379 просмотры

Քունը կարևոր է նյարդային համակարգի, հորմոնալ կարգավորման և օրգանիզմի ընդհանուր վերականգնման համար։ Քնի խանգարումները կարող են դրսևորվել տևողության, որակի կամ ռեժիմի փոփոխությամբ։

🩺 Անքնությունը խանգարումներից ամենատարածվածն է, որը կարող է արտահայտվել՝

▪️ քնելու դժվարությամբ,

▪️ գիշերվա ընթացքում հաճախակի արթնացումներով,

▪️ ցերեկային հոգնածությամբ և աշխատունակության նվազումով։

🧬 Քնի խնդիրների պատճառ կարող են լինել քրոնիկ սթրեսը, հոգեկան և սոմատիկ հիվանդությունները, որոշ դեղեր, ալկոհոլը, կոֆեինը, ինչպես նաև քնի ոչ կանոնավոր ռեժիմը։

Ի՞նչ անել քնի որակը բարելավելու համար

✅ պահպանել քնելու և արթնանալու հնարավորինս կայուն ժամեր՝ նաև հանգստյան օրերին,

✅ առավոտյան ստանալ բավարար բնական լույս և օրվա ընթացքում լինել ֆիզիկապես ակտիվ,

✅ քնելուց առաջ ստեղծել հանգիստ միջավայր և սահմանափակել էկրանների օգտագործումը,

✅ երեկոյան սահմանափակել կոֆեին և շաքար պարունակող մթերքները,

✅ խուսափել ալկոհոլի կամ նիկոտինի օգտագործումից` որպես քունը խթանող միջոց,

✅ անհրաժեշտության դեպքում վարել քնի օրագիր։

🔹Քրոնիկ անքնության դեպքում միայն քնի հիգիենան միշտ չէ, որ բավարար է։ Ոչ դեղորայքային արդյունավետ մոտեցումներից է անքնության կոգնիտիվ-վարքային թերապիան (CBT-I)։

🩺 Ե՞րբ դիմել բժշկի

Բժշկի դիմելը նպատակահարմար է, եթե քնի խնդիրը՝

▪️ պահպանվում է մի քանի շաբաթ կամ հաճախ կրկնվում է,

▪️ ազդում է աշխատանքի, ուսման, հիշողության կամ առօրյա գործունեության վրա,

▪️ ուղեկցվում է արտահայտված ցերեկային քնկոտությամբ,

▪️ առկա են ուժեղ խռմփոց, շնչառության դադարներ կամ գիշերային խեղդվելու զգացում,

▪️ ուղեկցվում է անհանգստությամբ, դեպրեսիվ ախտանշաններով կամ տրամադրության արտահայտված փոփոխություններով։

📌 Քնաբեր դեղերի ընդունումը կամ դեղաչափի փոփոխությունը պետք չէ կատարել ինքնուրույն՝ առանց բժշկի խորհրդի։