51 просмотры

ԲՈՒԼԻԻՆԳԸ՝ - սահմանվում է՝ որպես անցանկալի, ագրեսիվ պահվածք դպրոցահասակ երեխաների շրջանում, - Õ¶Õ¥Ö€Õ¡Õ¼Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ«Ö€Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¯Õ¡Õ´ Õ¨Õ¶Õ¯Õ¡Õ¬Õ¾Õ¸Õ² Õ¡Õ¶Õ°Õ¡Õ¾Õ¡Õ½Õ¡Ö€ Õ«Õ·Õ­Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶, - կրկնվող վարքագիծ է կամ մեծ պոտենցիալ ունի կրկնվելու, - նպատակը ֆիզիկական կամ հոգեբանական ցավ պատճառելն է, - ունի 3 առանձնահատկություն՝ Õ¤Õ«Õ¿Õ¡Õ¾Õ¸Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶, Õ¯Ö€Õ¯Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶, Õ¸Ö'Õª (Õ«Õ·Õ­Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶): ԲՈՒԼԻԻՆԳԻ ԵՆԹԱՐԿՎԵԼՈՒ ԱՌԱՎԵԼ ԲԱՐՁՐ ՌԻՍԿԻ ՄԵՋ ԵՆ՝ • Մարգինալացված համայնքների երեխաները • Աղքատ ընտանիքների երեխաները • Արտաքինով տարբերվող երեխաները • Հաշմանդամություն ունեցող երեխաները • Միգրանտ կամ փախստական երեխաները: ԿԻԲԵՐԲՈՒԼԻԻՆԳԸ՝ - թվային տեխնոլոգիաների միջոցով իրագործվող բուլիինգն է։ - կարող է տեղ գտնել՝ սոցմեդիայի հարթակներում, Õ°Õ¡Õ²Õ¸Ö€Õ¤Õ¡Õ£Ö€Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ°Õ¡Ö€Õ©Õ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´, Õ­Õ¡Õ²Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ°Õ¡Ö€Õ©Õ¡Õ¯Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´, Õ¢Õ»Õ»Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ°Õ¥Õ¼Õ¡Õ­Õ¸Õ½Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´ (Õ¦Õ¡Õ¶Õ£Õ¥Ö€ Õ¯Õ¡Õ´ sms): - Ö‡Õ½ Õ¤Õ«Õ¿Õ¡Õ¾Õ¸Ö€ÕµÕ¡Õ¬ Õ¸Ö' Õ¯Ö€Õ¯Õ¶Õ¾Õ¸Õ² Õ¾Õ¡Ö€Ö"Õ¡Õ£Õ«Õ® Õ§, - նպատակը թիրախավորված անձանց վախեցնելը, զայրացնելն ու ամոթի զգացում առաջացնելն է։ ԿԻԲԵՐԲՈՒԼԻԻՆԳԻ ՕՐԻՆԱԿՆԵՐ ԵՆ՝ • Անձի մասին ստերի կամ ամոթալի լուսանկարների տարածումը սոցմեդիայում։ • Անձին վիրավորական, բռնություն պարունակող կամ սպառնալից նամակներ, նկարներ, տեսաձայնագրություններ ուղարկելը։ • Անձի անունից հանդես գալը և նրա անունից կամ կեղծ էջերով անքաղաքավարի նամակներ ուղարկելն այլ անձանց: 2 ԿԱՐԵՒՈՐ ԴԻՏԱՐԿՈՒՄ 1. Բուլիինգը պետք է տարբերել կատակից։ Եթե դեռահասն իրեն վատ է զգում ասվածից, ու դադարեցնելու իր խնդրանքից հետո այն չի դադարում, ապա տեղի ունեցողը բուլիինգ է. դեռահասին օգնություն է հարկավոր։ 2. Կիբերբուլիինգի դեպքում փախչելու հնարավորություն չկա։ Ի տարբերություն առերես բուլիինգի, որը սահմանափակված է դպրոցով կամ կոնկրետ մարդկանցով, կիբերբուլիինգը կարող է կատարվել ցերեկը, գիշերը, ցանկացած վայրում, անանուն աղբյուրներից, ինչն իրավիճակը դարձնում է առավել անողոք ու դաժան։ ՀԵՏԵՒԱՆՔՆԵՐԸ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ԼԻՆԵԼ՝ ՀՈՒԶԱԿԱՆ – անհանգստություն, ամոթի զգացում, վիրավորանք, անվտանգության զգացման կորուստ և վախ, ինքնամեղադրանք, նվաստացում (եթե երեխան գիտի, որ այդ տհաճ տեքստները կարող են կիսվել այլ մարդկանց հետ ևս), մեկուսացում, զայրույթ և այլն։ ՀՈԳԵԿԱՆ, ՄՏԱՎՈՐ – կյանքը դեռահասին կարող է թվալ անհույս և անիմաստ, սուիցիդալ մտքեր և ինքնավնասում, հետաքրքրության կորուստ նախկինում սիրելի բաների հանդեպ, ցածր ինքնագնահատական, ակադեմիական առաջադիմության նվազում, սովորելու հետ դժվարություններ, «խայտառակ եղած» լինելու զգացում։ ՎԱՐՔԱՅԻՆ – ալկոհոլի և/կամ թմրանյութերի օգտագործում (բուլիինգի ենթարկված երեխաները 2,5 անգամ ավելի հակված են մարիխուանայի օգտագործման կամ ալկոհոլի չարահաշման, քան այլ երեխաներ), խուսափում դպրոցից, զենքի կրում և դպրոց տանել։ ՖԻԶԻԿԱԿԱՆ – hոգնածություն, քնի խանգարումներ, գլխացավեր աղեստամոքսային խնդիրներ, սննդային խանգարումներ և այլն։ ԻՆՉՊԵ՞Ս ՕԳՆԵԼ ԲՈՒԼԻԻՆԳԻ ԵՆԹԱՐԿՎՈՂ ԴԵՌԱՀԱՍԻՆ/ԵՐԵԽԱՅԻՆ. 8 ՔԱՅԼ ✓ Լսել երեխայի/դեռահասի հույզերը, ապրումակցել, հավատալ։ ✓ Կարևոր է, թե ծնողները և ուսուցիչները ինչ ներքին դիրքորոշում ունեն բուլիինգի հանդեպ։ Եթե նրանք կայուն կերպով չեն հանդուրժում բուլիինգը, երեխան հենվելու տեղ ունի, և անօգնականության զգացումն աստիճանաբար կարող է նահանջել։ ✓ Բարձրաձայնել խնդրի մասին անհրաժեշտ վայրերում (դպրոց և այլն), որից հետո ճշտել, թե արդյո՞ք երեխան այլևս անվտանգ է: ✓ Անհրաժեշտության դեպքում դիմել իրավապահներին: ✓ Օգնել երեխային/դեռահասին կառուցել ուժեղ, դիմակայուն և ճկուն ինքնություն: ✓ Օգնել երեխային զարգացնել ներքին վստահություն՝ սեփական ուժերի հանդեպ։ ✓ Օգնել նրան կատարել այնպիսի առաջադրանքներ, զարգացնել այնպիսի հոբբիներ և հետաքրքրություններ, որոնցում նա կհաջողի : Սա տալիս է կամքի ազատություն, օգնում ամոքել վերքերն ու վերականգնել առողջ «Ես-պատկերը»։ ✓ Ուղղորդել հոգեթերապևտիկ միջամտության: | Նյութը ներկայացրեց «Երկուսով» կենտրոնի հոգեբան Արևիկ Ավագյանցը