171 просмотры

Առանցքային կմախքի խրոնիկական համակարգային բորբոքային հիվանդություն է, որը բնորոշվում է սրբան-զստային միացումների և ողնաշարի առավելագույն ախտահարմամբ: Հիվանդությունը զարգանում է առավելապես 20-30 տարեկանների շրջանում, ընդ որում տղամարդկանց մոտ հանդիպում է 2-3 անգամ ավելի հաճախ: Էթիոլոգիան (պատճառը) անհայտ է: Հիվանդության զարգացման միակ ընդունված ռիսկի գործոնը ժառանգական նախատրամադրվածությունն է: Հիվանդնորի ավելի քան 90% մոտ հայտնաբեվում է HL A-B 27 հակածինը: Հիվանդությանը բնորոշ է առանցքային կմախքի բաղադրիչ մասերի, այդ թվում աճառային միացումների,ոսկրերի,էնթեզիսների ախտահարումը:Աճառային միացումներից առաջին հերթին ախտահար վում են սրբան-զստային, կրծոսկր-կողային, կող-ողնաշարային, կրծոսկր-անրակային, միջողնային միացումերը և ցայլքը(սիմֆիզը): Ոսկրերի ախտահարումը արտահայվում է օստեիտի տեսքով, իսկ էնթեզիսների ախտահարումը ար տահայտվում է ջլերի, կապանների, ապոնևրոզների, հոդերի պատիճների, ողնաշարի ֆիբրոզ դիսկերի համապատասխան ոսկրերին միացման տեղերի բորբոքումներով: Կարող են ախտահարվել նաև ծայրամասային հոդերը`մոնոարթրիտի կամ անզուգաչափ օլիգոարթրիտի տեսքով: Ողնաշարրի բորբոքման հատվածներում զարգանում է խոնդրոիդ մետապլազիա` հետագա վաղ ոսկրացումով և ախտահարված գոյացութունների անկլոզացմամբ: Կլինիկա Ընդհանուր ախտանիշներից առավել բնորոշ են թուլությունը, քաշի կորուստը, սուբֆեբրիլիտետը (ջերմության բարձրացում): Սպոնդիլիտ Բորբոքային գործընթացը կարող է ախտահարել ողնաշարի տարբեր հատվածները, բայց սովորաբար սկսվում է գոտկային հատվածից: Հիվանդները գանգատվում են անդադար նվվացող ցավից, որն ուժեղանում է հանգստի ժամանակ և ուղեկցվում է վաղորդյան կարկամությամբ: Զարգանում է նաև շարժումների սահկամանափակում: Սկզբնական շրջանում կարող է նկատվել -ողնաշարի առավեկագույն շարժումներից առաջացող ցավեր -ֆիզիոլոգիական գոտկային լորդոզի հարթեցում -Õ¸Ö€Õ¸Õ· Õ·Õ¡Ö€ÕªÕ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ½Õ¡Õ°Õ´Õ¡Õ¶Õ¡ÖƒÕ¡Õ¯Õ¸Ö'Õ´ -Õ°Õ¡Ö€Õ¸Õ²Õ¶Õ¡Õ·Õ¡Ö€Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ´Õ¯Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ°Õ«ÕºÕ¸Õ¿Ö€Õ¸Ö†Õ«Õ¡ Ô±Õ¾Õ¥Õ¬Õ« Õ¸Ö'Õ· Õ·Ö€Õ»Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ¸Ö'Õ´ Õ¦Õ¡Ö€Õ£Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§` -Õ¸Õ²Õ¶Õ¡Õ·Õ¡Ö€Õ« Ö†Õ«Ö"Õ½Õ¾Õ¡Õ® Õ¯Õ¸Õ¶Õ¿Ö€Õ¡Õ¯Õ¿Õ¸Ö'Ö€Õ¡, Õ¸Ö€Õ¨ Õ¬Õ«Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ°Õ«Õ´Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Ö'Õ´ 2 Õ¿Õ¡Ö€Õ¢Õ¥Ö€Õ¡Õ¯. 1.պարանոցային հատվածի լորդոզ և կրծքային հատվածի հիպերկիֆոզ (խնդրողի դիրք) 2.ողնաշարի բոլոր ֆիզիոլոգիական թեքումների անհետացում (ռիգիդ տարբերակ) -Õ´Õ¥Õ»Ö"Õ« Õ´Õ¯Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¡Õ¿Ö€Õ¸Ö†Õ«Õ¡ Ողնաշարի անկիլոզի զարգացումը սովորաբար բերում է ցավային համախտանիշի արտահայտվածության նվազմանը: Սակրոիլ եիտ Ô²Õ¶Õ¸Ö€Õ¸Õ· Õ§ Õ¥Ö€Õ¯Õ¯Õ¸Õ²Õ´Õ¡Õ¶Õ« Õ¦Õ¸Ö'Õ£Õ¡Õ¹Õ¡Öƒ Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ´Õ¨:Õ€Õ«Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ£Õ¡Õ¶Õ£Õ¡Õ¿Õ¾Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶` -հետույքի շրջանի ցավերից, որոնք ինքնուրույն անցնում են, սակայն կարող են բերել ժամանակավոր կաղության, Ô±Õ­Õ¿Õ¸Ö€Õ¸Õ·Õ¾Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¼Õ¥Õ¶Õ¿Õ£Õ¥Õ¶Õ¡Õ¢Õ¡Õ¶Õ¸Ö€Õ¥Õ¶ Ծայրամասային հեդորի բորբոքում Առավել հաճախ ախտահարվում են սորին վերջույթների հոդերը` կոնք-ազդրային, ծնկան, սրունք-թաթային: Շատ բնորոշ է ցայլքի ախտահարումը: Անկիլոզացնող սպոնդիլիտին բնորոշ է նաև աչքի ախտահարումը ` առաջային ռեցիդիվող ուվեիտ: Ժամանակին չբուժվելու դեպքում կարող է զարգանալ երկրորդային գլաուկոմա, կատարակտա, բբի սինեխիաներ: Սրտի և աորտայի ախտահարում Ô²Õ¶Õ¸Ö€Õ¸Õ· Õ§ Õ¡Õ¸Ö€Õ¿Õ«Õ¿, Õ½Ö€Õ¿Õ« Õ°Õ¡Õ²Õ¸Ö€Õ¤Õ¹Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ¡ÕºÕ¡Ö€Õ¡Õ¿Õ« Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ´, Õ¡Õ¸Ö€Õ¿Õ¡Õ¬ ÖƒÕ¡Õ¯Õ¡Õ¶Õ« Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ´: Õ€Õ¶Õ¡Ö€Õ¡Õ¾Õ¸Ö€ Õ§ Õ©Õ¸Ö"Õ¥Ö€Õ« Ö‡ Õ¥Ö€Õ«Õ¯Õ¡Õ´Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¡Õ­Õ¿Õ¡Õ°Õ¡Ö€Õ¸Ö'Õ´: Ախտորոշում Չնայած նրան, որ անկիլոզացնող սպոնդիլիտով հիվանդների 90% շրջանում հայտնաբերվում է HLA-B27 հակածինը, այն 8-10% դեպքերում հայտնաբերվում է նաև առողջ մարդկանց մոտ: Մյուս կողմից HLA-B27 բացակայության դեպքում չի կարելի բացառել անկիլոզացնող սպոնդիլիտը: Ախտորոշման հարցում օգնում են կոմպյուտերային տոմոգրաֆիան, ռենտգեն հետազոտությունը, մագնիսառեզոնանսային շերտագրությունը: Ô±Õ­Õ¿Õ¸Ö€Õ¸Õ·Õ´Õ¡Õ¶ Õ¶ÕµÕ¸Ö'Õ¸Ö€Ö"ÕµÕ¡Õ¶ Õ¹Õ¡ÖƒÕ¡Õ¶Õ«Õ·Õ¶Õ¥Ö€Õ¶ Õ¥Õ¶. Կլինիկական 1.ցավ, կարկամություն մեջքի ստորին հատվածում 3 ամիս և ավելի տևողությամբ, որոնք նվազում են ֆիզիկական վարժությունների կատարման ժամանակ, և ուժեղանում են հանգստի վիճակում 2.սագիտալ և ֆրոնտալ առանցների շուրջ ողնաշարի գոտկային հատվածի շարժունակության նվազում 3.Õ¯Ö€Õ®Ö"Õ¡Õ¾Õ¡Õ¶Õ¤Õ¡Õ¯Õ« Õ§Ö"Õ½Õ¯Õ¸Ö'Ö€Õ½Õ«Õ¡ÕµÕ« Õ¶Õ¾Õ¡Õ¦Õ¸Ö'Õ´ Ռենտգենաբանական Ռենտգենաբանական և 1 կլինիկական չափանիշի հավաստի առկայ ության դեպքում ախտորոշվում է անկիլոզացնող սպոնդիլիտ Բուժում Ամեն օր ֆիզիկական վարժությունների կատարում , որը ուղղված է ողնաշարում մաքսիմալ հնարավոր շարժումների ծավալի պահպանմանը և կմախքայի ն մկանների տոնուսի բարձրացմանը: Ô´Õ¥Õ²Õ¸Ö€Õ¡ÕµÖ"Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¢Õ¸Ö'ÕªÕ¸Ö'Õ´ Ô¿Õ«Ö€Õ¡Õ¼Õ¾Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶ -ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային պրեպարատներ ՈՍՀԲ -Õ½Õ¿Õ¥Ö€Õ¸Õ«Õ¤Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ¿Õ¥Õ²Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¯Õ¡Õ´ Õ°Õ¡Ö€Õ°Õ¸Õ¤Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¶Õ¥Ö€Õ¡Ö€Õ¯Õ¸Ö'Õ´Õ¶Õ¥Ö€ Ô²Õ¡Õ¦Õ«Õ½Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ©Õ¥Ö€Õ¡ÕºÕ«Õ¡ÕµÕ« Õ¶ÕºÕ¡Õ¿Õ¡Õ¯Õ¸Õ¾ Õ¥Ö€Õ¯Õ¡Ö€Õ¡Õ¿Ö‡ Õ¶Õ·Õ¡Õ¶Õ¡Õ¯Õ¸Ö'Õ´ Õ¥Õ¶ Õ½Õ¸Ö'Õ¬Ö†Õ¡Õ½Õ¡Õ¡Õ¦Õ«Õ¶: Ô±ÕºÖ€Õ¥'Ö" Ô±Õ¼Õ¸Õ²Õ» ... Նյութի աղբյուր` aroxjblog.am Կարդացեք նաև Ոսկրերի մետաբոլիկ հիվանդություններ: Ռախիտ