õ¿ Õ§ Õ¡ÕµÕ¤ ÖƒÕ¡Õ½Õ¿Õ¨: -Այո՛, բոլոր սինթետիկ, ամուր գրկող ներքնաշորերը վտանգ են ներկայացնում կանանց և աղջիկների սեռական առողջության համար, քանի որ նրանք արգելափակում են թթվածնի հոսքը դեպի շեք, որի հետևանքով հեշտոցի մեջ գլուխ են բարձրացնում անաերոբ բակտերիաները՝ հանգեցնելով բորբոքային պրոցեսների: Իսկ ստրինգ կոչվածը շատ վտանգավոր է, այն շփվելով շեքի հետ՝ տարածում է ինֆեկցիան դեպի հեշտոցամուտք և միզուկի շրջան: Նյութը պատրաստեց Սյուզաննա Ղուկասյանը http://df.am