307 просмотры

Գլխի վնասվածքը լինում է փակ կամ բաց (թափանցող). Õ£Õ¬Õ­Õ« ÖƒÕ¡Õ¯ Õ¾Õ¶Õ¡Õ½Õ¾Õ¡Õ®Ö"Õ« Õ¤Õ¥ÕºÖ"Õ¸Ö'Õ´ Õ£Õ¡Õ¶Õ£Õ« Õ¯Õ¸Õ¿Ö€Õ¾Õ¡Õ®Ö" Õ¹Õ« Õ¬Õ«Õ¶Õ¸Ö'Õ´, գլխի բաց վնասվածքի դեպքում առկա է գանգի կոտրվածք և ուղեղի վնասում: Տարբերում են գլխի հետևյալ տիպի վնասվածքներ. գլխուղեղի ցնցում, որն ուղեղի վնասման ամենատարածված տիպն է, գլխամաշկի վերքեր, Õ£Õ¡Õ¶Õ£Õ« Õ¯Õ¸Õ¿Ö€Õ¾Õ¡Õ®Ö"Õ¶Õ¥Ö€: Գլխի վնասվածքները կարող են արյունահոսության պատճառ դառնալ՝ Õ£Õ¬Õ­Õ¸Ö'Õ²Õ¥Õ²Õ« Õ°ÕµÕ¸Ö'Õ½Õ¾Õ¡Õ®Ö"Õ¸Ö'Õ´, գլխուղեղը պատող թաղանթներում՝ ենթոստայնային արյունահոսություն, ենթակարծրենային և արտակարծրենային հեմատոմաներ: Գլխի վնասվածքները շտապօգնության դիմելու ամենահաճախակի պատճառներից են: Դրանցից շատերը լինում են երեխաների շրջանում։ Գլխուղեղի վնասվածքը վնասվածքներին առնչվող հոսպիտալացման 6 դեպքերից մեկն է: ÕŠÕ¡Õ¿Õ³Õ¡Õ¼Õ¶Õ¥Ö€ Ô³Õ¬Õ­Õ« Õ¾Õ¶Õ¡Õ½Õ¾Õ¡Õ®Ö"Õ¶Õ¥Ö€Õ« Õ°Õ«Õ´Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ ÕºÕ¡Õ¿Õ³Õ¡Õ¼ Õ¯Õ¡Ö€Õ¸Õ² Õ¥Õ¶ Õ¬Õ«Õ¶Õ¥Õ¬. դժբախտ պատահարները՝ տանը,աշխատավայրում, բակում կամ սպորտով զբաղվելիս, Õ¾Õ¡ÕµÖ€ Õ¨Õ¶Õ¯Õ¶Õ¥Õ¬Õ¨, Ö†Õ«Õ¦Õ«Õ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ°Õ¡Ö€Õ±Õ¡Õ¯Õ¸Ö'Õ´Õ¨, ճանապարհատրանսպորտային պատահարները: Այս վնասվածքների մեծ մասն աննշան է, քանի որ գանգատուփը պաշտպանում է գլխուղեղը: Սակայն որոշ վնասվածքներ բավական ծանր են լինում, և հոսպիտալացման կարիք է զգացվում: Ô±Õ­Õ¿Õ¡Õ¶Õ·Õ¡Õ¶Õ¶Õ¥Ö€ Գլխի վնասվածքները կարող են հանգեցնել արյունահոսության ուղեղային հյուսվածքում և գլխուղեղը պատող թաղանթներում (ենթոստայնային արյունահոսություն, ենթակարծրենային և արտակարծրենային հեմատոմաներ): Գլխի վնասվածքների ախտանշանները կարող են ծագել անմիջապես կամ զարգանալ դանդաղ՝ մի քանի ժամից մինչև մի քանի օրվա ընթացքում: Նույնիսկ եթե գանգոսկրերը կոտրված չեն, գլխուղեղը կարող է հարվածել գանգի ներքին մակերեսին և առաջանալ գլխուղեղի սալջարդ: Գլուխը կարող է արտաքինից նորմալ լինել, սակայն գանգում զարգացող արյունահոսությունը (կամ այտուցը) կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ: Ô¼Õ¸Ö'Ö€Õ» Õ¾Õ¶Õ¡Õ½Õ¾Õ¡Õ®Ö"Õ« Õ¤Õ¥ÕºÖ"Õ¸Ö'Õ´ Õ¯Õ¡Ö€Õ¸Õ² Õ§ Õ¾Õ¶Õ¡Õ½Õ¾Õ¥Õ¬ Õ¶Õ¡Ö‡ Õ¸Õ²Õ¶Õ¸Ö'Õ²Õ¥Õ²Õ¨: Գլխի որոշ վնասվածքներ կարող են հանգեցնել գլխուղեղի ֆունկցիայի փոփոխությունների. դա գլխուղեղի տրավմատիկ վնասումն է: Ցնցումը գլխուղեղի թեթև աստիճանի վնասվածքն է: Սակայն ցնցման ախտանշանները կարող են տատանվել թույլից ծանր աստիճանի: Ô±Õ¶Õ°Ö€Õ¡ÕªÕ¥Õ·Õ¿ Õ§ Õ¤Õ«Õ´Õ¥Õ¬ Õ¢ÕªÕ·Õ¯Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Ö…Õ£Õ¶Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶, Õ¥Ö€Õ¢ Õ¿Õ¸Ö'ÕªÕ¡Õ®Õ¨. Õ¤Õ¡Õ¼Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Ö"Õ¶Õ¯Õ¸Õ¿, Õ¤Ö€Õ½Ö‡Õ¸Ö€Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¿Õ¡Ö€Ö…Ö€Õ«Õ¶Õ¡Õ¯ Õ¾Õ¡Ö€Ö", նշում է սաստիկ գլխացավ կամ պարանոցի կարկամություն, Õ¸Ö'Õ¶Õ¥Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¡Õ¶Õ°Õ¡Õ¾Õ¡Õ½Õ¡Ö€Õ¡Õ¹Õ¡Öƒ Õ¢Õ«Õ¢Õ¥Ö€ (Õ¡Õ¹Ö"Õ« Õ¯Õ¥Õ¶Õ¿Ö€Õ¸Õ¶Õ¡Õ¯Õ¡Õ¶ Õ´Õ¸Ö'Õ£ Õ´Õ¡Õ½Õ¨), չի կարողանում շարժել ձեռքը կամ ոտքը, կորցնում է գիտակցությունը՝ անգամ կարճ ժամանակ, ÖƒÕ½Õ­Õ¸Ö'Õ´ Õ§ Õ¡Õ¾Õ¥Õ¬Õ« Ö"Õ¡Õ¶ Õ´Õ¥Õ¯ Õ¡Õ¶Õ£Õ¡Õ´: Այնուհետև պետք է ձեռնարկել հետևյալ միջոցառումները. Ստուգել տուժածի շնչուղիները, շնչառությունն ու անոթազարկը: Եթե անհրաժեշտ է, դիմել արհեստական շնչառության և սիրտ-թոքային վերակենդանացման:Եթե տուժածի շնչառությունն ու անոթազարկը նորմալ են, բայց նա անգիտակից է, ապա վարվել ինչպես ողնուղեղային վնասվածքի դեպքում: Կայունացնել գլուխն ու պարանոցը՝ օգնողի ձեռքերը տեղադրելով տուժածի գլխի երկու կողմերում: Գլուխը պահել ողնաշարի երկայնքով՝ կանխելով որևէ շարժում և սպասելով բուժօգնության: Դադարեցնել ցանկացած արյունահոսություն՝ վերքն ամուր սեղմելով մաքուր կտորով: Եթե վնասվածքը լուրջ է, խուսափել տուժածի գլուխը շարժելուց: Եթե արյունը թափանցում է կտորի միջով, չհեռացնելով այն՝ տեղադրել ևս մեկ կտոր: Եթե կա գանգի կոտրվածքի կասկած, ՉԿԻՐԱՌԵԼ ուղիղ ճնշում արյունոսության տեղամասին: Վերքը փակել ախտազերծված վիրակապով: Եթե տուժածը փսխում է, շնչահեղձությունից խուսափելու համար նրան թեքել մի կողմի՝ միաժամանակ շրջելով գլուխը, պարանոցն ու մարմինը (պետք է կատարել երկու հոգով):Դա կօգնի պաշտպանել ողնուղեղը. գլխի վնասվածքի դեպքում միշտ հավանական է ենթադրել, որ վնասված լինի: Երեխաները հաճախ գլխի վնասվածքից հետո ընդամենը 1 անգամ են փսխում: Դա կարող է խնդիր չլինել, սակայն հետագա հսկողության և վարման համար, այնուամենայնիվ, պետք է բժիշկ հրավիրել: Այտուցված հատվածներին տեղադրել սառցե պարկեր: Գլխի լուրջ վնասվածքը, որը ներառում է արյունահոսություն կամ գլխուղեղի վնասվածք, պետք է բուժել ստացիոնար պայմաններում: Գլխի թեթև վնասվածքի դեպքում բուժման կարիք կարող է չլինել: Այուամենայնիվ, տուժածին պետք է ուշադիր զննել՝ հնարավոր ախտանշանները հայտնաբերելու համար, քանի որ դրանք կարող են ի հայտ գալ ավելի ուշ: Բժիշկը կբացատրի՝ ինչ ակնկալել, ինչպես վարվել գլխացավի, այլ ախտանշանների դեպքում, երբ վերադառնալ դպրոց, աշխատանքի, մարզման և այլ գործունեության, նաև կներկայացնի այն նշաններն ու ախտանիշները, որոնց դեպքում պետք է անհանգստանալ: Անհրաժեշտ է լինում հետևել երեխաներին և փոխել նրանց ակտիվությունը: Õ‰Õ¡ÖƒÕ¡Õ°Õ¡Õ½Õ¶Õ¥Ö€Õ¨ Õ¶Õ¸Ö'ÕµÕ¶ÕºÕ¥Õ½ Õ¯Õ¡Ö€Õ«Ö" Õ¥Õ¶ Õ¸Ö'Õ¶Õ¥Õ¶Õ¸Ö'Õ´ Õ°Õ½Õ¯Õ¸Õ²Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Ö‡ Õ¡Õ¯Õ¿Õ«Õ¾Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¨ ÖƒÕ¸ÖƒÕ¸Õ­Õ¥Õ¬Õ¸Ö': ÔµÖ€Õ¢ Õ¤Õ«Õ´Õ¥Õ¬ Õ¢ÕªÕ·Õ¯Õ« Անմիջապես զանգահարել՝ 1-03, եթե՝ Ô±Õ¼Õ¯Õ¡ Õ§ Õ£Õ¬Õ­Õ« Õ¯Õ¡Õ´ Õ¤Õ¥Õ´Ö"Õ« Õ®Õ¡Õ¶Ö€ Õ¡Ö€ÕµÕ¸Ö'Õ¶Õ¡Õ°Õ¸Õ½Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¸Ö'Õ¶: Տուժածը շփոթված է, հոգնած կամ անգիտակից: Տուժածը դադարում է շնչել: Առկա է գլխի կամ պարանոցի լուրջ վնասվածքի կասկած, կամ զարգանում է գլխի լուրջ վնասվածքի որևէ ախտանիշ: Ô¿Õ¡Õ¶Õ­Õ¡Ö€Õ£Õ¥Õ¬Õ¸Ö'Õ´ Անշուշտ, հնարավոր չէ կանխել գլխի բոլոր վնասվածքները, սակայն կարելի է փոքր-ինչ ապահով զգալ՝ հետևելով հետևյալ պարզ քայլերին՝ միշտ օգտագործել անվտանգության պարագաներ (ամրագոտիներ, հեծանիվի կամ մոտոցիկլետի սաղավարտներ, գլխապաններ և այլն) այնպիսի դեպքերում, որոնք կարող են գլխի վնասվածքի պատճառ դառնալ, Õ½Õ¸Õ¾Õ¸Ö€Õ¥Õ¬ Ö‡ Õ°Õ¥Õ¿Ö‡Õ¥Õ¬ Õ°Õ¥Õ®Õ¡Õ¶Õ¾Õ¡ÕµÕ«Õ¶ Õ¡Õ¶Õ¾Õ¿Õ¡Õ¶Õ£Õ¸Ö'Õ©ÕµÕ¡Õ¶ Õ¯Õ¡Õ¶Õ¸Õ¶Õ¶Õ¥Ö€Õ«Õ¶, որևէ փոխադրամիջոց խմած չվարել և չթողնել, որ որևէ մեկը խմած վարի: Աղբյուրը՝ «Առողջապահություն» ամսագիր